7.161. Śmierć Wiraty i Drupady

Sańdźaja rzekł:
1 W reszcie trzeciej części nocy
znowu walka rozgorzała
Kaurawów oraz Pandawów
podnieconych, panie ziemi.

2 Oto kradnąc blask Księżyca,
przed nim krocząc, Słońca herold,
Jutrznia* zjawił się na wschodzie,
szatę nieba miedzią barwiąc.

3 W armii na dwie podzielonej
Drona z Durjodhaną z przodu
na Pandawów armię ruszył
i Somaków, i Pańćalów.

4 Widząc Kurów w dwóch oddziałach,
rzekł Madhawa do Ardźuny:
„Leworęki, z lewej strony
będę trzymać wrogich Kurów”.

5 Dóbr Zdobywca zgodę wydał,
rzekł Madhawie: „tak też uczyń”
i łuczników: Dronę z Karną
po swej lewej stronie minął.

6 Poznał w lot intencje Kryszny
Ardźuna, zdobywca twierdzy,
ujrzał Bhimę z przodu armii
i do niego się przybliżył.

Bhima rzekł:
7 O Ardźuno, O Bibhatsu,
słuchaj moich słów prawdziwych —
ten czas nadszedł, dla którego
wojowniczka syna rodzi!

8 Jeśli w tak korzystnym czasie
k pomyślności się nie ruszysz,
swego ciała żeś niegodzien,
krzywdzicielem będziesz ludzi.

9 Prawdy, prawa, sławy siłą
z długów zaraz się wyzwolisz —
przełam armię, z wojów pierwszy,
uczyń to, o Leworęki.

Sańdźaja rzekł:
10 Leworęki tak naglony
przez Keśawę oraz Bhimę,
Karnę oraz Dronę przemógł
i zatrzymał z każdej strony.

11 Gdy na czele armii przybył,
spopielając wojów-byków
i zwycięzców pokonując,
to buhaje-wojownicy
wstrzymać go nie byli w stanie,
kiedy niczym ogień wzrastał.

12 Wówczas Karna, Durjodhana
i Subali syn, Śakuni,
zasypali go strzałami,
syna Kunti, Dóbr Zdobywcę.

13 Pierwszy znawca przedniej broni
ich pociski z każdej strony
daremnymi czynił, królu,
i deszcz bełtów na nich spuścił.

14 Pociskiem wstrzymał pociski,
lekkoręki Dóbr Zdobywca,
w każdego z nich szył dziesiątką
strzał, co ostre groty mają.

15 Chmura pyłu się uniosła,
a deszcz strzał opadał wszędy.
Nieprzebrany mrok i hałas
przeraźliwy nastąpiły.

16 Nieba, ziemi ni kierunków
w tych warunkach nie widziano.
Chmurą pyłu omroczeni
wszyscy niczym ślepcy byli.

17 Ani my, ni oni, królu,
wzajem się nie widzieliśmy,
wojownicy więc walczyli,
przekonaniem się kierując.

18 Bez rydwanów rydwannicy
między sobą sparowali,
pochwyciwszy się za włosy
albo zbroję lub ramiona.

19 Konie legły, legł woźnica,
więc rydwannik zblokowany,
tylko z nazwy jeszcze żywy,
przerażeniem udręczony.

20 Przylgnięci do martwych słoni
jak do górskich szczytów woje
pozbawieni byli ducha,
a woźnice razem z nimi.

21 Drona stamtąd się oddalił
ku północnej stronie* placu
i, tam stojąc, się wydawał
ogniem, co bez dymu płonie.

22 Gdy ujrzeli, że samotny
z przodu czoła armii stanął,
to zadrżeli wojownicy
synów Pandu, panie ludów.

23 Jaśniejący, pełen wdzięku,
jakby płonął mocą męstwa —
widząc Dronę, wystraszeni
drżeli, mdleli przeciwnicy.

24 Armii ich przyzywającej,
jak w amoku słoń wzburzonej,
zmożyć nawet nie marzyli,
jak Wasawy antybogi.

25 Jedni zbyci entuzjazmu,
inni dumni, rozgniewani,
jeszcze inni zadziwieni
lub też wielce niecierpliwi,

26 ręką rękę pocierali,
jeszcze inni, władco ludzi,
albo przygryzali wargi
gniewem całkiem ogłupieni.

27 Inni potrząsali bronią,
uderzali się w ramiona,
bez nadziei na przeżycie
mężni natarli na Dronę.

28 W szczególności Pańćalowie,
nękani strzałami Drony,
zwarli szyki, Indro królów,
chociaż wielce utrapieni.

29 Więc Wirata i Drupada
natarli na Dronę, który
ruszał się po placu boju
dziarski i niezwyciężony.

30 I synowie też Drupady,
trzech ich było, panie ludów,
i łucznicy z klanu Ćedich
Dronę wespół szturmowali.

31 Wpierw potomków trzech Drupady
swymi ostrymi strzałami
Drona zabił, dech im zabrał,
martwi na ziemię opadli.

32 Tak rozgromił Drona w boju
Ćedich, Kekajów, Sryńdźajów,
a następnie zgromił Matsjów
Bharadwadźi syn, rydwannik.

33 Wtem Drupada w wielkiej złości
deszcz uwolnił strzał rzęsisty
w stronę Drony, wielki królu,
a Wirata zaraz za nim.

34 Wówczas Drona, gromca wrogów,
dwie niedźwiedzie żółte strzały
w Drupadę, Wiratę cisnął,
śląc ich do siedziby Jamy.

35 Sczezł Wirata i Drupada,
a wraz z nimi Kekajowie,
także Ćedi i Matsjowie,
Pańćalowie wytraceni,
również trzech zginęło mężnych
potomków króla Drupady.

36 Ujrzał Drony dzieło wielkie
gniewem, bólem przepełniony
Dhrysztadjumna wielce dumny,
klątwę rzucił pośród wojów:

37 „Niech przepadnie zysk zdobyty
z rytów, męstwa, czczenia zacnych
tego, kto wypuści Dronę
lub kto przed nim dzisiaj zwieje!”.

38 Obietnicę kiedy złożył
pośród wszystkich dzierżców łuku,
wraz z dywizją k Dronie ruszył
gromca wrogów, ów Pańćalja.
Z jednej strony Pańćalowie,
Pandawowie tarli z drugiej.

39 Durjodhana, także Karna
i Śakuni, syn Subali,
i ich bracia najprzedniejsi
Dronę w bitwie tej chronili.

40 Gdy ci wszyscy wielcy duchem
strzegli Dronę podczas zmagań,
Pańćalowie się starali,
lecz nie mogli k niemu spojrzeć.

41 O szlachetny, Bhimasena,
wzburzony na Dhrysztadjumnę,
tak słowami kąśliwymi
ciął go, byku pośród ludzi:

42 „Który z wojów szanowany,
co z Drupady się narodził,
przedni pośród znawców broni,
zerkałby na wroga jeno?

43 Który stałby obojętny,
gdy zabito ojca, synów,
a szczególnie kiedy przysiągł,
klnąc się wśród zebranych królów?

44 Niczym ogień, co spopiela
zgromadzony opał żarem,
tek też Drona wojów spala
ogniem strzał ze swego łuku.

45 Wkrótce on calutką armię
synów Pandu unicestwi!
Stańcie, patrzcie na me czyny,
bieżę teraz w stronę Drony!”.

46 Tak Wilczybrzuch rozsierdzony
rzekł i wkroczył w szyki Drony,
z łuku w pełni napiętego
strzały słał, rozpędzał wojska.

47 I z Pańćalów Dhrysztadjumna
w wielkiej armii się pogrążył,
a ku Dronie kiedy dotarł,
wielki zamęt tam poczynił.

48 Takiej bitki nikt nie widział
ni nie słyszał nikt o takiej,
jaka tam o wschodzie Słońca
wzbrała, wszystkich konfundując.

49 Zwartych ściśle rydwanników
całe hordy tam widziano,
zabijane, rozrzucone
ciała tych ucieleśnionych.

50 Jedni z walki gdzieś zbiegali,
inni w drodze ich dopadli,
tych, co odwracali twarze,
w plecy drudzy uderzali.

51 Rozgorzała w zwarciu bitwa,
okrutna, straszliwa wielce,
wtenczas Słońce doszło wschodu
i zjawiło się na niebie.