7.117. Bhuriśrawas traci ramię

I opowiadał Sańdźaja:
1 Satwatę nadciągającego zobaczywszy, szałem wojennym upojonego, wściekłością zdjęty Bhuriśrawas, królu, ruszył na niego gwałtownie.

2 Do tego buhaja z rodu Śinich zawołał wielkoramienny z rodu Kuru: „Dzisiaj zrządzeniem losu zaiste trafiłeś w zasięg mego wzroku.

3 Dzisiaj zaspokoję w tej bitwie żywione od dawna pragnienie. Nie uwolnisz się bowiem przede mną żyw, o ile nie porzucisz placu boju.

4 Dzisiaj zabijając w starciu ciebie, zawsze dumnie męstwo swoje obnoszącego, uraduję, o potomku Daśarhy, księcia Kurów Sujodhanę–Ładnobójcę.

5 Dzisiaj moimi pociskami porażonego, na ziemię padłego, zobaczą cię w polu obaj mężowie w parę sprzęgnięci, Bujnowłosy–Keśawa i Ardźuna.

6 Dzisiaj Syn Dharmy, władca, przez którego zostałeś tutaj przysłany, słysząc, że cię zabiłem, wstydem zaleje się natychmiast.

7 Dzisiaj Syn Prythy, Bogactw Zdobywca pozna moją waleczność, gdy będziesz leżał na ziemi powalony, krwią zalany.

8 Od dawna bowiem marzyłem, by zewrzeć się z tobą dzisiaj, tak jak niegdyś podczas walki bogów z asurami Śakra z Balinem*.

9 Dzisiaj wydam ci bój straszliwie okrutny, Satwato. Poznasz wtedy w istocie swej mój wigor, siłę i męstwo moje.

10 Dzisiaj powędrujesz do siedziby Jamy, przeze mnie zabity w polu, tak jak zabity w bitwie przez młodszego brata Ramy, Lakszmanę syn Rawany* powędrował zaiste.

11 Dzisiaj i Kryszna, i Syn Prythy, i Włodarz Dharmy, Madhawo, gdy zabity zostaniesz, impet cały stracą i plac boju porzucą bez wątpienia.

12 Dzisiaj odpłatę ci niosąc ostrymi moimi strzałami, Madhawo, żony uraduję tych, którzy przez ciebie w walce zostali zabici.

13 Dostawszy się w zasięg mojego wzroku, nie umkniesz mi już, Madhawo, tak jak drobna zwierzyna, która w lwa dziedzinę się zapędziła”.

14 Na to Jujudhana, królu, odpowiedział mu z lekkim uśmiechem: „Kaurawo, nie ma we mnie żadnej bojaźni przed walką.

15 Zabić mógłby mnie w starciu ten tylko, kto by mnie pozbawił oręża. Przez wieczność zabijać musiałby ten, kto by mnie właśnie zabić miał w walce.

16 Ale cóż po tej próżnej a przydługiej gadaninie! Wykaż się działaniem! Te twoje pomrukiwania bowiem jałowe są niczym chmur jesienią* zaiste.

17 Słysząc te pomruki, o mężny, śmiech się tylko we mnie budzi. Niech wyczekiwana w świecie od długiego czasu walka dzisiaj nastąpi, potomku Kuru!

18 Pędzi moje serce, mój drogi, ku tobie, całe palące się do starcia. Nie odstąpię, nim cię nie zabiję, o najnędzniejszy z ludzi!”.

19 Wzajemnie ci dwaj słowami się wtedy tnący, byki wśród ludzi, pragnący jeden drugiego zabić, skrajnie rozwścieczeni ruszyli, by śmierć sobie zadać w tej wojennej ofierze.

20 Starli się, dwa tygrysy wśród ludzi, pobudzone, napierające na siebie w polu niczym dwa słonie rozjuszone, oszalałe z podniecenia z powodu nawołującej samicy.

21 I zasypali się nawzajem Bhuriśrawas i Satjaki, dwaj pogromcy wrogów, potokami strzał przerażającymi niczym dwie chmury deszczu ulewami.

22 A Syn Somadatty, Wnuka Śiniego okrywszy pociskami szybkobieżnymi, pragnąc śmierć zadać, o najlepszy z Bharatów, raził go zaostrzonymi strzałami.

23 Dziesięć w Satjakiego poszywszy, Syn Somadatty oto kolejne uwolnił strzały zaostrzone, pragnąc śmierć zadać buhajowi z rodu Śiniego.

24 Te jego bezpióre ostre, w powietrzu jeszcze, o panie ludów, niedochodzące do celu, mocą nadzwyczajną swojego oręża przechwytywał Satjaki, o wszechmocny.

25 Każdy z nich potokami strzał zalewał drugiego. Obaj z najlepszych rodów bohaterowie, szerzący sławę Kurów i Wrysznich!

26 Niczym dwa tygrysy pazurami, niczym dwa wielkie słonie ciosami, chlastali się ci dwaj spisami i bezpiórymi strzałami.

27 Tnąc obaj zaiste wzajem swoje członki i tryskając posoką wokoło, napierali na siebie nawzajem, grając o najwyższą stawkę — życie.

28 W ten sposób obaj osiągając wyżyny na polu walki i pomnażając sławę rodów Kuru i Wrysznich, atakowali się nawzajem niczym dwa ogromne słonie, dwa samce — stada przodownicy*.

29 Obaj wyczekujący, że trafią wkrótce do świata Brahmy — na łono Stwórcy, do lepszego miejsca pragnąc się udać, obaj uderzali w siebie nawzajem.

30 Satjaki i Syn Somadatty deszczem strzał wzajemnie w podnieceniu się zalewali, a wojska Dhrytarasztrowiczów patrzyły.

31 Oglądała ludność obu tam walczących, dwóch mistrzów pojedynków, niczym dwa słonie nacierające na siebie z powodu nawoływania słonicy, dwaj przodownicy stada.

32 Zabiwszy sobie nawzajem konie i potrzaskawszy łuki, obaj pozbawieni rydwanów, do walki na miecze się zeszli w tym wielkim starciu.

33 Dwie wspaniałe tarcze z byczej skóry, potężne, pomyślne chwyciwszy, a także dwa miecze wyciągnąwszy z pochew, obaj zaczęli krążyć po placu.

34 Przemierzając różne ścieżki i kręgi na zmianę po placu boju, co chwilę atakowali się wzajem, gniewni, dwaj pogromcy wrogów.

35 Obaj z mieczami, w pysznych zbrojach, ustrojeni w złote naszyjniki i naramienniki, królu, nacierali na siebie na placu w bitewnym amoku, pchnięcia zadając jeden drugiemu.

36 Obaj bohaterowie to cięli w siebie nawzajem, o Indro wśród władców, na oczach wszystkich oddziałów, to przez chwilę oddechu znowuż nabierali.

37 Dwoma mieczami zbroje dwie znamienite i tarcze dwie olbrzymie strzaskawszy, oba tygrysy wśród ludzi walkę wręcz podjęli.

38 Obaj z szerokimi torsami, długoramienni, obaj zręczni w walce wręcz, zgniatali się ramionami niczym żelaznymi sztabami.

39 I ciosy sobie zadawali pięściami, chwyty stosowali i blokady, czerpiąc obaj ze swego wyszkolenia i siły i ekscytację budząc we wszystkich obecnych wojownikach.

40 A odgłosy straszliwe tych dwóch zmagających się w walce wybrańców spośród ludzi, królu, niosły się potężnie niczym grzmoty gromów w szczyt górski walących.

41 Niczym dwa słonie wydatnymi ciosami, niczym dwa wielkie byki potężnymi rogami, walczyli ci dwaj o wielkim harcie ducha, dwa buhaje z rodów Kuru i Satwaty.

42 Gdy* zbrakło już oręża Satwatowi,
do Ardźuny się ozwał Wasudewa:
„Spójrz na tego, co walczy bez rydwanu
w polu — gwiazdę* wszystkich łuki dzierżących!

43 Twoim dążąc śladem, Synu Pandu, wkroczył w armię Bharatów, atakowany przez wszystkich mężów wspaniałych, potomków Bharaty, o potomku Bharaty*!

44 Wycieńczony ów heros w potyczkach najlepszy natknął się na nadjeżdżającego Ofiarnego Darczyńcę*, bitki gorliwie wyglądającego. Nie ma tu mowy o wyrównanych choćby szansach, Ardźuno!”.

45 A tymczasem rozwścieczony Bhuriśrawas Satjakiego upojonego szałem wojennym podniósłszy, cisnął nim, królu, niczym jeden słoń w amoku na ciosach drugiego oszalałego.

46 Stojący zaś na rydwanie dwaj gniewu pełni, wybitni w walce wojownicy, Bujnowłosy–Keśawa i Ardźuna, królu, na zmagania tych obu patrzyli.

47 I oto Kryszna wielkoramienny do Ardźuny się odezwał: „Spójrz, jak tygrys spośród Wrysznich i Andhaków ulega sile Syna Somadatty!

48 Wycieńczonego, na ziemię padłego, który wszak dokonał był wyczynu bardzo do dokonania trudnego, ucznia swojego walecznego, Satjakiego, ratuj, Ardźuno!

49 Oby z twojego powodu nie uległ potędze tego Pilnego Ofiarnika* ów najwyborniejszy pogromca wrogów, o tygrysie wśród ludzi! Zrobić coś trzeba szybko, wszechmocny!”.

50 Na to Zdobywca Bogactw, ekscytacji pełen, tak się ozwał do Wasudewy: „Patrz na tego byka spośród Kuru igrającego z najmężniejszym z rodu Wrysznich, niczym przewodnik stada lwów w lesie z wielkim słoniem w amoku!”.

51 Nagle okrzyki „Ach! Ach!” rozległy się wśród oddziałów, o byku z rodu Bharatów, gdy wielkoramienny* podniósł Satjakiego i rzucił nim o ziemię.

52 Szarpiąc i włócząc wybrańca Satwatów niczym lew słonia, Ofiarny Darczyńca, najlepszy wśród Kuru, w walce dominował.

53 Wreszcie z pochwy miecz wyciągnąwszy, Bhuriśrawas za włosy wroga złapał i nogą w pierś go kopnął.

54 A wówczas, tak dręczonego widząc Satwatę w tej ofierze wojennej, Wasudewa, o królu, znowu do Ardźuny powiedział:

55 „Spójrz na tygrysa Wrysznich i Andhaków, twojego ucznia, o wielkoramienny, w walce łukiem tobie nieustępującego, który jednak uległ potędze Syna Somadatty.

56 Nieprawdą to męstwo, Synu Prythy, gdy Bhuriśrawas w polu przewyższa Warszneję, Satjakiego, Prawdą Mężnego”.

57 Na te słowa Wasudewy wielkoramienny Syn Pandu w myśli cześć oddał Bhuriśrawasowi w tej ofierze wojennej:

58 „Dręcząc najlepszego z Satwatów w tej ofierze wojennej, jakby się tym bawił, pomnażacz ten sławy rodu Kuru zachwyt mój wbudza tym bardziej.

59 Że nie zabił bowiem najlepszego z wojów Wrysznich, Satjakiego, że niczym lew — Indra wśród zwierzyny dręczy go niczym wielkiego słonia w lesie!”.

60 W ten właśnie sposób w myśli, królu, uczciwszy Kaurawę, Syn Prythy, wielkoramienny Ardźuna tak Wasudewie odpowiedział:

61 „Ponieważ Władcy Sindhu* usilnie wypatruję, na tego tutaj nie patrzę, Madhawo. Ale skoro tu jestem, niełatwego tego czynu dla dobra Jadawów* podejmę się”.

62 To powiedziawszy, słowa Wasudewy w czyn zamieniając, Syn Pandu ramię Pilnego Ofiarnika miecz dzierżące jedną strzałą pierzastą odciął.