8.56. Karna sam jeden

Dhrytarasztra rzekł:
Gdy Bhimasena w bitwie tak wojsko nasze rozbił, cóż na to Durjodhana powiedział? A co syn Subali*, Sańdźajo? A Karna, zwycięzca znamienity? Krypa? Krytawarman? Syn Drony*? Duhśasana? A inni wojownicy moi cóż w boju powiedzieli? Niezwykła była syna Pandu* odwaga ta w natarciu — tak uważam! Syn Radhy* zaś czy postąpił zgodnie z przysięgą swą wojownikom złożoną? Czy był Karna, wrogów ów pogromca, dla Kaurawów wszystkich, Sańdźajo, schronieniem, zbroją i opoką oraz nadzieją na przeżycie? [5] Widząc, że wojsko mu rozbił syn Kunti* o mocy niezmiernej, ów rydwannik wielki, jeden z synów Radhy, cóż w starciu uczynił? Co synowie moi niepokonani uczynili? A królowie, wielcy rydwannicy? Opowiedz mi o tym wszystkim — zręczny wszak w tym jesteś, Sańdźajo!

Sańdźaja rzekł:
W południe, wielki królu, potężny Syn Woźnicy* na oczach Bhimaseny Somaków wszystkich jął razić. Mocarny Bhima zaś armię Dhrytarasztry miażdżyć zaczął. Ujrzawszy, że Bhimasena rozumny do ucieczki zmusił to wojsko, polecił Karna woźnicy:

— Wieź mnie ku Pańćalom!

Mocarny Śalja, król Madrów, rącze białe konie ku Ćedim, Pańćalom i Karuszom wówczas skierował. [10] Gdy już w armię ich wjechał, podniecony, wrogich wojsk ów dręczyciel, wszędzie tam konie wstrzymywał, gdzie tylko wódz* sobie tego zażyczył. Na widok rydwanu Karny, podobnego chmurze, przykrytego tygrysią skórą, Pandawowie i Pańćalowie ze strachu zadrżeli, panie ludu… Turkot rydwanu jego rozległ się następnie w bitwie tej wielkiej, odgłosem grzmotu lub pękającej góry się zdając! Karna zaś strzałami ostrymi, które z łuku naciągniętego aż do ucha wypuszczał, wojsko Pandawów jął wtedy wybijać — setkami, a potem tysiącami! Gdy nadludzkich wyczynów tak dokonywał w boju, okrążyli go rydwannicy wielcy Pandawów, łucznicy owi wspaniali. [15] Śikhandin, Bhima i wnuk Pryszaty Dhrysztadjumna, Nakula i Sahadewa, a także synowie Draupadi razem z Satjakim*, otoczyli wespół syna Radhy, strzał deszczami zabić go pragnąc. Bohaterski Satjaki następnie, mąż prześwietny, ostrych strzał dwudziestką w okolicę obojczyka ugodził Karnę w starciu. Śikhandin dwudziestoma pięcioma strzałami Karnę w walce przebił, Dhrysztadjumna — pięcioma, synowie Draupadi — sześćdziesięcioma czterema, Sahadewa — siedmioma, a Nakula — całą setką! Mocarz Bhimasena zaś, gniewu pełen, okolicę obojczyka synowi Radhy przeszył w boju dziewięćdziesięcioma strzałami o drzewcach prostych. Zaśmiał się na to szyderczo syn Adhirathy*, łuk swój wspaniały naciągnął i strzały ostre zaczął wypuszczać, wrogów zadręczając; piątką strzał każdego z nich poprzebijał w odwecie mocarny syn Radhy. [20] Satjakiemu łuk i sztandar przełamał ów byk prawdziwy wśród mężów, po czym jego samego w środek piersi dziewięcioma strzałami ugodził. Bhimasena wówczas, rozgniewany, przeszył go strzał trzydziestką; woźnicę mu trzema strzałami poraził na to wrogów ów dręczyciel. Synów Draupadi potem w okamgnieniu rydwanów pozbawił Karna — cudownym się to zdało!
Do odwrotu zmusiwszy ich wszystkich strzałami swymi o drzewcach prostych, Pańćalów bohater ów jął razić i wielkich rydwanników spośród Ćedich. Tak wybijani w bitwie Ćedi i Matsjowie, panie ludu, na Karnę, w pojedynkę walczącego, wespół się rzucili, strzał chmarami go dręcząc. Własnymi ostrymi strzałami ów rydwannik wielki w odwecie ich poprzeszywał. [25] Gdym na to patrzył, potomku Bharaty, za cudowne niezwykle uznałem, że później sam jeden w boju potężny Syn Woźnicy z bohaterami, co siły wytężali, włócznią walczył, po czym łuczników owych, stronników Pandawów, wielki królu, strzałami w starciu spowił. Zręcznością tą wielkiego duchem Karny cieszyli się tam bogowie wszyscy, wielcy wieszczowie i siddhowie! Łucznicy wielcy, stronnicy Dhrytarasztry, cześć mężowi owemu znamienitemu oddali, najlepszemu z rydwanników wybornych, co ze wszystkich łuczników był najlepszy!

Następnie Karna, wielki królu, armię wrogów tak zaczął spalać, jak rozniecony latem wielki ogień, co płomieniem swym wypala suchą trawę. [30] Wybijani przez Karnę, stronnicy Pandawów, przerażeni, to tu, to tam pierzchali w bitwie, mocarza owego ujrzawszy. Lament wielki się podniósł pośród Pańćalów w tym wielkim boju, gdy Karna strzałami ostrymi wypuszczanymi z łuku wybornego ich zabijał. Dźwięk ten słysząc, zadrżało ze strachu Pandawów wielkie wojsko. Jedynie Karnę za wojownika uznawali wrogowie w tym starciu! Syn Radhy, wrogów niszczyciel, wielkiego cudownego wyczynu tam dokonał — choć w pojedynkę walczył, nikt z Pandawów wszystkich spojrzeć nań nie był w stanie… Jak rozpryskuje się wód strumień, gdy górę wspaniałą napotka, tak wojsko to Pandawów szło w rozsypkę, z Karną spotkawszy się w boju. [35] Niczym ogień bez dymu płonął Karna w bitwie; dalej walcząc, wielką armię Pandawów mąż ów długoręki wciąż spalał. Głowy, uszy z kołyszącymi się kolczykami i ręce prędko strzałami ucinał bohaterom ów bohater. Rękojeści z kości słoniowej, miecze, sztandary, włócznie, konie i słonie, rydwany przeróżne, królu, chorągwie i wachlarze, osie, dyszle, wiązania jarzma i koła rozmaite na sto kawałków Karna przecinał, śluby wojownika wypełniając. Ziemia, którą z powodu koni i słoni przez Karnę powalonych błoto z mięsa i krwi pokryło, nie do przebycia, potomku Bharaty, się tam zdawała. [40] Pod padłymi końmi, piechurami, słoniami i rydwanami nierównego terenu od równego zupełnie odróżnić nie było można. Ani swojacy, ani wrodzy wojownicy nie rozpoznawali się nawzajem w ciemności groźnej, co za sprawą strzał tam nastała, gdy Karna oręż swój napiął. Wypuszczone z łuku syna Radhy strzały te, zdobne złotem, rydwanników wielkich spowiły całkiem, choć siły swe wytężali. Choć wytężali swe siły wielcy rydwannicy owi, stronnicy Pandawów, raz za razem w rozsypkę roznosił ich Karna w boju. Jak w lesie lew rozjuszony goni jeleni stada, tak Karna z gniewem wojowników przesławnych to tu, to tam w starciu gonił. Ścigał to wojsko, niczym wilk — bydła stada!

[45] Ujrzawszy zaś, że armia Pandawów od wrogów się odwróciła, stronnicy Dhrytarasztry, łucznicy wielcy, ruszyli na nią, wrzaski straszliwe wydając. Durjodhana, Indro wśród królów, radości najwyższej pełen, z podnieceniem instrumentom przeróżnym powszędy rozbrzmiewać nakazał. Pańćalowie, mężowie prześwietni i wielcy łucznicy, choć rozbijani tak raz za razem, zawrócili jednak, jak bohaterom przystało, śmierć prędzej niż ucieczkę wybrać skłonni. Gdy zaś wrócili do boju bohaterowie owi, syn Radhy, wrogów dręczyciel, byk prawdziwy wśród mężów, wielki królu, znów licznie jął ich rozpraszać.

Dwudziestu rydwanników Pańćalów, potomku Bharaty, powalił tam w gniewie Karna, a także ponad stu jeźdźców konnych Ćedich. [50] Opróżniając siedzenia rydwanów i końskie grzbiety, z barków słoni ludzi strącając i rozganiając piechurów, krążył w starciu okrutny Syn Woźnicy, postacią niszczycielskiemu bogu śmierci podobny. Nawet spojrzeć było trudno na owego wrogów dręczyciela, niczym na słońce w południe. Gdy tak oddziały te piechoty, koni, rydwanów i słoni powybijał, dalej walczyć był gotów wielki łucznik Karna, zastępów nieprzyjaciół ów pogromca. Jak bóg śmierci mocarny, gromady stworzeń zgładziwszy, gotów jest dalej je zabijać, tak ów rydwannik wielki, wybiwszy Somaków, gotów był sam jeden walczyć dalej!

Pańćalów cudowną odwagę w natarciu też tam widzieliśmy — choć zabijani przez Karnę, frontu bitwy nie porzucali. [55] Król*, Duhśasana, syn Śaradwanta Krypa, Aśwatthaman, Krytawarman i syn Subali Śakuni powalać wojsko Pandawów wtedy zaczęli — setkami, a potem tysiącami! Również dwaj synowie Karny, Indro wśród królów, mocarni bracia, prawdziwie odważni w natarciu, powszędy zniszczenie siać jęli wśród Pańćałów. Okrutna rozgorzała tam wówczas walka i wielka rzeź się w niej dokonała. Pandawowie bohaterscy bowiem, Dhrysztadjumna i Śikhandin, a także synowie Draupadi, rozwścieczeni, na siły twe w odwecie się rzucili. Tak trwała powszędy ta zagłada — zarówno Pandawów, jak i stronników twych, co z Bhimą mocarnym spotkali się w boju…