8.55. Porażka Śakuniego

Sańdżaja rzekł:
Ardźuna zaś, turkot rydwanów i lwie ryki w bitwie słysząc, poprosił Gowindę*:

— Prędko poganiaj konie!

Odparł Gowinda Ardźunie na te słowa:

— Tam jadę oto pośpiesznie, gdzie Bhima w boju pozycję zajął!

Naprzeciw nadjeżdżającego Dźaji* o koniach barwy konch i śniegu, nakrytych siatkami przybranymi klejnotami, perłami i złotem, podobnego władcy bogów*, co w gniewie straszliwym piorun chwycił, by zwyciężyć i zabić demona DźaMbhę, ruszyły rozwścieczone lwy prawdziwe wśród mężów, z oddziałami rydwanów, koni, słoni i piechoty, ziemię całą we wszystkich świata stronach odgłosami kopyt i obręczy rydwanów oraz strzał świstami napełniając. [5] Rozgorzała następnie między nimi a synem Prythy* zażarta, lecz uczciwa walka, co ciała ludzi niszcząc, kres życiu ich i występkom kładła, bitwą asurów z bogiem Wisznu, zwycięzcą znamienitym, o władzę nad trójświatem się zdająca. Strzałami ostrymi o grotach jak brzytwa i półksiężyc sam jeden na wiele części przecinał Zdobny w Diadem* masę wypuszczanego przez nich oręża przeróżnego; ręce i głowy również im ucinał! Ciął także parasole, wachlarze z ogonów jaków i godła, konie, rydwany, oddziały piechurów i słonie — na ziemię padały te licznie, powykręcane, niczym przez wiatr połamane lasy. Wielkie słonie, złotymi siatkami nakryte, wyposażone w chorągwie i godła, dosiadane przez wojowników, tak strzałami o nasadach ze złota naszpikował, że jak w płomieniach stojące góry jaśniały! Strzałami wspaniałymi, podobnymi piorunom Wasawy*, w rozsypkę rozniósłszy słonie, rydwany i konnicę, popędził Ardźuna, chcąc Karnę zabić, tak jak kiedyś Pan Marutów* pędził, by zgładzić demona Balę.

[10] Następnie ów mąż długoręki, pogromco wrogów, tygrys wśród ludzi prawdziwy, w wojsko Woźnicy* się zagłębił, niczym zanurzająca się w oceanie makara. Na ten widok stronnicy twoi, królu, z rydwanami i piechotą oraz licznymi słoniami i konnicą, wespół na Pandawę się rzucili. Rozległ się ryk donośny owych mężów ku synowi Prythy śpieszących, jakby huk wód wzburzonego oceanu słyszeć tam wówczas się dało! Rydwannicy wielcy, tygrysami się zdający, na owego tygrysa wśród mężów natarli prędko w bitwie, strach o własne życie porzucając. Gdy tak nadciągali tam pędem, wypuszczając strzał deszcze, rozproszył ich wojsko Ardźuna, jak wicher potężny chmury rozprasza! [15] Łucznicy owi wielcy, nacierający z oddziałami rydwanów, do Ardźuny wespół się zbliżywszy, ostrymi strzałami przebijać go jednak jęli. Ardźuna na to własnymi strzałami tysiące rydwanników, słoni i jeźdźców konnych do siedziby Jamy wyprawił. Tak wybijani w starciu strzałami wypuszczanymi z łuku przez syna Prythy, wielcy rydwannicy, w których strach się zrodził, to tu, to tam na rydwanach swych się kulili… Cztery setki bohaterskich rydwanników wielkich, choć siły wytężali, do siedziby Jamy wyprawił Ardźuna strzałami swymi ostrymi. Przeróżnymi ostrymi strzałami w walce wybijani, porzucali go wrogowie ze strachu i powszędy się rozpierzchali. [20] Ryk uciekających donośny na czele armii się rozlegał, niczym huk wielkiego strumienia, co rozpryska się, natrafiwszy na górę. W rozsypkę strzałami gwałtownie rozniósłszy i do ucieczki zmusiwszy to wojsko, zwrócony ku oddziałom Woźnicy, panie, do natarcia na nie syn Prythy ruszył. Krzyk donośny wydał, ku wrogom zwrócony, tak jak kiedyś krzyczał Garuda, gdy leciał, by dopaść węże.

Wrzask ten słysząc, mocarny Bhimasena, widoku syna Prythy spragniony, ogromnie się uradował! Jak tylko usłyszał Bhimasena potężny, że syn Prythy nadjeżdża, z narażeniem życia, wielki królu, armię twą miażdżyć zaczął. [25] Prędkością swą wiatru prędkości równy, wiatrowi prędkiemu podobny, ów Syn Wiatru, potężny Bhima, niczym wicher w bitwie jął krążyć. Zadręczana przezeń armia twa, Indro wśród królów, panie ludu, tak się wówczas rozpadła, jak łódź rozbita na oceanie… Armię tę Bhima wtedy, prędkość rąk demonstrując, strzałami groźnymi pociął, by do siedziby Jamy ją wyprawić. Siłę Bhimy nadludzką tam widząc, potomku Bharaty, wojownicy w boju drżeli ze strachu przed nim, jak przed bogiem śmierci w dzień zagłady świata!

Ujrzawszy zaś, że wojsko jego straszliwe tak Bhimasena udręczył, w te oto słowa ozwał się król Durjodhana:

— [30] Zabijcie Bhimę! Gdy on polegnie, cała armia wroga, jak sądzę, też bez reszty zginie…

Tak wojownikom i żołnierzom wszystkim rozkazał w starciu łucznik ów wielki, byku wśród Bharatów. Rozkaz ten zaś przyjąwszy, władcy ziemi, stronnicy syna twego, strzał deszczami zewsząd Bhimę spowijać zaczęli. Okrążyły Wilczobrzuchego*, Indro wśród królów, słonie liczne, rydwany i konie, wraz ze zwycięstwa żądną piechotą. Bohater ów, zewsząd przez bohaterów owych otoczony, zajaśniał, królu, Bharato prześwietny, jak w gwiazd otoczeniu jaśnieje księżyc. Tak samo bowiem jak Widźaja* błyszczał w bitwie miły oku ów mąż znamienity — różnicy w tym, wielki królu, żadnej między nimi nie było. [35] Ziemi owi władcy okrutni, o oczach przekrwionych z gniewu, strzał ulewy tam wszyscy wespół wypuszczali, Wilczobrzuchego chcąc zabić. Rozproszył jednak armię tę wielką strzałami swymi o drzewcach prostych i wydostał się z niej w boju Bhima, niczym ryba, co w wodzie wypływa z sieci.

Zabijając dziesięć tysięcy słoni, co od wrogów się nie odwracały, dwieście tysięcy piechurów, potomku Bharaty, i jeszcze dwie ich setki, pięć tysięcy koni i stu rydwanników, sprawił Bhima, że polała się tam rzeka o błocie zakrwawionym. Krew wodą rzeki tej była, jej wirami były rydwany, licznymi drapieżnikami wodnymi — słonie, rybami — ludzie, krokodylami — konie, a włosy były jej rzęsą wodną i trawą. [40] Rojąca się od potężnych węży w postaci rąk uciętych, którym klejnotów wiele Waitarani* straszliwej podobna, którą tym, co nie są gotowi, przebyć jest trudno…

Gdziekolwiek podążył rydwannik ów prześwietny, syn Pandu, wszędzie tam wojowników setkami tysięcy powalał! Na widok wyczynów, których dokonał w bitwie Bhimasena, Durjodhana, wielki królu, do Śakuniego tymi słowami się zwrócił:

— [45] Mocarnego Bhimasenę zwycięż, wuju, w starciu! Gdy go zwyciężysz, wielkie siły Pandawów również porażkę poniosą — tak uważam…

Syn Subali* potężny, w otoczeniu braci, wyruszył wówczas w drogę, na wielki bój gotowy. Gdy zaś spotkał się w bitwie z Bhimą, straszliwie odważnym w natarciu, powstrzymał go bohatersko, niczym brzeg powstrzymujący ocean. Choć ostrymi strzałami spowijany, odpór dał mu jednak Bhima. Śakuni na to, Indro wśród królów, żelazne strzały o nasadach ze złota, na kamieniu ostrzone, w lewy bok i środek piersi Bhimie wraził. Zdobioną złotem zbroję owego męża wielkiego duchem przebiwszy, strzały te o lotkach z piór czaplich i pawich w ciele jego się pogrążyły. [50] Głęboko przebity w starciu, potomku Bharaty, złotem zdobną strzałę w syna Subali w odwecie prędko posłał Bhima. Nadlatującą strzałę tę groźną Śakuni, wrogów dręczyciel, mocarz o rękach zręcznych, na sto kawałków poprzecinał, królu. Gdy na ziemię spadła ta strzała, rozgniewany Bhima, panie ludu, strzałą na niedźwiedzie łuk synowi Subali przeciął, jakby zeń się śmiejąc. Odrzucił łuk ten przecięty potężny syn Subali, po czym szybko inny łuk pochwycił i strzał na niedźwiedzie szesnastkę. Czterema ze strzał tych o drzewcach prostych, wielki królu, woźnicę Bhimy ugodził, a jego samego — pięcioma; [55] jedną strzałą sztandar wroga przełamał, dwiema strzałami — parasol, czwórką strzał zaś koni czwórkę mu przeszył. Potem potężny Bhimasena, rozwścieczony, żelazną włócznię o drzewcu zdobnym złotem cisnął w boju. Ramionami Bhimy rzucona włócznia ta, ruchliwym językiem węża się zdająca, na rydwan wielkiego duchem syna Subali prędko spadła. Zdobioną złotem włócznię tę chwycił wówczas Śakuni i cisnął ją w Bhimasenę, wyraźnie rozgniewany. Lewe ramię wielkiego duchem Pandawy rozdarłszy, na ziemię ta wtedy runęła, jak gdyby z nieba strzeliła błyskawica! [60] Zakrzyknęli na to powszędy synowie Dhrytarasztry; nie zważał jednak Bhima na ten lwi ryk owych śmiałków… Łuk z naciągniętą cięciwą pośpiesznie schwyciwszy, mocarny rydwannik ów wielki niemal w jednej chwili, życie swe narażając w walce, wojsko syna Subali strzałami przesłonił. Koni czwórkę i woźnicę zabił Śakuniemu ów wojownik odważny w natarciu, po czym szybko strzałą na niedźwiedzie przeciął jego sztandar. Gdy konie mu padły, z pośpiechem porzucił rydwan Śakuni. Następnie stanął mąż ów znamienity i łuk napiął; z oczyma krwią nabiegłymi, aż sycząc z gniewu, raz za razem Bhimę powszędy strzałami jął razić. Potężny Bhimasena jednak prędko w odwecie także razić go zaczął; rozwścieczony, łuk mu przełamał i ostrymi strzałami go przeszył. [65] Głęboko przeszyty przez wroga mocarnego wrogów ów niszczyciel niemal bez życia wówczas na ziemię się zwalił, władco ludzi…

Pojął wtedy syn twój*, panie ludu, że oszołomiony jest Śakuni; na oczach Bhimaseny wywiózł go więc na rydwanie swym z placu boju. Bhima natomiast, tygrys wśród mężów, wciąż stał na własnym rydwanie — wielki strach w synach Dhrytarasztry na to się zrodził! Odwrócili się, przerażeni i rozpierzchli się na wszystkie strony… Gdy łucznik Bhimasena syna Subali tak zwyciężył, królu, syn twój Durjodhana, złamany strachem wielkim, konie popędzić kazał i odjechał, wuja na względzie mając. Widząc, że król odjeżdża, wojsko jego, potomku Bharaty, powszędy przeciwników w pojedynkach rzucać jęło i całe w rozsypkę poszło. [70] Ujrzawszy zaś, że rydwannicy owi wszyscy od wrogów się odwrócili, pędem rzucił się na nich Bhima, licznymi strzał setkami ich zasypując.

Wybijani przez Bhimę, owi uciekający stronnicy Dhrytarasztry, do Karny dotarłszy w bitwie, otoczyli go zewsząd, królu, gotowi walczyć dalej. Męstwa wielkiego pełen, schronieniem był bowiem dla nich ów mocarz. Jak marynarzy z łodzi rozbitej, tygrysie wśród ludzi, szczęście ogarnia, gdy po jakimś czasie do wyspy wreszcie dotrą, tak do Karny dotarłszy, stronnicy twoi, byku wśród Bharatów, uradowani, odetchnęli z ulgą. Stanęli wówczas, do walki dalszej gotowi, po czym do boju wespół ruszyli, śmierć prędzej niż odwrót wybrać skłonni!