Autorzy

Opracowali (indika 2026):
(tłumaczenie)

Anna Trynkowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz

Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.

महाभारत

Mahābhārata

8. Księga Karny (Karṇaparvan)

***

8.22-69 Siedemnasty dzień bitwy

8.53. Kolejne pojedynki

Streszczenie rozdziału:

saṃjaya uvāca
teṣām anīkāni bṛhaddhvajāni raṇe samṛddhāni samāgatāni |
garjanti bherīninadonmukhāni meghair yathā meghagaṇās tapānte ||8.53.1||

mahāgajābhrākulam astratoyaṃ vāditranemītalaśabdavac ca |
hiraṇyacitrāyudhavaidyutaṃ ca mahārathair āvṛtaśabdavac ca ||8.53.2||

tad bhīmavegaṃ rudhiraughavāhi khaḍgākulaṃ kṣatriyajīvavāhi |
anārtavaṃ krūram aniṣṭavarṣaṃ babhūva tat saṃharaṇaṃ prajānām ||8.53.3||

rathān sasūtān sahayān gajāṃś ca sarvān arīn mṛtyuvaśaṃ śaraughaiḥ |
ninye hayāṃś caiva tathā sasādīn padātisaṃghāṃś ca tathaiva pārthaḥ ||8.53.4||

kṛpaḥ śikhaṇḍī ca raṇe sametau duryodhanaṃ sātyakir abhyagacchata |
śrutaśravā droṇasutena sārdhaṃ yudhāmanyuś citrasenena cāpi ||8.53.5||

karṇasya putras tu rathī suṣeṇaṃ samāgataḥ sṛñjayāṃś cottamaujāḥ |
gāndhārarājaṃ sahadevaḥ kṣudhārto maharṣabhaṃ siṃha ivābhyadhāvat ||8.53.6||

śatānīko nākuliḥ karṇaputraṃ yuvā yuvānaṃ vṛṣasenaṃ śaraughaiḥ |
samārdayat karṇasutaś ca vīraḥ pāñcāleyaṃ śaravarṣair anekaiḥ ||8.53.7||

ratharṣabhaḥ kṛtavarmāṇam ārcchan mādrīputro nakulaś citrayodhī |
pāñcālānām adhipo yājñaseniḥ senāpatiṃ karṇam ārcchat sasainyam ||8.53.8||

duḥśāsano bhārata bhāratī ca saṃśaptakānāṃ pṛtanā samṛddhā |
bhīmaṃ raṇe śastrabhṛtāṃ variṣṭhaṃ tadā samārcchat tam asahyavegam ||8.53.9||

karṇātmajaṃ tatra jaghāna śūras tathācchinac cottamaujāḥ prasahya |
tasyottamāṅgaṃ nipapāta bhūmau ninādayad gāṃ ninadena khaṃ ca ||8.53.10||

suṣeṇaśīrṣaṃ patitaṃ pṛthivyāṃ vilokya karṇo 'tha tadārtarūpaḥ |
krodhād dhayāṃs tasya rathaṃ dhvajaṃ ca bāṇaiḥ sudhārair niśitair nyakṛntat ||8.53.11||

sa tūttamaujā niśitaiḥ pṛṣatkair vivyādha khaḍgena ca bhāsvareṇa |
pārṣṇiṃ hayāṃś caiva kṛpasya hatvā śikhaṇḍivāhaṃ sa tato 'bhyarohat ||8.53.12||

kṛpaṃ tu dṛṣṭvā virathaṃ rathastho naicchac charais tāḍayituṃ śikhaṇḍī |
taṃ drauṇir āvārya rathaṃ kṛpaṃ sma samujjahre paṅkagatāṃ yathā gām ||8.53.13||

hiraṇyavarmā niśitaiḥ pṛṣatkais tavātmajānām anilātmajo vai |
atāpayat sainyam atīva bhīmaḥ kāle śucau madhyagato yathārkaḥ ||8.53.14||

saṃjaya uvāca

Sańdźaja rzekł:
Spotkały się tymczasem w bitwie oddziały całe nieprzyjaciół owych o sztandarach wielkich. Dudnienie kotłów słysząc, twarze w górę wznieśli wojownicy i ryki wydawać jęli, jak grzmiące chmur gromady, porą deszczową z innymi chmurami się spotykające. Gwałtowna była ta ludzi potyczka, niczym niepożądana ulewa nie o czasie — pełna chmur w postaci wielkich słoni, ze strzał wodą, z błyskawicami przeróżnego innego oręża zdobnego złotem, w której grzmoty się rozchodziły za sprawą turkotu rydwanów wielkich, obręczy ich kół klekotu, dźwięków muzyki i klaskania. Krwi strumienie w niej popłynęły straszliwym pędem; mieczami wzburzane, unosiły życie kszatrijów…

Wrogów wszystkich — rydwany z woźnicami i końmi oraz słonie, a także konie z jeźdźcami i piechurów oddziały — strzał swych masami we władanie śmierci oddawał tam syn Prythy*.

[5] Krypa i Śikhandin spotkali się w boju, na Durjodhanę ruszył Satjaki*, Śrutaśrawas walczył z synem Drony*, a z Ćitraseną — Judhamanju. Syn Karny, rydwannik Suszena, ze Sryńdźajami się spotkał, z Suszeną starł się wówczas Uttamaudźas. Sahadewa zaś na króla Gandhary* się rzucił, jak lew dręczony głodem — na wielkiego byka. Młody Śatanika, syn Nakuli, młodego syna Karny Wryszasenę strzał masami zadręczał; bohaterski syn Karny w syna królewny Pańćalów* liczne własnych strzał deszcze w odwecie wypuścił. Byk wśród rydwanników, syn Madri Nakula, przeróżnie walcząc, natarł na Krytawarmana; przywódca Pańćalów zaś, syn Jadźńaseny* — na wodza Kaurawów Karnę i jego wojsko. Duhśasana, potomku Bharaty, wraz z oddziałem całym zaprzysiężonych wojowników z armii Bharatów, ruszył wtedy w starciu na niepowstrzymanego w gwałtowności swej Bhimę, owego najlepszego spośród mężów broń dzierżących. [10] Syna Karny Suszenę poraził potem bohaterski Uttamaudźas i głowę gwałtownie mu uciął. Na pole bitwy z trzaskiem runęła Suszeny głowa — niebo i ziemię całą dźwięk ten wypełnił! Widząc, że głowa Suszeny na ziemię się zwaliła, zbolały Karna na to, gniewu pełen, strzałami ostrymi o dobrych grotach konie Uttamaudźasa, rydwan i sztandar pociął. Uttamaudźas zaś własnymi ostrymi strzałami, a także mieczem swym lśniącym, bocznego woźnicę Krypy przeszył i zabił mu konie, po czym na rydwan Śikhandina się przesiadł. Ujrzawszy, że Krypa rydwan stracił, nie chciał strzałami go razić stojący na rydwanie swym Śikhandin. Powstrzymał wówczas rydwan jego syn Drony i Krypę uratował, jak gdyby z błota wyciągnął pogrążonego w nim byka.

W zbroję złotą zaś odziany Bhima, Syn Wiatru, strzałami ostrymi wojsko synów twych ogromnie zadręczał, niczym słońce w letnie południe!