Autorzy
Opracowali (indika 2026):
(tłumaczenie)
Joanna Jurewicz
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz
Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.
महाभारत
Mahābhārata
8. Księga Karny (Karṇaparvan)
***
8.22-69 Siedemnasty dzień bitwy
8.62. Wryszasena walczy z Nakulą i traci życie z rąk Ardźuny
Streszczenie rozdziału:
saṃjaya uvāca
duḥśāsane tu nihate putrās tava mahārathāḥ |
mahākrodhaviṣā vīrāḥ samareṣv apalāyinaḥ |
daśa rājan mahāvīryo bhīmaṃ prācchādayañ śaraiḥ ||8.62.1||
kavacī niṣaṅgī pāśī daṇḍadhāro dhanurdharaḥ |
alolupaḥ śalaḥ saṃdho vātavegasuvarcasau ||8.62.2||
ete sametya sahitā bhrātṛvyasanakarśitāḥ |
bhīmasenaṃ mahābāhuṃ mārgaṇaiḥ samavārayan ||8.62.3||
sa vāryamāṇo viśikhaiḥ samantāt tair mahārathaiḥ |
bhīmaḥ krodhābhiraktākṣaḥ kruddhaḥ kāla ivābabhau ||8.62.4||
tāṃs tu bhallair mahāvegair daśabhir daśabhiḥ śitaiḥ |
rukmāṅgado rukmapuṅkhaiḥ pārtho ninye yamakṣayam ||8.62.5||
hateṣu teṣu vīreṣu pradudrāva balaṃ tava |
paśyataḥ sūtaputrasya pāṇḍavasya bhayārditam ||8.62.6||
tataḥ karṇo mahārāja praviveśa mahāraṇam |
dṛṣṭvā bhīmasya vikrāntam antakasya prajāsv iva ||8.62.7||
tasya tv ākārabhāvajñaḥ śalyaḥ samitiśobhanaḥ |
uvāca vacanaṃ karṇaṃ prāptakālam ariṃdama |
mā vyathāṃ kuru rādheya naitat tvayy upapadyate ||8.62.8||
ete dravanti rājāno bhīmasenabhayārditāḥ |
duryodhanaś ca saṃmūḍho bhrātṛvyasanaduḥkhitaḥ ||8.62.9||
duḥśāsanasya rudhire pīyamāne mahātmanā |
vyāpannacetasaś caiva śokopahatamanyavaḥ ||8.62.10||
duryodhanam upāsante parivārya samantataḥ |
kṛpaprabhṛtayaḥ karṇa hataśeṣāś ca sodarāḥ ||8.62.11||
pāṇḍavā labdhalakṣāś ca dhanaṃjayapurogamāḥ |
tvām evābhimukhāḥ śūrā yuddhāya samupāsthitāḥ ||8.62.12||
sa tvaṃ puruṣaśārdūla pauruṣe mahati sthitaḥ |
kṣatradharmaṃ puraskṛtya pratyudyāhi dhanaṃjayam ||8.62.13||
bhāro hi dhārtarāṣṭreṇa tvayi sarvaḥ samarpitaḥ |
tam udvaha mahābāho yathāśakti yathābalam |
jaye syād vipulā kīrtir dhruvaḥ svargaḥ parājaye ||8.62.14||
vṛṣasenaś ca rādheya saṃkruddhas tanayas tava |
tvayi mohasamāpanne pāṇḍavān abhidhāvati ||8.62.15||
etac chrutvā tu vacanaṃ śalyasyāmitatejasaḥ |
hṛdi mānuṣyakaṃ bhāvaṃ cakre yuddhāya susthiram ||8.62.16||
tataḥ kruddho vṛṣaseno 'bhyadhāvad ātasthivāṃsaṃ svarathaṃ hatārim |
vṛkodaraṃ kālam ivāttadaṇḍaṃ gadāhastaṃ pothamānaṃ tvadīyān ||8.62.17||
tam abhyadhāvan nakulaḥ pravīro roṣād amitraṃ pratudan pṛṣatkaiḥ |
karṇasya putraṃ samare prahṛṣṭaṃ jiṣṇur jighāṃsur maghaveva jambham ||8.62.18||
tato dhvajaṃ sphāṭikacitrakambuṃ ciccheda vīro nakulaḥ kṣureṇa |
karṇātmajasyeṣvasanaṃ ca citraṃ bhallena jāmbūnadapaṭṭanaddham ||8.62.19||
athānyad ādāya dhanuḥ suśīghraṃ karṇātmajaḥ pāṇḍavam abhyavidhyat |
divyair mahāstrair nakulaṃ mahāstro duḥśāsanasyāpacitiṃ yiyāsuḥ ||8.62.20||
tataḥ kruddho nakulas taṃ mahātmā śarair maholkāpratimair avidhyat |
divyair astrair abhyavidhyac ca so 'pi karṇasya putro nakulaṃ kṛtāstraḥ ||8.62.21||
karṇasya putro nakulasya rājan sarvān aśvān akṣiṇod uttamāstraiḥ |
vanāyujān sukumārasya śubhrān alaṃkṛtāñ jātarūpeṇa śīghrān ||8.62.22||
tato hatāśvād avaruhya yānād ādāya carma ruciraṃ cāṣṭacandram |
ākāśasaṃkāśam asiṃ gṛhītvā poplūyamānaḥ khagavac cacāra ||8.62.23||
tato 'ntarikṣe nṛvarāśvanāgāṃś ciccheda mārgān vicaran vicitrān |
te prāpatann asinā gāṃ viśastā yathāśvamedhe paśavaḥ śamitrā ||8.62.24||
dvisāhasrā viditā yuddhaśauṇḍā nānādeśyāḥ subhṛtāḥ satyasaṃdhāḥ |
ekena śīghraṃ nakulena kṛttāḥ sārepsunevottamacandanās te ||8.62.25||
tam āpatantaṃ nakulaṃ so 'bhipatya samantataḥ sāyakair abhyavidhyat |
sa tudyamāno nakulaḥ pṛṣatkair vivyādha vīraṃ sa cukopa viddhaḥ ||8.62.26||
taṃ karṇaputro vidhamantam ekaṃ narāśvamātaṅgarathapravekān |
krīḍantam aṣṭādaśabhiḥ pṛṣatkair vivyādha vīraṃ sa cukopa viddhaḥ ||8.62.27||
tato 'bhyadhāvat samare jighāṃsuḥ karṇātmajaṃ pāṇḍusuto nṛvīraḥ |
tasyeṣubhir vyadhamat karṇaputro mahāraṇe carma sahasratāram ||8.62.28||
tasyāyasaṃ niśitaṃ tīkṣṇadhāram asiṃ vikośaṃ gurubhārasāham |
dviṣaccharīrāpaharaṃ sughoram ādhunvataḥ sarpam ivograrūpam ||8.62.29||
kṣipraṃ śaraiḥ ṣaḍbhir amitrasāhaś cakarta khaḍgaṃ niśitaiḥ sudhāraiḥ |
punaś ca pītair niśitaiḥ pṛṣatkaiḥ stanāntare gāḍham athābhyavidhyat ||8.62.30||
sa bhīmasenasya rathaṃ hatāśvo mādrīsutaḥ karṇasutābhitaptaḥ |
āpupluve siṃha ivācalāgraṃ saṃprekṣamāṇasya dhanaṃjayasya ||8.62.31||
nakulam atha viditvā chinnabāṇāsanāsiṃ viratham ariśarārtaṃ karṇaputrāstrabhagnam |
pavanadhutapatākā hrādino valgitāśvā varapuruṣaniyattās te rathāḥ śīghram īyuḥ ||8.62.32||
drupadasutavariṣṭhāḥ pañca śaineyaṣaṣṭhā drupadaduhitṛputrāḥ pañca cāmitrasāhāḥ |
dviradarathanarāśvān sūdayantas tvadīyān bhujagapatinikāśair mārgaṇair āttaśastrāḥ ||8.62.33||
atha tava rathamukhyās tān pratīyus tvaranto hṛdikasutakṛpau ca drauṇiduryodhanau ca |
śakuniśukavṛkāś ca krāthadevāvṛdhau ca dviradajaladaghoṣaiḥ syandanaiḥ kārmukaiś ca ||8.62.34||
tava naravaravaryās tān daśaikaṃ ca vīrān pravaraśaravarāgryais tāḍayanto 'bhyarundhan |
navajaladasavarṇair hastibhis tān udīyur giriśikharanikāśair bhīmavegaiḥ kuṇindāḥ ||8.62.35||
sukalpitā haimavatā madotkaṭā raṇābhikāmaiḥ kṛtibhiḥ samāsthitāḥ |
suvarṇajālāvatatā babhur gajās tathā yathā vai jaladāḥ savidyutaḥ ||8.62.36||
kuṇindaputro daśabhir mahāyasaiḥ kṛpaṃ sasūtāśvam apīḍayad bhṛśam |
tataḥ śaradvatsutasāyakair hataḥ sahaiva nāgena papāta bhūtale ||8.62.37||
kuṇindaputrāvarajas tu tomarair divākarāṃśupratimair ayasmayaiḥ |
rathaṃ ca vikṣobhya nanāda nardatas tato 'sya gāndhārapatiḥ śiro 'harat ||8.62.38||
tataḥ kuṇindeṣu hateṣu teṣv atha prahṛṣṭarūpās tava te mahārathāḥ |
bhṛśaṃ pradadhmur lavaṇāmbusaṃbhavān parāṃś ca bāṇāsanapāṇayo 'bhyayuḥ ||8.62.39||
athābhavad yuddham atīva dāruṇaṃ punaḥ kurūṇāṃ saha pāṇḍusṛñjayaiḥ |
śarāsiśaktyṛṣṭigadāparaśvadhair narāśvanāgāsuharaṃ bhṛśākulam ||8.62.40||
rathāśvamātaṅgapadātibhis tataḥ parasparaṃ viprahatāpatan kṣitau |
yathā savidyutstanitā balāhakāḥ samāsthitā digbhya ivogramārutaiḥ ||8.62.41||
tataḥ śatānīkahatān mahāgajāṃs tathā rathān pattigaṇāṃś ca tāvakān |
jaghāna bhojaś ca hayān athāpatan viśastrakṛttāḥ kṛtavarmaṇā dvipāḥ ||8.62.42||
athāpare drauṇiśarāhatā dvipās trayaḥ sasarvāyudhayodhaketavaḥ |
nipetur urvyāṃ vyasavaḥ prapātitās tathā yathā vajrahatā mahācalāḥ ||8.62.43||
kuṇindarājāvarajād anantaraḥ stanāntare patrivarair atāḍayat |
tavātmajaṃ tasya tavātmajaḥ śaraiḥ śitaiḥ śarīraṃ bibhide dvipaṃ ca tam ||8.62.44||
sa nāgarājaḥ saha rājasūnunā papāta raktaṃ bahu sarvataḥ kṣaran |
śacīśavajraprahato 'mbudāgame yathā jalaṃ gairikaparvatas tathā ||8.62.45||
kuṇindaputraprahito 'paradvipaḥ śukaṃ sasūtāśvarathaṃ vyapothayat |
tato 'patat krāthaśarābhidāritaḥ saheśvaro vajrahato yathā giriḥ ||8.62.46||
rathī dvipasthena hato 'patac charaiḥ krāthādhipaḥ parvatajena durjayaḥ |
savājisūteṣvasanas tathāpatad yathā mahāvātahato mahādrumaḥ ||8.62.47||
vṛko dvipasthaṃ girirājavāsinaṃ bhṛśaṃ śarair dvādaśabhiḥ parābhinat |
tato vṛkaṃ sāśvarathaṃ mahājavaṃ tvaraṃś caturbhiś caraṇe vyapothayat ||8.62.48||
sa nāgarājaḥ saniyantṛko 'patat parāhato babhrusuteṣubhir bhṛśam |
sa cāpi devāvṛdhasūnur arditaḥ papāta nunnaḥ sahadevasūnunā ||8.62.49||
viṣāṇapotrāparagātraghātinā gajena hantuṃ śakuneḥ kuṇindajaḥ |
jagāma vegena bhṛśārdayaṃś ca taṃ tato 'sya gāndhārapatiḥ śiro 'harat ||8.62.50||
tataḥ śatānīkahatā mahāgajā hayā rathāḥ pattigaṇāś ca tāvakāḥ |
suparṇavātaprahatā yathā nagās tathā gatā gām avaśā vicūrṇitāḥ ||8.62.51||
tato 'bhyavidhyad bahubhiḥ śitaiḥ śaraiḥ kuṇindaputro nakulātmajaṃ smayan |
tato 'sya kāyān nicakarta nākuliḥ śiraḥ kṣureṇāmbujasaṃnibhānanam ||8.62.52||
tataḥ śatānīkam avidhyad āśugais tribhiḥ śitaiḥ karṇasuto 'rjunaṃ tribhiḥ |
tribhiś ca bhīmaṃ nakulaṃ ca saptabhir janārdanaṃ dvādaśabhiś ca sāyakaiḥ ||8.62.53||
tad asya karmātimanuṣyakarmaṇaḥ samīkṣya hṛṣṭāḥ kuravo 'bhyapūjayan |
parākramajñās tu dhanaṃjayasya te huto 'yam agnāv iti taṃ tu menire ||8.62.54||
tataḥ kirīṭī paravīraghātī hatāśvam ālokya narapravīram |
tam abhyadhāvad vṛṣasenam āhave sa sūtajasya pramukhe sthitaṃ tadā ||8.62.55||
tam āpatantaṃ naravīram ugraṃ mahāhave bāṇasahasradhāriṇam |
abhyāpatat karṇasuto mahāratho yathaiva cendraṃ namuciḥ purātane ||8.62.56||
tato 'dbhutenaikaśatena pārthaṃ śarair viddhvā sūtaputrasya putraḥ |
nanāda nādaṃ sumahānubhāvo viddhveva śakraṃ namuciḥ purā vai ||8.62.57||
punaḥ sa pārthaṃ vṛṣasena ugrair bāṇair avidhyad bhujamūlamadhye |
tathaiva kṛṣṇaṃ navabhiḥ samārdayat punaś ca pārthaṃ daśabhiḥ śitāgraiḥ ||8.62.58||
tataḥ kirīṭī raṇamūrdhni kopāt kṛtvā triśākhāṃ bhrukuṭiṃ lalāṭe |
mumoca bāṇān viśikhān mahātmā vadhāya rājan sūtaputrasya saṃkhye ||8.62.59||
vivyādha cainaṃ daśabhiḥ pṛṣatkair marmasv asaktaṃ prasabhaṃ kirīṭī |
ciccheda cāsyeṣvasanaṃ bhujau ca kṣuraiś caturbhiḥ śira eva cograiḥ ||8.62.60||
sa pārthabāṇābhihataḥ papāta rathād vibāhur viśirā dharāyām |
supuṣpitaḥ parṇadharo 'tikāyo vāteritaḥ śāla ivādriśṛṅgāt ||8.62.61||
taṃ prekṣya bāṇābhihataṃ patantaṃ rathāt sutaṃ sūtajaḥ kṣiprakārī |
rathaṃ rathenāśu jagāma vegāt kirīṭinaḥ putravadhābhitaptaḥ ||8.62.62||
I rzekł Sańdźaja:
Gdy Duhśasana stracił życie, dziesięciu twoich mężnych synów, wielkich rydwanników, którzy przed walką się nie wzdragają, a których jad gniewu wielkiego trawił, okryło Bhimę strzałami. Byli to Kawaćin, Niszangin, Paśin, Dandadhara, Dhanurdhara, Alolupa, Śala, Sandha, Watawega i Suwarćas, którzy skrzyknęli się, tragedią brata złamani. Otoczyli Bhimasenę długoramiennego, strzałami go zasypując. A Bhima, ze wszystkich stron wstrzymywany ich strzałami bez wiechci, o oczach z gniewu czerwonych, wściekły płonął niczym sam Czas, aż do królestwa Jamy ich zawiódł, [5] a każdego trafił dziesięcioma ostrymi strzałami na niedźwiedzie, o złotych lotkach — zdobny w bransolety złote.
A kiedy ich zabił, na oczach Karny Syna Woźnicy i Bhimy Syna Pandu twoje wojska się rozpierzchły strachem uciśnione. Wówczas Karnę, mój królu, trwoga ogarnęła na widok potęgi Bhimy jakoby Śmierci samej wobec tego, co żyje*. Śalja, bitwy ozdoba, po jego twarzy poznał, co czuje i rzekł do niego w chwili odpowiedniej:
— Nie daj się lękowi, Synu Radhy! Nie przystoi ci to! Uchodzą ci królowie, gnębieni strachem przed Bhimaseną, a Durjodhana w bezrozum popadł, cierpiąc z powodu tragedii brata. [10] Kiedy Bhima szlachetny wypił krew Duhśasany, wszyscy zmysły postradali, a rozpacz ich gniew zdławiła. Zebrali się przy Durjodhanie, siedzą wokół niego, od Krypy poczynając, Karno, a także jego bracia, którzy jeszcze żyją. A Pandawowie, którzy swój cel osiągnęli, z Ardźuną Zdobywcą-Skarbu na czele naprzeciw ciebie stoją, śmiałku, gotowi do walki. Zatem ty, mężu tygrysi, w męstwie wielkim znajdź wsparcie! Prawem wojowników wiedziony przeciwstaw się Zdobywcy-Skarbu w boju! Na tobie bowiem spoczywa teraz całe brzemię Durjodhany Syna Dhrytarasztry. Weź je na swe barki na ile masz siły i mocy! Zwyciężysz — wielką sławę zdobędziesz, przegrasz — niebo jest pewne! [15] Twój syn Wryszasena, Synu Radhy, ruszył już na Pandawów, zły na ciebie, żeś zdurniał!
Usłyszał Karna słowa Śalji o światłości bezmiernej i w sercu swym stanowczą, męską postawę do walki wzbudził. Tymczasem Wryszasena podjechał do Wilczobrzucha, który stał na swoim rydwanie, z maczugą w ręku niczym sam Czas z pałką, i twych wojaków uśmiercał. A na niego natarł Nakula chrobry w gniewie, bijąc we wroga strzałami cętkowanymi, chcąc zgładzić w boju podnieconego Syna Karny, jak ongiś Indra Zwycięski Dźambhę. Strzałą brzytwową złamał mu godło zdobne w kryształy i jasne muszle, a także jego łuk, przewiązany złotą tkaniną. [20] Ale Syn Karny migiem łuk inny pochwycił i ugodził Nakulę Syna Pandu boskimi pociskami — bronią potężną władając, chciał Duhśasanę pomścić. Rozjuszył się szlachetny Nakula, strzałami jak wielkie meteory uderzył. Syn Karny jednak, biegły w broni, odbijał mu się boskim orężem. I tym orężem najdoskonalszym uśmiercił wszystkie konie pięknego młodzieńca* — z krainy Wanaju pochodziły, jasne, złotem przystrojone, bardzo rącze. Nakula, gdy stracił konie, zeskoczył z rydwanu. Tarczę świetlistą niosąc, ze wzorem w osiem księżyców, i miecz przejrzysty jak przestwór, ruszył niczym ptak, podskakując. I kiedy był w powietrzu, ciął mężów, rumaki i słonie, po różnych szlakach bojowych krążąc. Padały ich ciała mieczem ćwiartowane jak bydlęta przez kapłana w Wielkiej Ofierze Z Konia. [25] Ściął tak samojeden dwa tysiące wojowników znanych, pijanych bojem, z różnych krajów, wiernych przysiędze — jak drwale największe drzewa sandałowe ścinają, ich rdzenia szukając. I gdy na Wryszasenę leciał, tamten na niego się rzucił i ze wszystkich stron pociskami go przeszył. Ranny Nakula trafił go cętkowanymi, a on rozgniewał się wielce, poraniony. I strzelił osiemnastoma takimi samymi Nakulę, co bawiąc się, samojeden wymiatał mężów znamienitych, rumaki, słonie i rydwany. Wezbrał gniewem Nakula ugodzony i ów mąż chrobry znów Syna Karny zaatakował, gdyż pragnął jego śmierci, lecz on w tym wielkim boju strzałami rozdarł jego tarczę z gwiazd tysiącem i jego miecz z żelazną klingą, o ostrych krawędziach, którym Nakula wymachiwał, z pochwy wyjąwszy, a który do zadań najcięższych był zdatny, żywot wrogów porywał, złowrogi niczym wąż straszliwy — [30] migiem rozciął ten wrogów przemożyciel sześcioma strzałami ostrymi o grotach jak mocne brzytwy, a potem żółtymi naostrzonymi cętkowanymi ugodził Syna Pandu głęboko w sam środek piersi. Syn Madri* bez koni, nękany przez Syna Karny wspiął się na rydwan Bhimaseny jak lew na górę wysoką, a widział to Ardźuna Zdobywca-Skarbu.
Kiedy pięciu znamienitych potomków Drupady z Wnukiem Śinich jako szóstym oraz pięciu synów córki Drupady przemożycieli wrogów zobaczyło, że Syn Karny zniszczył strzały i miecz Nakuli, że jest bez rydwanu, udręczony przez strzały wroga, złamany jego orężem, pędem ruszyli na rżących koniach w cwale powożonych przez najlepszych woźniców, ich proporce na wietrze powiewały. Z bronią w ręku, wymiatając twoje słonie, rydwany i rumaki strzałami podobnymi do władców węży. Naprzeciw nim wyjechali przedni rydwannicy twoi — Syn Hrydiki* i Krypa, Syn Drony* i Durjodhana, Śakuni, Śuka, Wryka, Kratha i Dewawrydha na słoniach ryczących jak deszczowe chmury, na rydwanach i z łukami. Ci najznamienitsi mężowie onych jedenastu prześwietnych odepchnęło, bijąc najlepszymi, wybornymi strzałami. [35] Ale na nich z kolei najechał Kuninda ze swym oddziałem na słoniach o barwie pierwszych obłoków burzowych, do szczytów gór podobnych, o straszliwej prędkości. Pięknokształtne słonie himalajskie, od szału pijane, których zręczni jeźdźcy w bitwach rozkochani dosiadali, zdobne złotą plecionką pancerzy wyglądały jak chmury burzowe błyskawicami przeplatane.
Syn Kunindy na Krypę wraz z woźnicą i z końmi uderzył gwałtownie dziesięcioma wielkimi żelaznymi pociskami, lecz dostał strzałami od Syna Śaradwanta* i wraz ze słoniem na ziemię się zwalił. Wtedy jego młodszy brat żelaznymi lancami jak słońce — twórca dnia — promiennymi, wstrząsnął jego* rydwanem, wydając ryk bojowy. I wtedy, gdy tak ryczał, głowę mu władca Gandhary* odciął. Gdy oni zginęli, twoi wielcy rydwannicy, radością przepełnieni, głośno zadęli w konchy ze słonej wody zrodzone i strzały dzierżąc w rękach ruszyli na wroga.
[40] I rozpoczął się znowu bój nadzwyczaj okrutny, gwałtowny i bezładny, Kurów z Pandawami i Sryńdźajami, żywot ludzi i zwierząt porywający strzałami, włóczniami, lancami, maczugami i toporami. Strzelali do siebie nawzajem wojownicy na koniach i słoniach oraz piechurzy, na ziemię padali, jak chmury deszczowe z błyskawicami i piorunami, gdy wstąpią w nie straszne wichry ze wszystkich stron świata. Śatanika wielkie słonie uśmiercał, rozwalał rydwany i wytracał zastępy twoich piechurów, broni ich pozbawiając, Bhodźa zabijał konie, Krytawarman słonie zarzynał. Od strzał Syna Drony trzy słonie w pełnym uzbrojeniu, z jeźdźcami i godłami zwaliły się na ziemię bez życia jak wielkie góry piorunem trafione. Najbliższy krewniak młodszego brata króla Kunindy twojego syna w sam środek piersi pierzastymi strzałami uderzył, ale twój syn jego samego wraz ze słoniem ostrymi bełtami poćwiartował. [45] Runęli obaj — król słoni i książę — obficie krwią tryskając we wszystkie strony, jak góra z ochrą wodą tryska, rozbita przez grom Indry Mocarnego, gdy nadejdą deszcze. Inny zaś słoń, którego syn Kunindy* poganiał, stratował Śukę wraz woźnicą, końmi i rydwanem, a potem padł rozdarty strzałami Krathy razem ze swoim panem jak góra piorunem uderzona. I sam władca Krathów, rydwannik niepokonany, przez jeźdźca na słoniu z gór pochodzącego uderzony padł wraz z koniem, woźnicą i łukiem, jak wielkie drzewo pod wichru naporem. A onego mieszkańca górskiego królestwa, co na słoniu jechał, Wryka mocno trafił dwunastoma strzałami, wtedy zaś słoń wszystkimi nogami Wrykę z końmi i rydwanem w mig stratował*. Ale ostrzelany mocno strzałami syna Babhru runął na ziemię ten król słoni ze swym kornakiem. A sam poległ w cierpieniu przez Syna Sahadewy odparty. [50] Syn Kunindy szybko do Śakuniego podjechał na słoniu, co wrogów powalał kłami i nogami*, okrutnie atakując, by go zabić. A król Gandhary głowy go pozbawił. Padły twoje wielkie słonie, zabite setkami, tak jak konnica, jazda i oddziały piechurów. Runęli na ziemię bezsilni, zgładzeni jak węże pod naporem wichru, który Garuda wzbudził. Syn Kunindy, w strasznym uśmiechu zęby szczerząc, ugodził Syna Nakuli wieloma ostrymi strzałami. A Syn Nakuli strzałą brzytwową głowę podobną do kwiatu lotosu mu zerwał.
Syn Karny przeszył Śatanikę* chyżymi trzema ostrymi pociskami, Ardźunę trzema, Bhimę takoż trzema, Nakulę zaś siedmioma, a Dręczyciela Wrogów dwunastoma. Uradowali się Kurowie i wychwalali czyny tego o nadludzkich czynach, ale ci, co znali wielką potęgę Ardźuny Zdobywcy-Skarbu wiedzieli, że już go złożono na ofiarę w ogniu. [55] Zobaczył bowiem Zdobny-W-Diadem, zabójca obcych mężów, że Syn Madri, śmiałek największy, wpośród tłumu konie postradał i że Kryszna ciężko ranny został*, więc podjechał do Wryszaseny stojącego przed Karną Synem Woźnicy. Gdy ten groźny chrobry mąż nadjeżdżał, lejąc w boju strzał tysiące, rzucił się na niego Syn Karny jak Namući na Indrę w walce pradawnej. I setką strzał cudownych przeszył Syna Prythy Syn Syna Woźnicy, a potem zaryczał ten nadzwyczaj potężny, jak Namući, gdy ongiś przeszył Indrę Mocarnego. I ponownie uderzył Syna Prythy strasznymi strzałami, trafiając go w ramię, Krysznę dziewięcioma dosięgnął, a potem znowu Ardźunę dziesięcioma z grotami ostrymi. Wtedy szlachetny Zdobny-W-Diadem w gniewie czoło zmarszczył aż w trzy linie, mój królu, i wypuścił strzały bezwiechciowe, by Syna Woźnicy zabić w walce. [60] Zaraz też bezlitośnie w czułe punkty dziesięcioma cętkowanymi go trafił, złamał mu łuk i czterema strasznymi strzałami o ostrzach brzytwowych odciął jego ramiona i głowę. A on, trafiony strzałami Syna Prythy, bez ramion i głowy, zwalił się z rydwanu na ziemię, jak ogromne drzewo śala obsypane kwieciem, pełne listowia ze szczytu góry się wali.
Widział Syn Woźnicy porywczy, jak jego syn leci z rydwanu na ziemię, porażony strzałami Ardźuny Zdobnego-W-Diadem, więc prędko na swoim rydwanie ku jego rydwanowi ruszył, cierpiąc strasznie z powodu śmierci syna.
