7.158. Ukojenie rozpaczy Judhiszthiry

Dhrytarasztra rzekł:
1 Wielce zwodne były rady
Karny oraz Durjodhany,
twego wuja Śakuniego,
a szczególnie, miły, twoje.

2 Wiedzieliście, że ta włócznia
raz być może wszak użyta,
i bogowie wraz z Wasawą
przed nią ustrzec się nie mogą.

3 Więc dlaczego wcześniej Karna,
gdy się toczył bój zażarty,
jej nie cisnął ku Phalgunie
lub też ku Dewaki dziecku?

Sańdźaja rzekł:
4 Gdyśmy z boju powracali,
o najlepszy w rodzie Kurów,
wszyscyśmy, o władco świata,
nocą tak mu doradzali:

5 „Kiedy jutro wstaną zorze,
to w Keśawę lub Ardźunę
ciśnij włócznię swoją, Karno!” —
i tak co noc, i od nowa.

6 Jednak o poranku, królu,
Karna za zrządzeniem bogów,
jak i inni wojownicy
znowu rozum swój tracili.

7 Bogiem jest tu przeznaczenie,
jako że nie zabił Karna
włócznią, którą dzierżył w dłoni,
Parthy lub Dewaki syna.

8–9 W jego ręku była włócznia
jak noc czasu, gdy nastaje,
rozum jego los omroczył,
bogów złuda go oblekła
i nie cisnął włóczni Karna,
co mu Indra ją darował,
by Dewaki syna zgładzić
lub równego Śakrze Parthę.

Dhrytarasztra rzekł:
10 Rozum wasz i was pokonał
los i myśli spryt Keśawy!
Ghatotkaća równy trawie
zginął od włóczni Wasawy.

11 Karna i synowie moi
oraz wszyscy inni władcy
niecnym swoim prowadzeniem
już w krainę Śmierci weszli.

12 Mów mi dalej, o Sańdźajo,
jak tam bitwa przebiegała
Kaurawów i dzieci Pandu,
gdy już zginął syn Hidimby.

13 Jak walczyli ci, co w boju
Dronę zewsząd otoczyli,
Sryńdźajowie z Pańćalami
mężni, o szeregach zwartych.

14 Śmiercią syna Somadatty
i zabiciem króla Sindhu
Drona wściekł się i już nie dbał
o swe życie, armię gromił

15 z szeroko jak u tygrysa
niczym śmierć rozwartą paszczą.
Czy się Dronie postawili
Pandawowie i Sryńdźaje?

16 Ci, co ratowali mistrza
z Durjodhaną na swym czele:
Drony syn, Karna i Krypa,
cóż czynili dalej w boju?

17 Chcący zabić Bharadwadźę
Leworęki i Wilczybrzuch,
czy natarli na nich moi —
o tym powiedz mi, Sańdźajo.

18 Jedni śmiercią króla Sindhu,
drudzy zgonem Ghatotkaći
rozwścieczeni, niecierpliwi
— jakże nocną bitwę wiedli?

Sańdźaja rzekł:
19 Kiedy z ręki Karny zginął
ów rakszasa Ghatotkaća,
twoi woje przeszczęśliwi
ryk wydali z swoich piersi

20 i napadli z wielką werwą,
siłę wojów wyniszczając.
Wówczas król współczucie poczuł
do znękanych swych wojaków

21 i barczysty gromca wrogów
tak do Bhimy się odezwał:
„Odstrasz, mężny, armię synów
Dhrytarasztry, bo Hidimby
śmierć dziecięcia omroczeniem
wielkim umysł mój okryła”.

22 Kiedy Bhimie tak polecił,
w swym rydwanie władca usiadł,
łzy po twarzy mu płynęły
i przeciągle długo wzdychał.
Gdy rozważał Karny dzieło,
wielka rozpacz go dopadła.

23 Widząc go zbolałym srogo,
Kryszna słowem się odezwał:
„Nie rozpaczaj, synu Kunti,
wszakże tobie nie przystoi
taka słabość, o Bharato,
jaką czują zwykli ludzie.

24 Wstawaj, królu, zacznij walczyć!
Nieś to, mężny, ciężkie brzemię!
Słabość, która cię dopadła
wątpliwym zwycięstwo czyni”.

25 Usłyszawszy słowa Kryszny,
Judhiszthira, Władca Prawa,
oczy zaraz dłońmi otarł
i do Kryszny się odezwał:

26 „Wszakże znasz, długoramienny,
prawa drogę najprzedniejszą —
zabicia bramina owoc
ten osiąga, kto nie ceni
tego, co dlań uczyniono.

27 Kiedy w lesie mieszkaliśmy,
zacny, dobry syn Hidimby,
chociaż chłopiec, Dręczycielu,
wciąż pomocy nam udzielał.

28 Gdy się zwiedział, że syn Pandu,
co mu rydwan siwki ciągną,
ruszył, aby oręż zdobyć,
ten potężny łucznik, Kryszno,
przybył do Kamjaki lasu
i przebywał stale z nami,
aż nie wrócił Dóbr Zdobywca.

29 W drodze na Gandhamadanę
doświadczaliśmy trudności,
on Pańćali* utrudzoną
niósł na plecach, wielkoduszny.

30 Również od początku bitwy
był on, panie, wielce czynny,
w mojej sprawie trudne dzieła
wielki duchem dokonywał.

31 Miłość, którą, Dręczycielu,
mam z natury k Sahadewie,
gdy się zdwoi ją, to darzę
nią rakszasę Ghatotkaćę.

32 Był oddany mi barczysty,
kochał mnie i jam go kochał.
Dlatego, potomku Wrysznich,
dręczy rozpacz mnie i słabość.

33 Patrz na wojska, synu Wrysznich,
rozpędzane przez Kaurawów,
spójrz na Dronę oraz Karnę,
zjednoczonych rydwanników,

34 patrz na armię synów Pandu
w nocy przez nich druzgotaną
jak w amoku przez dwa słonie
las bambusów rozłożysty.

35 Nie zważając na ramiona
Bhimy silne, o Madhawo,
i na Parthy strzał bogactwo,
wciąż prą na nas Kaurawowie.

36 Oto Drona, oto Karna,
no i władca Sujodhana
zabili rakszasę w boju
i z radości ryczą społem.

37 Jakże, kiedy my żyjemy
i ty również, Dręczycielu,
zginąć mógł ów syn Hidimby
z ręki Potomka Woźnicy?

38 Wszystkich nas pognębił pierwej
i choć patrzył Leworęki,
Bhimy syn zabity został
wielkiej mocy, ów rakszasa.

39 Gdy zabili Abhimanju
okrutni Dhartarasztrowie,
to nie było pośród zmagań
Leworękiego, o Kryszno,

40 a nas wszystkich wstrzymał w drodze
władca Sindhu, ów bezduszny.
Drona z synem był przyczyną
tego dzieła okrutnego.

41 Sam preceptor zdradził Karnie
sposób, aby jego zgładzić,
kiedy walczył chłopiec mieczem,
na dwie części miecz rozłupał.

42 Kiedy popadł w te trudności
Krytawarman, ów krzywdziciel,
gwałtem konie zaszlachtował
i woźniców dwóch mu bocznych.
Wówczas inni to łucznicy
wpadli na Subhadry dziecię.

43 Kryszno, pierwszy wśród Jadawów,
pod pretekstem wielce błahym
Ardźuna Gandiwodzierżca
władcę Sindhu zamordował —
nie za bardzom z tego rady.

44 Jeśli wrogów rzeź jest prawa
i ją sprawią Pandawowie,
to wpierw Drona oraz Karna
muszą zginąć — tak uważam.

45 Ci dwaj, byku pośród ludzi,
są korzeniem naszych cierpień.
Ufny w sobie Sujodhana,
gdy ci dwaj dla niego walczą.

46 Choć powinien zginąć Drona
lub Woźnicy Syn wraz z dziećmi,
to Ardźuna władcę Sindhu,
co daleko mieszka*, zabił.

47 To zaiste ma powinność
poskromić Woźnicy Syna,
zatem ruszam sam, o dzielny,
no i zemszczę się na Karnie,
zaś barczysty Bhimasena
niech się zewrze z szykiem Drony”.

48 Rzekł to i pospiesznie ruszył
w gorliwości Judhiszthira,
grzmiąc cięciwą swego łuku
oraz w konchę dmąc straszliwą.

49 Biorąc tysiąc rydwanników,
setki trzy słoniowych jeźdźców,
pięć tysięcy kawalerii,
trzy tysiące Prabhadraków,
Śikhandin śpiesznie podążył
zaraz z tyłu, tuż za królem.

50 W werble wówczas uderzono,
dęli w konchy uzbrojeni
Pańćalowie z Pandawami,
mając z przodu Judhiszthirę.

51 Rzekł barczysty Wasudewa
do Zdobywcy Dóbr podówczas:
„ Gniewny zdąża Judhiszthira
pędem, by uśmiercić Karnę.
Myślę jednak, że nie warto
na nim całkiem tu polegać”.

52 Tako ozwał się Pan Zmysłów,
ponaglając szybko konie,
i pogonił wprost za królem,
który wszakże był daleko.

53 Ujrzał Wjasa, jak król spieszy,
pragnąc Karnę ukatrupić,
ogromną rozpaczą pchany,
co paliła niczym ogień,
i wieszcz przed nim się pojawił,
i tak rzekł do Judhiszthiry:

54 „Szczęście, że Phalguna żyje,
zwarłszy z Karną się w potyczce!
By Leworękiego zabić,
chował niezawodną włócznię.

55 Szczęście, że sam w pojedynku
Dźisznu nie zwarł się z nim wcześniej.
Ci dwaj, walcząc, boskie bronie
we wsze strony by zwalniali.

56 Kiedy sczezłyby pociski,
Syn Woźnicy udręczony
pewnie cisnąłby tę włócznię,
którą dostał od Wasawy.

57 Wówczas, Bharato, nieszczęście
twoje byłoby straszliwsze!
Szczęście, że rakszasę zabił
Syn Woźnicy, o szacowny.

58 Włócznię czyniąc instrumentem,
sam czas jego unicestwił.
Jedynie dla twej korzyści
rakszas zginął w boju, miły.

59 Porzuć gniew, z Bharatów pierwszy,
nie grąż myśli swych w rozpaczy!
Bo zniszczenie, Judhiszthiro,
wszystkich istot jest tu pewne.

60 Otoczony swymi braćmi
i innymi monarchami
z Kaurawami, o Bharato,
w starciu zmagaj się, o królu!
Za pięć dni, licząc od teraz,
cała ziemia będzie twoją.

61 Stale, o tygrysie-człeku,
tylko prawość miej na względzie,
brak zawiści, dar, ascezę,
wybaczanie, zgodność z prawdą.

62 Obyś żył w najwyższym szczęściu!
Gdzie jest prawość, tam zwycięstwo”.
Tak rzekł Wjasa do Pandawy,
no i z miejsca nagle zniknął.