Autorzy

Opracowali (indika 2024):
(tłumaczenie)

Monika Nowakowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz

Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.

महाभारत

Mahābhārata

7. Księga Drony (Droṇaparvan)

***

7.122-161 Śmierć Ghatotkaćy (ghaṭotkaca-vadha)

7.150. Ghatotkaća rusza na Karnę

Streszczenie rozdziału:

dhṛtarāṣṭra uvāca
yatra vaikartanaḥ karṇo rākṣasaś ca ghaṭotkacaḥ |
niśīthe samasajjetāṃ tad yuddham abhavat katham ||7.150.1||

kīdṛśaṃ cābhavad yuddhaṃ tasya ghorasya rakṣasaḥ |
rathaś ca kīdṛśas tasya māyāḥ sarvāyudhāni ca ||7.150.2||

kiṃpramāṇā hayās tasya rathaketur dhanus tathā |
kīdṛśaṃ varma caivāsya kaṇṭhatrāṇaṃ ca kīdṛśam |
pṛṣṭas tvam etad ācakṣva kuśalo hy asi saṃjaya ||7.150.3||

saṃjaya uvāca
lohitākṣo mahākāyas tāmrāsyo nimnitodaraḥ |
ūrdhvaromā hariśmaśruḥ śaṅkukarṇo mahāhanuḥ ||7.150.4||

ākarṇād dāritāsyaś ca tīkṣṇadaṃṣṭraḥ karālavān |
sudīrghatāmrajihvoṣṭho lambabhrūḥ sthūlanāsikaḥ ||7.150.5||

nīlāṅgo lohitagrīvo girivarṣmā bhayaṃkaraḥ |
mahākāyo mahābāhur mahāśīrṣo mahābalaḥ ||7.150.6||

vikacaḥ paruṣasparśo vikaṭodbaddhapiṇḍikaḥ |
sthūlasphig gūḍhanābhiś ca śithilopacayo mahān ||7.150.7||

tathaiva hastābharaṇī mahāmāyo 'ṅgadī tathā |
urasā dhārayan niṣkam agnimālāṃ yathācalaḥ ||7.150.8||

tasya hemamayaṃ citraṃ bahurūpāṅgaśobhitam |
toraṇapratimaṃ śubhraṃ kirīṭaṃ mūrdhny aśobhata ||7.150.9||

kuṇḍale bālasūryābhe mālāṃ hemamayīṃ śubhām |
dhārayan vipulaṃ kāṃsyaṃ kavacaṃ ca mahāprabham ||7.150.10||

kiṅkiṇīśatanirghoṣaṃ raktadhvajapatākinam |
ṛkṣacarmāvanaddhāṅgaṃ nalvamātraṃ mahāratham ||7.150.11||

sarvāyudhavaropetam āsthito dhvajamālinam |
aṣṭacakrasamāyuktaṃ meghagambhīranisvanam ||7.150.12||

tatra mātaṅgasaṃkāśā lohitākṣā vibhīṣaṇāḥ |
kāmavarṇajavā yuktā balavanto 'vahan hayāḥ ||7.150.13||

rākṣaso 'sya virūpākṣaḥ sūto dīptāsyakuṇḍalaḥ |
raśmibhiḥ sūryaraśmyābhaiḥ saṃjagrāha hayān raṇe |
sa tena sahitas tasthāv aruṇena yathā raviḥ ||7.150.14||

saṃsakta iva cābhreṇa yathādrir mahatā mahān |
divaspṛk sumahān ketuḥ syandane 'sya samucchritaḥ |
raktottamāṅgaḥ kravyādo gṛdhraḥ paramabhīṣaṇaḥ ||7.150.15||

vāsavāśaninirghoṣaṃ dṛḍhajyam abhivikṣipan |
vyaktaṃ kiṣkuparīṇāhaṃ dvādaśāratni kārmukam ||7.150.16||

rathākṣamātrair iṣubhiḥ sarvāḥ pracchādayan diśaḥ |
tasyāṃ vīrāpahāriṇyāṃ niśāyāṃ karṇam abhyayāt ||7.150.17||

tasya vikṣipataś cāpaṃ rathe viṣṭabhya tiṣṭhataḥ |
aśrūyata dhanurghoṣo visphūrjitam ivāśaneḥ ||7.150.18||

tena vitrāsyamānāni tava sainyāni bhārata |
samakampanta sarvāṇi sindhor iva mahormayaḥ ||7.150.19||

tam āpatantaṃ saṃprekṣya virūpākṣaṃ vibhīṣaṇam |
utsmayann iva rādheyas tvaramāṇo 'bhyavārayat ||7.150.20||

tataḥ karṇo 'bhyayād enam asyann asyantam antikāt |
mātaṅga iva mātaṅgaṃ yūtharṣabha ivarṣabham ||7.150.21||

sa saṃnipātas tumulas tayor āsīd viśāṃ pate |
karṇarākṣasayo rājann indraśambarayor iva ||7.150.22||

tau pragṛhya mahāvege dhanuṣī bhīmanisvane |
prācchādayetām anyonyaṃ takṣamāṇau maheṣubhiḥ ||7.150.23||

tataḥ pūrṇāyatotsṛṣṭaiḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ |
nyavārayetām anyonyaṃ kāṃsye nirbhidya varmaṇī ||7.150.24||

tau nakhair iva śārdūlau dantair iva mahādvipau |
rathaśaktibhir anyonyaṃ viśikhaiś ca tatakṣatuḥ ||7.150.25||

saṃchindantau hi gātrāṇi saṃdadhānau ca sāyakān |
dhakṣyamāṇau śaravrātair nodīkṣitum aśaknutām ||7.150.26||

tau tu vikṣatasarvāṅgau rudhiraughapariplutau |
vyabhrājetāṃ yathā vāri# #prasrutau gairikācalau ||7.150.27||

tau śarāgravibhinnāṅgau nirbhindantau parasparam |
nākampayetām anyonyaṃ yatamānau mahādyutī ||7.150.28||

tat pravṛttaṃ niśāyuddhaṃ ciraṃ samam ivābhavat |
prāṇayor dīvyato rājan karṇarākṣasayor mṛdhe ||7.150.29||

tasya saṃdadhatas tīkṣṇāñ śarāṃś cāsaktam asyataḥ |
dhanurghoṣeṇa vitrastāḥ sve pare ca tadābhavan |
ghaṭotkacaṃ yadā karṇo viśeṣayati no nṛpa ||7.150.30||

tataḥ prāduṣkarod divyam astram astravidāṃ varaḥ |
karṇena vihitaṃ dṛṣṭvā divyam astraṃ ghaṭotkacaḥ |
prāduścakre mahāmāyāṃ rākṣasaḥ pāṇḍunandanaḥ ||7.150.31||

śūlamudgaradhāriṇyā śailapādapahastayā |
rakṣasāṃ ghorarūpāṇāṃ mahatyā senayā vṛtaḥ ||7.150.32||

tam udyatamahācāpaṃ dṛṣṭvā te vyathitā nṛpāḥ |
bhūtāntakam ivāyāntaṃ kāladaṇḍogradhāriṇam ||7.150.33||

ghaṭotkacapramuktena siṃhanādena bhīṣitāḥ |
prasusruvur gajā mūtraṃ vivyathuś ca narā bhṛśam ||7.150.34||

tato 'śmavṛṣṭir atyugrā mahaty āsīt samantataḥ |
ardharātre 'dhikabalair vimuktā rakṣasāṃ balaiḥ ||7.150.35||

āyasāni ca cakrāṇi bhuśuṇḍyaḥ śaktitomarāḥ |
patanty aviralāḥ śūlāḥ śataghnyaḥ paṭṭiśās tathā ||7.150.36||

tad ugram atiraudraṃ ca dṛṣṭvā yuddhaṃ narādhipāḥ |
putrāś ca tava yodhāś ca vyathitā vipradudruvuḥ ||7.150.37||

tatraiko 'strabalaślāghī karṇo mānī na vivyathe |
vyadhamac ca śarair māyāṃ ghaṭotkacavinirmitām ||7.150.38||

māyāyāṃ tu prahīṇāyām amarṣāt sa ghaṭotkacaḥ |
visasarja śarān ghorān sūtaputraṃ ta āviśan ||7.150.39||

tatas te rudhirābhyaktā bhittvā karṇaṃ mahāhave |
viviśur dharaṇīṃ bāṇāḥ saṃkruddhā iva pannagāḥ ||7.150.40||

sūtaputras tu saṃkruddho laghuhastaḥ pratāpavān |
ghaṭotkacam atikramya bibheda daśabhiḥ śaraiḥ ||7.150.41||

ghaṭotkaco vinirbhinnaḥ sūtaputreṇa marmasu |
cakraṃ divyaṃ sahasrāram agṛhṇād vyathito bhṛśam ||7.150.42||

kṣurāntaṃ bālasūryābhaṃ maṇiratnavibhūṣitam |
cikṣepādhiratheḥ kruddho bhaimasenir jighāṃsayā ||7.150.43||

praviddham ativegena vikṣiptaṃ karṇasāyakaiḥ |
abhāgyasyeva saṃkalpas tan mogham apatad bhuvi ||7.150.44||

ghaṭotkacas tu saṃkruddho dṛṣṭvā cakraṃ nipātitam |
karṇaṃ prācchādayad bāṇaiḥ svarbhānur iva bhāskaram ||7.150.45||

sūtaputras tv asaṃbhrānto rudropendrendravikramaḥ |
ghaṭotkacarathaṃ tūrṇaṃ chādayām āsa patribhiḥ ||7.150.46||

ghaṭotkacena kruddhena gadā hemāṅgadā tadā |
kṣiptā bhrāmya śaraiḥ sāpi karṇenābhyāhatāpatat ||7.150.47||

tato 'ntarikṣam utpatya kālamegha ivonnadan |
pravavarṣa mahākāyo drumavarṣaṃ nabhastalāt ||7.150.48||

tato māyāvinaṃ karṇo bhīmasenasutaṃ divi |
mārgaṇair abhivivyādha ghanaṃ sūrya ivāṃśubhiḥ ||7.150.49||

tasya sarvān hayān hatvā saṃchidya śatadhā ratham |
abhyavarṣac charaiḥ karṇaḥ parjanya iva vṛṣṭimān ||7.150.50||

na cāsyāsīd anirbhinnaṃ gātre dvyaṅgulam antaram |
so 'dṛśyata muhūrtena śvāvic chalalito yathā ||7.150.51||

na hayān na rathaṃ tasya na dhvajaṃ na ghaṭotkacam |
dṛṣṭavantaḥ sma samare śaraughair abhisaṃvṛtam ||7.150.52||

sa tu karṇasya tad divyam astram astreṇa śātayan |
māyāyuddhena māyāvī sūtaputram ayodhayat ||7.150.53||

so 'yodhayat tadā karṇaṃ māyayā lāghavena ca |
alakṣyamāṇo 'tha divi śarajāleṣu saṃpatan ||7.150.54||

bhaimasenir mahāmāyo māyayā kurusattama |
pracakāra mahāmāyāṃ mohayann iva bhārata ||7.150.55||

sa sma kṛtvā virūpāṇi vadanāny aśubhānanaḥ |
agrasat sūtaputrasya divyāny astrāṇi māyayā ||7.150.56||

punaś cāpi mahākāyaḥ saṃchinnaḥ śatadhā raṇe |
gatasattvo nirutsāhaḥ patitaḥ khād vyadṛśyata |
hataṃ taṃ manyamānāḥ sma prāṇadan kurupuṃgavāḥ ||7.150.57||

atha dehair navair anyair dikṣu sarvāsv adṛśyata |
punaś cāpi mahākāyaḥ śataśīrṣaḥ śatodaraḥ ||7.150.58||

vyadṛśyata mahābāhur maināka iva parvataḥ |
aṅguṣṭhamātro bhūtvā ca punar eva sa rākṣasaḥ |
sāgarormir ivoddhūtas tiryag ūrdhvam avartata ||7.150.59||

vasudhāṃ dārayitvā ca punar apsu nyamajjata |
adṛśyata tadā tatra punar unmajjito 'nyataḥ ||7.150.60||

so 'vatīrya punas tasthau rathe hemapariṣkṛte |
kṣitiṃ dyāṃ ca diśaś caiva māyayāvṛtya daṃśitaḥ ||7.150.61||

gatvā karṇarathābhyāśaṃ vicalat kuṇḍalānanaḥ |
prāha vākyam asaṃbhrāntaḥ sūtaputraṃ viśāṃ pate ||7.150.62||

tiṣṭhedānīṃ na me jīvan sūtaputra gamiṣyasi |
yuddhaśraddhām ahaṃ te 'dya vineṣyāmi raṇājire ||7.150.63||

ity uktvā roṣatāmrākṣaṃ rakṣaḥ krūraparākramam |
utpapātāntarikṣaṃ ca jahāsa ca suvisvaram |
karṇam abhyāhanac caiva gajendram iva kesarī ||7.150.64||

rathākṣamātrair iṣubhir abhyavarṣad ghaṭotkacaḥ |
rathinām ṛṣabhaṃ karṇaṃ dhārābhir iva toyadaḥ |
śaravṛṣṭiṃ ca tāṃ karṇo dūraprāptām aśātayat ||7.150.65||

dṛṣṭvā ca vihatāṃ māyāṃ karṇena bharatarṣabha |
ghaṭotkacas tato māyāṃ sasarjāntarhitaḥ punaḥ ||7.150.66||

so 'bhavad girir ity uccaḥ śikharais tarusaṃkaṭaiḥ |
śūlaprāsāsimusala# #jalaprasravaṇo mahān ||7.150.67||

tam añjanacayaprakhyaṃ karṇo dṛṣṭvā mahīdharam |
prapātair āyudhāny ugrāṇy udvahantaṃ na cukṣubhe ||7.150.68||

smayann iva tataḥ karṇo divyam astram udīrayat |
tataḥ so 'streṇa śailendro vikṣipto vai vyanaśyata ||7.150.69||

tataḥ sa toyado bhūtvā nīlaḥ sendrāyudho divi |
aśmavṛṣṭibhir atyugraḥ sūtaputram avākirat ||7.150.70||

atha saṃdhāya vāyavyam astram astravidāṃ varaḥ |
vyadhamat kālameghaṃ taṃ karṇo vaikartano vṛṣā ||7.150.71||

sa mārgaṇagaṇaiḥ karṇo diśaḥ pracchādya sarvaśaḥ |
jaghānāstraṃ mahārāja ghaṭotkacasamīritam ||7.150.72||

tataḥ prahasya samare bhaimasenir mahābalaḥ |
prāduścakre mahāmāyāṃ karṇaṃ prati mahāratham ||7.150.73||

sa dṛṣṭvā punar āyāntaṃ rathena rathināṃ varam |
ghaṭotkacam asaṃbhrāntaṃ rākṣasair bahubhir vṛtam ||7.150.74||

siṃhaśārdūlasadṛśair mattadviradavikramaiḥ |
gajasthaiś ca rathasthaiś ca vājipṛṣṭhagatais tathā ||7.150.75||

nānāśastradharair ghorair nānākavacabhūṣaṇaiḥ |
vṛtaṃ ghaṭotkacaṃ krūrair marudbhir iva vāsavam |
dṛṣṭvā karṇo maheṣvāso yodhayām āsa rākṣasam ||7.150.76||

ghaṭotkacas tataḥ karṇaṃ viddhvā pañcabhir āśugaiḥ |
nanāda bhairavaṃ nādaṃ bhīṣayan sarvapārthivān ||7.150.77||

bhūyaś cāñjalikenātha samārgaṇagaṇaṃ mahat |
karṇahastasthitaṃ cāpaṃ cicchedāśu ghaṭotkacaḥ ||7.150.78||

athānyad dhanur ādāya dṛḍhaṃ bhārasahaṃ mahat |
vyakarṣata balāt karṇa indrāyudham ivocchritam ||7.150.79||

tataḥ karṇo mahārāja preṣayām āsa sāyakān |
suvarṇapuṅkhāñ śatrughnān khacarān rākṣasān prati ||7.150.80||

tad bāṇair arditaṃ yūthaṃ rakṣasāṃ pīnavakṣasām |
siṃhenevārditaṃ vanyaṃ gajānām ākulaṃ kulam ||7.150.81||

vidhamya rākṣasān bāṇaiḥ sāśvasūtagajān vibhuḥ |
dadāha bhagavān vahnir bhūtānīva yugakṣaye ||7.150.82||

sa hatvā rākṣasīṃ senāṃ śuśubhe sūtanandanaḥ |
pureva tripuraṃ dagdhvā divi devo maheśvaraḥ ||7.150.83||

teṣu rājasahasreṣu pāṇḍaveyeṣu māriṣa |
nainaṃ nirīkṣitum api kaś cic chaknoti pārthiva ||7.150.84||

ṛte ghaṭotkacād rājan rākṣasendrān mahābalāt |
bhīmavīryabalopetāt kruddhād vaivasvatād iva ||7.150.85||

tasya kruddhasya netrābhyāṃ pāvakaḥ samajāyata |
maholkābhyāṃ yathā rājan sārciṣaḥ snehabindavaḥ ||7.150.86||

talaṃ talena saṃhatya saṃdaśya daśanacchadam |
ratham āsthāya ca punar māyayā nirmitaṃ punaḥ ||7.150.87||

yuktaṃ gajanibhair vāhaiḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ |
sa sūtam abravīt kruddhaḥ sūtaputrāya mā vaha ||7.150.88||

sa yayau ghorarūpeṇa rathena rathināṃ varaḥ |
dvairathaṃ sūtaputreṇa punar eva viśāṃ pate ||7.150.89||

sa cikṣepa punaḥ kruddhaḥ sūtaputrāya rākṣasaḥ |
aṣṭacakrāṃ mahāghorām aśaniṃ rudranirmitām ||7.150.90||

tām avaplutya jagrāha karṇo nyasya rathe dhanuḥ |
cikṣepa caināṃ tasyaiva syandanāt so 'vapupluve ||7.150.91||

sāśvasūtadhvajaṃ yānaṃ bhasma kṛtvā mahāprabhā |
viveśa vasudhāṃ bhittvā surās tatra visismiyuḥ ||7.150.92||

karṇaṃ tu sarvabhūtāni pūjayām āsur añjasā |
yad avaplutya jagrāha devasṛṣṭāṃ mahāśanim ||7.150.93||

evaṃ kṛtvā raṇe karṇa āruroha rathaṃ punaḥ |
tato mumoca nārācān sūtaputraḥ paraṃtapaḥ ||7.150.94||

aśakyaṃ kartum anyena sarvabhūteṣu mānada |
yad akārṣīt tadā karṇaḥ saṃgrāme bhīmadarśane ||7.150.95||

sa hanyamāno nārācair dhārābhir iva parvataḥ |
gandharvanagarākāraḥ punar antaradhīyata ||7.150.96||

evaṃ sa vai mahāmāyo māyayā lāghavena ca |
astrāṇi tāni divyāni jaghāna ripusūdanaḥ ||7.150.97||

nihanyamāneṣv astreṣu māyayā tena rakṣasā |
asaṃbhrāntas tataḥ karṇas tad rakṣaḥ pratyayudhyata ||7.150.98||

tataḥ kruddho mahārāja bhaimasenir mahābalaḥ |
cakāra bahudhātmānaṃ bhīṣayāṇo narādhipān ||7.150.99||

tato digbhyaḥ samāpetuḥ siṃhavyāghratarakṣavaḥ |
agnijihvāś ca bhujagā vihagāś cāpy ayomukhāḥ ||7.150.100||

sa kīryamāṇo niśitaiḥ karṇacāpacyutaiḥ śaraiḥ |
nagarādrivanaprakhyas tatraivāntaradhīyata ||7.150.101||

rākṣasāś ca piśācāś ca yātudhānāḥ śalāvṛkāḥ |
te karṇaṃ bhakṣayiṣyantaḥ sarvataḥ samupādravan |
athainaṃ vāgbhir ugrābhis trāsayāṃ cakrire tadā ||7.150.102||

udyatair bahubhir ghorair āyudhaiḥ śoṇitokṣitaiḥ |
teṣām anekair ekaikaṃ karṇo vivyādha cāśugaiḥ ||7.150.103||

pratihatya tu tāṃ māyāṃ divyenāstreṇa rākṣasīm |
ājaghāna hayān asya śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||7.150.104||

te bhagnā vikṛtāṅgāś ca chinnapṛṣṭhāś ca sāyakaiḥ |
vasudhām anvapadyanta paśyatas tasya rakṣasaḥ ||7.150.105||

sa bhagnamāyo haiḍimbaḥ karṇaṃ vaikartanaṃ tataḥ |
eṣa te vidadhe mṛtyum ity uktvāntaradhīyata ||7.150.106||

I rzekł Dhrytarasztra:
1 Gdy starli się Karna Waikartana i rakszasa Ghatotkaća w środku najciemniejszej nocy, jak się ta walka potoczyła?

2 I jak wyglądała walka tego straszliwego rakszasy? A rydwan jego jak wyglądał? A iluzje jego? I oręż wszystek?

3 Jakiego rozmiaru jego konie były? Godło na rydwanie jakie? A łuk? A jaką miał zbroję? Ochronę na szyi jaką? Pytam cię, więc mi opowiedz. Zręcznyś wszak w opowiadaniu, Sańdźajo.

I opowiadał Sańdźaja:
4 Oczy miał krwią podbiegłe, olbrzym o cielsku ogromnym, czerwoną jak miedź gębę, wydatny brzuch*, sterczące włoski na ciele, płowo-brązowy zarost na twarzy, ostro zakończone uszy i wielką szczękę.

5 Szeroką paszczę od ucha do ucha, ostro zakończone kły, wargi i język miedzianej barwy, a jęzor długi bardzo, krzaczaste brwi i nos masywny.

6 Ciemnoniebieskie miał członki i krwistoczerwoną szyję. Wysoki był jak góra, trwogę budził. Był olbrzymi, wielkoramienny, wielkogłowy — siłacz wielki.

7 Z bezwłosą głową*, szorstką w dotyku, wypukłym twardym czerepem*, szerokie biodra miał i pępek głęboki, falujące pośladki. Był olbrzymi.

8 Takież ozdoby olbrzymie na rękach nosił, wielką iluzją władający, i takież również na ramionach bransolety. Na piersi naszyjnik obnosił złoty niczym nieruchoma góra girlandę ognia.

9 Nad czołem rakszasy jaśniał diadem ze złota, niezwykle zachwycający, wieloma kształtami i częściami pobłyskując, na wzór bramy świątynnej głowę mu obramiając.

10 Dwa kolczyki barwą słońcu wschodzącemu podobne nosił i girlandę ze złota sporządzoną, szczęsną. Osłonięty był masywną zbroją mosiężną o wielkim blasku.

11 „Dzyń, dzyń” setką dzwonków dźwięczący, z chorągiewkami na proporcu krwiście czerwonymi, cały okryty niedźwiedzimi skórami, na sto łokci* długi, rydwan miał wspaniały.

12 Zaopatrzony w najlepszy oręż wszelkiego rodzaju, miejsce na polu rydwan zajął, zwieńczony proporcem, na ośmiu kołach, dudniących głęboko niczym burzowa chmura.

13 A zaprzężone do niego były mocarne konie, co przypominały ogromne słonie, o oczach czerwonych, przerażające, wybornej maści i szybkości.

14 Woźnicą jego był rakszasa różnooki, o płomiennej paszczy i płomienistych kolczykach, który po placu boju powoził końmi lejcami promienie słońca przypominającymi. Stojący obaj na rydwanie rakszasowie wyglądali niczym Rawi–bóg słońca z Aruną*–świtem.

15 Nieba sięgało, niczym chmurą spowite, ogromne, jak szczyt górski wysokie, przepotężne godło na rakszy wozie wzniesione — z górną częścią ciała od krwi czerwoną obiatożerczy sęp, przerażający potwornie.

16 W drżenie wprawiał rakszasa łuk grzmiący niczym gromy Wasawy, o cięciwie niezłomnej, ozdobny, tęgi na łokieć, na dwanaście łokci długi.

17 Strzałami rozmiarów osi rydwanów przesłaniał Ghatotkaća wszystkie strony. Tej nocy, bohaterom zagładę niosącej, na Karnę w ataku ruszył*.

18 Gdy, umocowawszy łuk na rydwanie, stał i szył z niego wkoło, dźwięk się dało słyszeć potężny niczym trzaskanie piorunów.

19 Owładnięte strachem przed nim wojska twoje, o potomku Bharaty, rozbujały się wszystkie niczym wielkie fale oceanu.

20 Zobaczywszy nadlatującego rakszasę, różnookiego, przerażającego, z uśmiechem niemal na ustach Syn Radhy natychmiast drogę mu zagrodził.

21 A potem ruszył na niego Karna, szyjąc w szyjącego z bliska, niczym słoń w amoku na drugiego słonia w amoku, niczym byk–przewodnik stada na drugiego byka.

22 I zderzyli się gromko ze sobą ci dwaj, o panie ludów, Karna i rakszasa, królu, niczym Indra z Śambarą.

23 Chwyciwszy obaj za dwa łuki o wielkim impecie i przerażającym dźwięku, przesłonili się wzajem obaj, siecząc obaj pociskami wielkimi.

24 Potem strzałami o gładko toczonych drzewcach, wypuszczanymi z łuków do koła pełnego napinanych, parowali się nawzajem, mosiężne przecinając sobie wzajem pancerze.

25 Obaj niczym dwa tygrysy pazurami, niczym dwa olbrzymie słonie ciosami, jeden drugiego lancami i strzałami bezpiórymi, cięli się obaj nawzajem.

26 Tnąc sobie obaj wzajem ciała członki, pociski obaj szyjąc w siebie nawzajem, spalić chcąc siebie obaj nawzajem strzał chmarami, obaj spojrzeniom swoim wzajem umykali.

27 Obaj zaś ciała mieli poranione, obaj krwi strumieniami spływali i wyglądali obaj niczym dwie góry czerwonej kredy potokami wody spływające.

28 Obaj z ciałami strzał grotami skłutymi, zacinający obaj bronią jeden drugiego, nie byli w stanie obaj wybić się z równowagi wzajemnie, choć natężali się obaj. Obaj o wielkim blasku.

29 Tak toczyła się ta walka nocna, czas długi niemal wyrównana między rakszasą a Karną, królu, obu na polu bitwy stawkę o życie ryzykujących.

30 Od dźwięku łuku rakszasy, gdy nieustannie nakładał ostre strzały i naciągał cięciwę, w przerażenie wpadali i nasi, i nieprzyjacielscy wojownicy. Kiedy to nie zdobywał Karna przewagi nad Ghatotkaćą, królu.

31 Wówczas przywołał broń boską najwyborniejszy ze znawców oręża. A widząc przywołaną przez Karnę boską broń, Ghatotkaća stworzył wielką iluzję, rakszasa, Pociecha Syna Pandu.

32 I nagle otoczony był armią wielką rakszasów o przerażających postaciach, dzierżących trójzęby i maczugi, targających w łapach głazy olbrzymie i drzewa.

33 Widząc go z wielkim łukiem wzniesionym, zadrżeli wszyscy władcy niczym na widok nadciągającego Boga Śmierci–Kresu Stworzenia dzierżącego straszliwy kostur Czasu.

34 Strwożone lwimi rykami wydawanymi przez Ghatotkaćę, moczem trysnęły słonie bojowe i zatrzęśli się potężnie ludzie wszyscy.

35 Wówczas potężny deszcz kamieni, gwałtowny potwornie, posypał się ze wszystkich stron, wypuszczony przez wzmożone w samym środku nocy w swej sile siły* rakszasowe.

36 I żelazne koła, wekiery, włócznie i dzidy sypały się gęsto, również harpuny, setkobijne pałki, a także trójzęby.

37 Tę straszną, dziką, gwałtowną nawałę widząc, władcy ludzi i synowie twoi, i pozostali wojownicy w dygot paniczny wpadłszy, do ucieczki bezładnej się rzucili.

38 I tylko jeden tam Karna dumny — szczycący się siłą swojego oręża — nie drgnął nawet i raz za razem rozpraszał strzałami iluzję przez Ghatotkaćę wywołaną.

39 Ale Ghatotkaća nie mógł ścierpieć, że rozpędzana była jego iluzja. Wypuszczał strzały straszliwe, które w Syna Woźnicy wchodziły.

40 Potem, Karnę przebiwszy, krwią pomazane w tej wielkiej wojennej ofierze, wbijały się te strzały w ziemię niczym rozwścieczone węże.

41 Ale Syn Woźnicy rozjuszony, o zręcznej ręce, przepotężny, przemógł Ghatotkaćę i ciął w niego dziesięcioma strzałami.

42 Ghatotkaća, w czułe punkty przez Syna Woźnicy porażony, za koło boskie o tysiącu szprych chwycił, mocno wytrącony z równowagi.

43 I tym kołem o ostrej jak brzytwa krawędzi, blaskiem wschodzące słońce przypominającym, przyozdobionym klejnotami i szlachetnymi kamieniami, cisnął rozgniewany Syn Bhimaseny w Syna Adhirathy, pragnieniem zadania śmierci wiedziony.

44 Z gwałtownym impetem ciśnięte, strącone zostało koło strzałami Karny i spadło na ziemię, daremne, niczym plany nieszczęsnego pechowca.

45 Ghatotkaća zatem, rozwścieczony, widząc koło strącone, przesłonił Karnę strzałami niczym demon zaćmienia* słońce.

46 Ale Syn Woźnicy, niewzruszony, waleczny niczym Rudra, Upendra* i Indra, błyskawicznie przyćmił rydwan Ghatotkaći pierzastymi pociskami.

47 A wtedy także ciśnięta przez rozjuszonego Ghatotkaćę maczuga z obręczami ze złota, zawirowawszy w powietrzu, strzałami przez Karnę uderzona, spadła.

48 Wówczas w przestworze wzleciawszy, grzmiąc niczym czarna chmura burzowa, ulewę spuścił olbrzym z firmamentu w postaci drzew gradu.

49 A wtedy Karna pościgowymi Syna Bhimaseny, iluzją władnego, na niebie poraził niczym słońce promieniami chmurę.

50 Konie mu wszystkie zabił, pociął na sto kawałków rydwan, a strzał ulewą zalał go Karna niczym chmura burzowa deszczem.

51 I nie było na ciele rakszasy choćby na dwa palce miejsca od ran wolnego. Wyglądał wkrótce niczym jeżozwierz z kolcami.

52 I nie widzieliśmy już zaiste w polu ani jego koni, ani rydwanu, ani proporca, ani samego Ghatotkaći — potokami strzał spowitego.

53 Ale zaraz Karny tę boską broń bronią własną strącając, orężem iluzji iluzją władny rakszasa z Synem Woźnicy się ścierał.

54 Walczył tamże z Karną iluzją i zręcznością: to niewidoczny naraz na niebie, to strumieniami strzał spadający.

55 Syn Bhimaseny, potężną władny iluzją, o najlepszy z rodu Kuru, wytworzył potężną iluzję, przeciwnika omraczając niemal, o potomku Bharaty.

56 Stworzywszy zaiste paszcze liczne koszmarne, rakszasa o paskudnej gębie połykał boskie pociski Syna Woźnicy mocą swojej iluzji.

57 To znowuż jako monstrualnych rozmiarów cielsko zaiste, pocięte stokrotnie w bitwie, jawił się, jakby ducha oddał, nieruchawy, z nieba spadły. Za zmarłego go uznając, zaryczeli triumfalnie buhaje z rodu Kuru.

58–59a Ale natychmiast innymi nowymi ciałami we wszystkich stronach świata naraz dał się widzieć. A potem znowu z wielkim cielskiem, o stu głowach i stu brzuchach, jawił się wielkoramienny niczym góra Mainaka.

59 To znów mały jak palec się stawał ów rakszasa i niczym wyniesiona fala na oceanie poziomo ku górze się unosił.

60 A znowuż ziemię urodzajną rozdarłszy, w wodach się nurzał. Kiedy widziany był w jednym miejscu, zaraz znowu w kolejnym się wynurzał.

61 Zstąpiwszy wreszcie z niebios, znowu stał w zbroi na rydwanie, złotem zdobionym, ziemię i niebo, a i strony wszystkie mocą iluzji okrążywszy.

62 Udawszy się w pobliże rydwanu Karny, z rozkołysanymi kolczykami te słowa wyrzekł, niewzruszony, do Syna Woźnicy, o panie ludów:

63 „Stawaj tu zaraz! Żyw mi nie ujdziesz, Synu Woźnicy! Zniszczę dzisiaj na arenie tego boju twoją wojenną pewność siebie!”.

64 To powiedziawszy, rakszas z oczami miedzią połyskującymi, pełen potęgi okrutnej*, wzleciał w przestwór i zarechotał rozgłośnie. I zaatakował Karnę niczym grzywiasty lew Indrę wśród słoni.

65 Pociskami wielkości osi rydwanu zalał Ghatotkaća rydwannika Karnę, buhaja, niczym wododajna chmura deszczu potokami. Na co Karna tę ulewę strzał z daleka jeszcze rozbił, nim celu doszła.

66 A widząc swą iluzję rozbitą przez Karnę, o byku z rodu Bharaty, Ghatotkaća następną iluzją się posłużył i z kolei zniknął.

67 Oto stał się górą, hen, wysoką, z wierzchołkami drzewami gęsto porośniętymi, strzelającą wodotryskami dzid, trójzębów, mieczy i młotów, potężną.

68 Zobaczywszy tę przypominającą masę antymonitu górę olbrzymią–filar ziemi, z kaskadami broni wszelakiej na wszystkie strony, straszliwej, Karna nawet nie drgnął.

69 Z uśmiechem niemal boski pocisk wtedy Karna cisnął i zaraz potem król gór, pociskiem rozbity, rozpadł się i przepadł.

70 A wtedy chmurą wodonośną stał się rakszasa, granatową, z tęczą–orężem Indry na niebie, i potokami kamieni, arcyprzerażający, Syna Woźnicy zasypał.

71 Wtedy, wypuściwszy pocisk wietrzny Waju, najwyborniejszy ze znawców oręża rozwiał atramentową chmurę, ów Karna Waikartana, buhaj–Wryszan*.

72 I zastępami strzał pościgowych strony świata zewsząd przesłoniwszy, Karna zniszczył pocisk, wielki królu, przez Ghatotkaćę w niego posłany.

73 A wtedy, zaśmiawszy się, Syn Bhimaseny, arcymocarny, stworzył na polu bitwy nową iluzję wielką i w stronę Karny ją posłał, rydwannika wspaniałego.

74–76a I znowu, widząc nadciągającego rydwanem Ghatotkaćę, najwyborniejszego z rydwanników, w otoczeniu licznych rakszasów, którzy wyglądali jak lwy i tygrysy, a waleczni byli niczym słonie w amoku, i w otoczeniu słoni i rydwanów, a także jeźdźców na grzbietach koni, dzierżących rozliczne rodzaje broni, straszliwych, odzianych w najróżniejsze zbroje i pancerze, Karna pozostał niewzruszony.

76 Ghatotkaćę otoczonego okrutnikami niczym Wasawa Marutami widząc, Karna łucznik wspaniały dalej walkę toczył z rakszasą.

77 Ghatotkaća zaś, Karnę poszywszy wówczas pięcioma szybkobieżnymi, ryk wyryczał przeraźliwy, trwogę budząc we wszystkich władcach ziemi.

78 I ponownie — strzałą o grocie w kształcie złożonych dłoni — przeciął szybko Ghatotkaća znajdujący się w ręku Karny łuk wraz z wielkim zastępem strzał pościgowych.

79 Inny zatem łuk wziąwszy, niezłomny, przeszkody na swej drodze unicestwiający, wielki, naciągnął go z mocą Karna — łuk rozłożysty niczym tęcza–oręż Indry.

80 A potem poszył Karna, wielki królu, strzały o złotych lotkach, wrogobójcze, w szybujących w powietrzu rakszasów.

81 I wyglądało to stado rażonych strzałami rakszasów o wydatnych piersiach niczym oszalała grupa leśnych słoni dręczona przez lwa w pogoni*.

82 Rozpraszając strzałami rakszasów oraz ich konie, woźniców i słonie, wszechmocny Karna Waikartana palił ich niczym Szczęsny* Ogień stworzenia, gdy kresu dobiega stworzenie.

83 A wybiwszy rakszasową armię, zalśnił Karna Pociecha Woźnicy, tak jak niegdyś, po spaleniu trzech miast* w niebie, zalśnił bóg Maheśwara*.

84–85 Wśród tych tysięcy wojowników po stronie Pandawów, o czcigodny, nie było nikogo, kto byłby w stanie na Karnę choćby spojrzeć, o władco, poza Ghatotkaćą, królu, Indrą wśród rakszasów, arcymocarnym, który odziedziczył straszliwe męstwo i siłę Bhimy–Straszliwego, gniewnym niczym Jama Syn Słońca–Wiwaswanta.

86 Z obu oczu rozgniewanego rakszasy iskry ognia strzelały niczym z dwóch wielkich pochodni, królu, płonące krople tłuszczu.

87–88 Dłoń dłonią uderzając, zagryzłszy wargi, na rydwanie znowu rakszasa stanął, iluzją wykreowanym raz jeszcze, zaprzężonym w podobne słoniom rumaki, którymi były osły z pyskami piśaćów. I do woźnicy powiedział, wściekły: „Na Syna Woźnicy mnie wieź!”.

89 Po czym ruszył ponownie na tym straszliwie wyglądającym rydwanie najwyborniejszy z rydwanników do pojedynku na rydwany z Synem Woźnicy zaiste, o panie ludów.

90 A potem cisnął znowu wściekły rakszasa w stronę Syna Woźnicy potwornie przerażającym, w osiem dysków zaopatrzonym gromem, przez boga Rudrę sporządzonym.

91 Karna z rydwanu zeskoczył i grom przechwycił, odłożywszy na rydwan swój łuk. I cisnął gromem we wroga z powrotem, tak że z wozu swego musiał z kolei wyskoczyć rakszas.

92 Spopieliwszy ten wóz wraz z końmi, woźnicą i proporcem, grom ów o blasku potężnym wszedł w ziemię urodzajną, rozcinając ją głęboko, aż się bogowie na ten widok zadziwili.

93 Karnę zaś wszystkie istoty wysławiać zaczęły natychmiast, że — wyskoczywszy z rydwanu — chwycił potężny grom przez boga stworzony.

94 Czego dokonawszy, Karna znowu wstąpił na placu boju na swój rydwan i znowu z niego uwalniał pociski żelazne, Syn Woźnicy, wroga poskromiciel.

95 Nikt inny spośród wszystkich istot nie byłby w stanie, o czcigodny, dokonać tego, czego dokonał wtedy Karna na polu bitwy, widok stanowiącym przeraźliwy.

96 A rakszasa, ostrzeliwany żelaznymi pociskami niczym kaskadami wody góra, przybrawszy postać miasta gandharwów*, znowu zniknął.

97 I w ten sposób zaiste, wielką iluzją władny rakszasa iluzją i zręcznością pociski Karny boskie zbijał, wrogów poskromiciel.

98 Ale choć rakszasa rozbijał jego pociski mocą iluzji, Karna, niewzruszony, dalej kroku mu w walce dotrzymywał.

99 Wtem rozwścieczony, o wielki królu, Syn Bhimaseny, arcysiłacz, podzielił sam siebie na wiele kawałków, przerażając wojowników, władców ludzi.

100 A potem z różnych stron świata zaczęły się zbiegać lwy, tygrysy, hieny i węże wielkie o ognistych językach, a także ptaki drapieżne o żelaznych dziobach.

101 Ghatotkaća obsypywany ostrymi strzałami, z łuku Karny wypuszczanymi, zamieniał się to w las, to w górę, to w miasto gwarne, a potem w miejscu zniknął znowu.

102 I nagle rakszasy, i piśaće, i jatudhany, i szakale — wszystkie, Karnę pożreć pragnąc, z każdej strony do niego rwały. A przy tym go wyciem straszliwym przerazić także próbowały.

103 Ale wznoszonymi wieloma straszliwymi orężami w krwi skąpanymi, niepoliczonymi, Karna wybijał wszystkie te stwory, jednego po drugim, szybkobieżnymi.

104 Rozbiwszy zaś wreszcie iluzję rakszasową boskim pociskiem, rumaki rakszasy ubił strzałami o gładkich drzewcach.

105 Z kończynami pociętymi strzałami, z potrzaskanymi karkami, na ziemię żyzną kolejno padały zwierzęta na oczach oglądającego to wszystko rakszasy.

106 Z potrzaskaną całą swą iluzją Syn Hidimby do Karny Waikartany tak wówczas zawołał: „Śmierć ci zadam!” i zniknął.