8.54. Rozmowa Bhimy z woźnicą

Sańdźaja rzekł:
Potem w tym przerażającym rozgardiaszu bitewnym, licznymi nieprzyjaciółmi otoczony, sam jeden armii synów Dhrytarasztry odpór dając, w pewnej chwili tak do woźnicy swego zwrócił się Bhima:

— Poganiaj prędko konie, woźnico! Wyprawię tych synów Dhrytarasztry do Jamy!

Ponaglony tak przez Bhimasenę, woźnica ów pędem straszliwym ku siłom synów twych ruszył wówczas, gdyż Bhima na wojsko to natrzeć postanowił. Niezrównani Kaurawowie na to, ze słoniami, rydwanami, końmi i piechotą, naprzeciw temu rydwanowi wspaniałemu, co szybko ku nim pędził, pośpieszyli zewsząd, po czym strzał chmarami jęli go razić. Nadlatujące strzały te Bhima wielki duchem własnymi strzałami o nasadach ze złota przecinał; na ziemię spadały strzały wrogów o nasadach ze złota, poprzecinane strzałami Bhimy na dwoje lub na troje. [5] Wrzawa straszliwa powstała wtedy, królu, między królami, stronnikami twymi, Indro wśród ludzi — krzyki rażonych przez Bhimę młodzieńców na koniach, rydwanach i słoniach, odgłosom gór rażonych przez pioruny podobne. Królowie owi prześwietni, strzałami wybornymi Bhimaseny rozdzierani i zabijani, ze wszystkich stron rzucali się nań w boju, jakby ptaki, by kwiecie zrywać, zlatywały się zewsząd na drzewo. Następnie, rozpędu nabrawszy, w głąb armii twej wpadł Bhima, jak gdyby prędkość swą demonstrując, niczym niszczycielski bóg śmierci, życiu kres kładący, gdy w czas końca świata laskę swą chwyta i stworzenia wszystkie chce spalić! Nie zdołali stronnicy twoi wytrzymać ogromnej gwałtowności Bhimaseny, gwałtownego ogromnie w starciu — nadbiegającym z rozdziawioną paszczą bogiem śmierci się zdawał, stworzenia porywającym, gdy czas im już umierać! Tak zadręczane przezeń w bitwie siły Bharatów, potomku Bharaty, mężu wielki duchem, pognał potem Bhima i rozproszył na wszystkie strony, przerażone, jak wicher potężny rozprasza chmur gromadę…

[10] Później ów mocarz rozumny, Bhimasena, z podnieceniem ponownie tak do woźnicy swego się ozwał:

— Rozpoznaj, woźnico, wrogów i swojaków pośród pędem zbliżających się ku nam naraz rydwanów i sztandarów! Ja niczego nie jestem w stanie rozpoznać, gdy walczę — obym wojska swego strzałami nie spowił… Na widok wrogów dokoła, Wiśoko*, ogromnie dręczy mnie troska; król* ucierpiał, a Zdobny w Diadem* nie wrócił, woźnico, z wielu powodów zmartwiony więc jestem*… Martwię się, że Król Prawa* opuścił mnie i między wrogów pojechał; jeszcze bardziej jednak martwi mnie dzisiaj, że nie wiem, czy on i Bibhatsu* żyją jeszcze, czy też już nie żyją… Choć tak ogromne się wydaje nieprzyjaciół to wojsko, z zawziętością największą je wyniszczę! Powaliwszy ich wszystkich w boju, razem z tobą dziś radować się będę. Kołczany wszystkie i strzały przejrzyj! Cóż ze strzał pozostało mi na rydwanie? Jakiego rodzaju są to strzały i jaka jest ich liczba? Sprawdź to i jasno mi powiedz, woźnico!

Wiśoka rzekł:
— [15] Sześćdziesiąt tysięcy strzał jeszcze masz, bohaterze, a po dziesięć tysięcy — strzał o grocie jak brzytwa i strzał na niedźwiedzie. Strzał z żelaza dwa tysiące jest jeszcze, synu Prythy, trzy tysiące zaś — strzał rozdzierających ciała. To oręż, Pandawo, który ci pozostał — nawet wóz z szóstką wołów w jarzmie powieźć by go nie zdołał. Wiedząc to, tysiącami strzały wypuszczaj! Ponadto maczugą, mieczem i siłą ramion swych dysponujesz!

Bhima rzekł:
— Patrz, woźnico — za sprawą wysyłanych przeze mnie groźnych strzał prędkolotnych, co władców ziemi w rozsypkę roznoszą i przesłaniają słońce, przerażająco bitwa ta dzisiaj wygląda, przypominając świat śmierci… Dowiedzą się dziś wszyscy ziemi władcy, począwszy od książąt młodych, że albo Kaurawowie pogrążą Bhimasenę w starciu, albo to on sam jeden ich zwycięży! Niech Kaurawowie wszyscy z pola bitwy pędem uciekają, niechaj świat cały, od dzieci począwszy, mnie wysławia — w pojedynkę wszystkich ich powalę! Albo to oni wszyscy Bhimasenę niech porażą… [20] Niechaj jedynie bogowie mnie pobłogosławią i czynu tego wspaniałego dokonać mi dopomogą, albo też niech Ardźuna, ów wrogów zabójca, prędko tu dzisiaj przybędzie, niczym Śakra* na ofiarę przywołany. Spójrz, w rozsypkę idzie ta armia Bharatów… Dlaczegóż królowie ci się rozpierzchają? Najwyraźniej rozumny Leworęki*, mąż ów znamienity, strzałami swymi szybko spowija to wojsko! Zobacz oddalające się sztandary, Wiśoko, uciekające z placu boju słonie, konie i oddziały piechoty. Rydwany porozpraszane i rydwanników tych oto, strzałami i włóczniami rażonych, zobacz też, woźnico… Zapełnia się bowiem raz za razem ta armia Kaurawów strzałami Bogactw Zdobywcy*, prędkimi niczym pioruny, o lotkach z piór pawich i złota, co gwałtownie rażą ją i pochłaniają! Oto uciekają rydwany, konie i słonie, miażdżąc piechurów oddziały. Oszołomienie Kaurawów wszystkich ogarnęło, Wiśoko; pierzchają, jak słonie pożarem lasu przerażone, lament w starciu podnosząc… Trąbienie donośne potężnych słoni także się rozlega.

Wiśoka rzekł:
— [25] Wszystkie życzenia twe, Pandawo, się spełniły: sztandar z małpą w godle widać pośród oddziału słoni! Łuk Ardźuny tam też dojrzałem, co tak rozbłyska, jak wystrzelająca z ciemnej chmury błyskawica. Zewsząd widzieć się daje ta małpa, co na czubek sztandaru Zdobywcy Bogactw się wspięła; a tu oto blaskiem słońca jaśnieje klejnot cudowny, osadzony w jego diademie. Spójrz: przy boku ma Dewadattę, konchę swą straszliwą o pięknym brzmieniu, lśniącą jak obłok biały. Dźanardana* lejce rydwanu jego w dłoni trzyma, w armię wrogów się zagłębiając. U boku Dźanardany zaś zobacz, bohaterze, jego koło bojowe o blasku słońca, z piastą jak diament twardą i krawędzią ostrą jak brzytwa, co chwałę Bujnowłosego* powiększa i przez Jadawów jest stale czczone!

Bhima rzekł:
— Zadowolony jestem bardzo z miłej mi wieści tej, woźnico. Czternaście wsi najlepszych, setkę niewolnic i rydwanów dwadzieścia dam ci, Wiśoko, za to, żeś Ardźunę mi wskazał!