7.120. Słońce chyli się ku zachodowi

I rzekł Dhrytarasztra:
1 Gdy Bhuriśrawas, potomek Kuru, zabity został w takich okolicznościach, jak potoczyła się dalej walka? Opowiadaj mi, Sańdźajo!

I opowiadał Sańdźaja:
2 Gdy Bhuriśrawas w zaświaty odszedł, o potomku Bharaty, wielkoramienny Ardźuna do pośpiechu Wasudewę wezwał:

3 „Poganiaj konie mocno, Kryszno, tam, gdzie władca Dźajadratha! Pędzi ku zachodowi, o wielkoramienny, słońce–Dnia Twórca.

4 To bowiem, tygrysie wśród ludzi, podjęte przeze mnie wielkie zadanie! A ochraniany jest Dźajadratha przez wspaniałych rydwanników z armii Kuru.

5 Poganiaj, Kryszno, konie, by, nim zajdzie słońce, prawdą stało się słowo moje! Poganiaj, abym zabił Dźajadrathę!”.

6 Wówczas Kryszna wielkoramienny, znawca koni, popędził srebrzyste rumaki w stronę rydwanu Dźajadrathy.

7 Ku temu, co nadjeżdżał z pociskami celu niechybiającymi, dowódcy wojsk twoich się zerwali, o wielki królu, gnając na rumakach szybkobieżnych, do lotu się niemal w pędzie wzbijających.

8 Durjodhana i Karna, i Wryszasena, takoż władca Madrów, Aśwatthaman, również Krypa, i sam zaiste Władca Sindhu.

9 Obrzydliwy–Bibhatsu* zaś, dotarłszy do Władcy Sindhu, mając go nareszcie naprzeciw siebie, spojrzał na niego z gniewem buzującym w oczach, wzrokiem niemal paląc.

10 A wtedy, widząc Ardźunę nadjeżdżającego ku rydwanowi Dźajadrathy, król Durjodhana do Syna Radhy* pośpiesznie zawołał:

11 „Oto czas walki nadszedł, Waikartano,
wykaż się siłą swoją, dzielny duchem!
A działaj, Karno, tak, by Dźajadratha
życia nie stracił w polu z rąk Ardźuny*.

12 Resztka już dnia, o dzielny pośród ludzi,
strzał potokami na wroga uderzaj!
Byle do końca dnia, najpierwszy z ludzi,
zwycięstwo, Karno, będzie nasze pewne.

13 O ile tylko ustrzeżemy Władcę Sindhu do zachodu słońca, Syn Kunti, złożonego słowa nie dotrzymawszy, wejść będzie musiał w ogień–Pożeracza Obiat*.

14 A na ziemi pozbawionej Ardźuny chwili nawet, o pychy pogromco*, przeżyć nie zdołają zaiste ani jego bracia, ani ich towarzysze.

15 Gdy zaś przepadną potomkowie Pandu, rozkosz czerpać będziemy z ziemi tej płodnej, ze wzgórzami, lasami i zagajnikami, Karno, z cierni i kolców wypielonej*.

16 Przeznaczeniem porażony Syn Prythy, na przekór swemu dobru działając, przysięgę złożył na polu bitwy, o pychy pogromco, nie wiedząc, co można, a czego nie można zrobić zaiste.

17 Na własną zgubę bez wątpienia Syn Pandu Diademem Zwieńczony zaprzysiągł, Karno, że do śmierci Dźajadrathy doprowadzi.

18 Gdy ty, trudny do pokonania, pozostajesz przy życiu, Synu Radhy, jakże ma Phalguna* przed zachodem słońca zabić przywódcę ludu Sindhu?

19 Jakże Zdobywca Bogactw miałby zabić Dźajadrathę na czele armii, chronionego przez króla Madrów i przez Krypę o wielkim harcie ducha?

20 Jakże ponaglany Czasem–Śmiercią Bibhatsu–Obrzydliwy dosięgnie Władcę Sindhu chronionego przez Syna Drony i przeze mnie, i przez Duhśasanę?

21 Zmagają się liczni wojowie, a słońce–Dnia Twórca zwiesza się nad horyzontem. Myślę, że Syn Prythy zaiste nie dotrze do Dźajadrathy, o pychy pogromco.

22 Walcz zatem, Karno, razem ze mną i innymi wojownikami, wspaniałymi rydwannikami! Wysiłek podejmij najwyższy w starciu z Synem Prythy!”.

23 Syn Radhy zaś, wzywany tak przez twojego syna, o czcigodny, odpowiedział w te słowa Durjodhanie, najlepszemu z Kuru.

24 „Nieprzebranymi sieciami strzał ogromnie poraniony zostałem w walce przez wojowniczego Bhimasenę, łucznika o pewnej ręce.

25 Trzeba się stawić, dlatego staję teraz do walki, dawco zaszczytów*, choć nie ruszam żadną już niemal kończyną, pokaleczony strzałami w bitwie.

26 Ale będę walczył, królu, ile sił, na placu boju! Tak, aby przywódca Pandawów nie zabił Władcy Sindhu!

27 Nie dopadnie zaprawdę Władcy Sindhu mężny Leworęczny, Zdobywca Bogactw, gdy będę walczył i ostre strzały w niego posyłał.

28 Uczynię, potomku Kuru, co jest do uczynienia, na ile mi siły pozwolą, wszak zawsze dla waszego dobra działam! O zwycięstwie przesądzi przeznaczenie.

29 Dzisiaj Ardźunę zwalczę, o tygrysie wśród ludzi, polegając w twojej sprawie na tym, co w mocy mej ludzkiej. O zwycięstwie przesądzi przeznaczenie*.

30 Dzisiaj niechaj patrzą wszyscy obecni na starcie nas obu, o najlepszy z Kuru, moje i Syna Prythy, starcie przerażające, gęsią skórkę wzbudzające”.

31 A gdy Karna i Kaurawa rozmawiali w ten sposób na polu bitwy, Ardźuna zaostrzonymi grotami ostrzeliwał twoje wojsko.

32 Pociskami o szorstko zakończonych ostrzach odcinał przypominające kłody, trąbom słoniowym podobne ramiona wojów, od walki w polu nieodstępujących.

33 I we wszystkich kierunkach zaostrzonymi strzałami wielkoramienny głowy wojom odcinał, słoniom trąby, koniom przecinał karki, a rydwanom osie.

34 Krwią zalanych jeźdźów konnych z pociskami i włóczniami w dłoniach ścinał Bibhatsu–Obrzydliwy brzytwowymi strzałami po dwóch naraz, a i po trzech nawet.

35 Najprzedniejsze z rumaków i słoni padały tysiącami, zwalały się proporce, parasole, łuki, miotełki z ogonów jaka, leciały głowy.

36 Jak rozbuchany ogień* suchą trawę Syn Prythy unicestwiał twoją armię. W niedługim czasie ziemię całą zamienił Syn Prythy w najkrwawsze zalewisko.

37 Wreszcie, wybiwszy masę całą wojowników w twoich siłach, siłacz ów, prawdziwie mężny*, dotarł do Władcy Sindhu, trudnego do powstrzymania.

38 Obrzydliwy–Bibhatsu, przez Bhimasenę i Satwatę osłaniany, gorzał, o najlepszy z Bharatów, rozpłomieniony niczym ogień–Ofiar Pożeracz.

39 Widząc go w takim stanie, twoi wojowie, za męstwo swe powszechnie szanowani, nie byli w stanie wydzierżyć Phalguny, wspaniali łucznicy, mężczyźni-buhaje.

40–41 I Durjodhana, i Karna, i Wryszasena, król Madrów, zaś i Aśwatthaman, również Krypa, a także sam Władca Sindhu — rozjuszeni, dla dobra Władcy Sindhu otoczyli Diademem Zwieńczonego, tańczącego na drodze rydwanów do taktu dźwięków łuku, cięciwy i karwasza.

42 Obytego w wojennych zmaganiach Syna Prythy wszyscy sami doświadczeni w walce otoczyli ze wszystkich stron, jakby powstrzymać chcieli Śmierć–Kres Ostateczny z rozdziawioną paszczą.

43 Władcę Sindhu za plecami kryjąc, Ardźunę pragnąc zabić i Krysznę–Nieporuszone-go*, zachodu wyglądali, gdy czerwieniało jak miedź słońce.

44 Strzały na łuki nakładając potężnymi ramionami, cielska wężowe przypominającymi, podobne promieniom słonecznym pociski słali setkami w stronę Phalguny.

45 A zarówno te już wystrzelone, jak i wystrzeliwane Diademem Zwieńczony, szałem wojennym upojony, na dwa, na trzy, na osiem raz za razem przecinał na placu boju, nieprzerwanie w nie szyjąc.

46 Na to Syn Śaradwati*, królu, z lwim chwostem w godle, moc własną demonstrując, Ardźunę w odpowiedzi wstrzymać spróbował.

47 Poraziwszy dziesięcioma strzałami Syna Prythy, a Wasudewę siedmioma, zablokował Aśwatthaman drogę rydwanu, Władcę Sindhu ochraniając.

48 Oto zaś najlepsi z Kaurawów, wszyscy zaiste wspaniali rydwannicy, wielkim łańcuchem rydwanów ze wszystkich stron Syna Prythy ogrodzili.

49 Napinając łuki i wypuszczając strzały bez przerwy, osłaniali Władcę Sindhu na rozkaz twojego potomka.

50 Dało się tam wówczas oglądać mocarność obu ramion Syna Prythy, herosa, niewyczerpanie jego pocisków, nieznużenie jego łuku Gandiwy.

51 Pociskami pociski parując Syna Drony i Syna Śaradwanta*, jednego po drugim dziewięcioma strzałami wszystkich ich Syn Prythy dosięgnął.

52 Odpowiedział mu zaś Syn Drony dwudziestoma pięcioma, Wryszasena siedmioma, a także Durjodhana dwudziestoma, a z kolei Karna z Śalją każdy trzema.

53 Ryczący w jego stronę dziko i szyjący w niego raz za razem, cięciwami łuków dźwięcząc, ze wszystkich stron go wstrzymywali.

54 Ciasny zaś ze wszystkich stron tworząc krąg rydwanów, zachodu słońca usilnie wyczekując, walczyli, śpiesząc się, wspaniali rydwannicy.

55 Ryczący w jego stronę dziko i dźwięcznie brzęcząc łukami, zalewali go strzałami straszliwymi niczym chmury wód strumieniami górę.

56 Wspaniałe bronie cudowne tam demonstrowali, królu, na członkach Zdobywcy Bogactw je próbując, herosi owi o ramionach jak żelazne sztaby.

57 Wreszcie, wybiwszy masę całą wojowników w twoich siłach, siłacz ów, prawdziwie mężny, dotarł do Władcy Sindhu, trudnego do powstrzymania*.

58 Karna sparował w boju, o królu, Syna Prythy strzałami szybkobieżnymi na oczach Bhimaseny i Satwaty, o potomku Bharaty.

59 W odpowiedzi Syn Prythy wielkoramienny dziesięcioma strzałami poraził na arenie bitewnej Syna Woźnicy na oczach armii całej.

60 A Satwata trzema strzałami w Karnę uderzył, o czcigodny, zaś Bhimasena trzema, a Syn Prythy ponownie siedmioma.

61 Karna w odpowiedzi posłał w każdego z nich po sześćdziesiątce pocisków, wspaniały rydwannik. I tak się toczyła walka, królu, Karny jednego z wieloma.

62 Niebywałe tam oglądaliśmy Syna Woźnicy wyczyny, o czcigodny, który sam jeden w polu gniewny trzy rydwany wstrzymywał.

63 Aż Phalguna wielkoramienny Karnę Waikartanę strzał setką zaiste we wszystkie punkty czułe naraz w ataku uderzył.

64 Z ciałem całym krwią zbroczonym Syn Woźnicy, energią przepotężną rozżarzony, bohater mężny, strzał pięcioma setkami Phalgunę poraził. Zręczności tej jego ręki w polu doświadczywszy, nie zdzierżył dłużej Ardźuna.

65 Łuk mu zaraz strzaskawszy, uderzył go Syn Prythy w sam środek piersi strzałami dziewięcioma, heros potężny, śpieszący się Zdobywca Bogactw.

66 A żeby zabić Karnę w polu, pocisk słońcu blaskiem dorównujący* cisnął pośpiesznie Zdobywca Bogactw, świadomy pośpiesznie upływającego czasu.

67 Nadlatujący pędem pocisk Syn Drony* roztrzaskał strzałą półksiężycową, szorstką, jak sierp ostrą. Potrzaskany na kawałki oręż upadł na ziemię.

68 Inny łuk zaraz chwyciwszy, Syn Woźnicy, przepotężny Karna, zabójca przeciwników, też okrył Phalgunę strzał wieloma tysiącami, pragnąc odpłacić za cios ciosem.

69 Obaj bohaterowie, ryczący mężczyźni–lwy, wspaniali rydwannicy, przesłonili ziemię strumieniami strzał prosto do celu bieżącymi i sami niewidzialni od strzał potoków napierali na siebie nawzajem.

70 „Jam jest Syn Prythy, stójżesz, ty…!”, „Jam jest Karna, stój, Phalguno!” — tak do siebie wykrzykiwali ci dwaj i uderzali w siebie obaj obelgami.

71 Walczyli w polu obaj bohaterowie długo, zręcznie i sprawnie, widowisko wielkie tworząc dla całej rzeszy wszystkich wojowników.

72 Wysławiani w polu przez siddhów, ćaranów i watików*, walczyli obaj, o wielki królu, każdy z pragnieniem zabicia drugiego.

73 Wówczas Durjodhana, królu, do twoich się odezwał: „Baczenie dawajcie! Strzeżcie Syna Radhy! »Nim nie zabije w starciu Ardźuny, nie odstąpi go Syn Radhy!« — tak mi Wryszan* zapowiedział”.

74 Tymczasem Ardźuna, królu, Karny waleczność widząc, posłanymi z naciągniętego po ucho łuku cztery rumaki Karny ku światu śmierci uprowadził czterema najwyborniejszymi z pocisków.

75 I woźnicę jego niedźwiedzią strzałą z kosza rydwanu zrzucił, i przykrył Karnę strzałami, a syn twój* patrzył na to.

76 Przesłonięty w polu strzałami, z zabitymi końmi i zabitym woźnicą, oszołomiony siecią pocisków, co zrobić powinien, nie miał już Karna pojęcia.

77 Widząc go w takim stanie, rydwanu pozbawionego, na swój rydwan zabrał go wtedy Aśwatthaman, o wielki królu, po czym do walki z Ardźuną powrócił.

78 Wtedy król Madrów w Syna Kunti trzydziestoma strzałami poszył, zaś Syn Śaradwanta dwudziestką w Wasudewę uderzył, a w Zdobywcę Bogactw dwunastoma strzelił pociskami z grotami ostrymi.

79 Czteroma zaś szył Władca Sindhu, a Wryszasena siedmioma. Każdy z osobna, wielki królu, w Krysznę i Syna Prythy pociski posyłał.

80 Tak samo ostrzelał ich w odpowiedzi Syn Kunti, Zdobywca Bogactw, w Syna Drony sześćdziesięcioma czterema pociskami, a w króla Madrów setką.

81 We Władcę Sindhu dziesięcioma niedźwiedzimi, we Wryszasenę trzema strzałami, a w Syna Śaradwanta dwudziestką szywszy, Syn Prythy ryk z siebie wydarł.

82 Przeciwnicy, przeszkodzić pragnąc Leworęcznemu w spełnieniu ślubu, razem z pozostałymi twoimi wojami szybko na Zdobywcę Bogactw w ataku ruszyli.

83 Ten zaś Waruny broń* roztoczył wkoło,
w dygot wprawiając synów Dhrytarasztry.
Ruszyły nań rydwany drogocenne
Kaurawów, strzał powodzią zalewając.

84 Potem w tumulcie tym powstałym
przerażającym, oszałamiającym,
nie popadł książę sam w oszołomienie,
Diademem Zdobny spuszczał cętkowane.

85 Królestwo pragnąc odzyskać od Kurów,
z dwunastu lat udręki wspominając,
z Gandiwy szyjąc wkoło, Leworęki
niezliczonymi świat zakrył strzałami.

86 Przestwór zapłonął zaś meteorami,
na trupy stadami zleciały wrony,
gdy łukiem o cięciwie* rdzawej gniewny
Diademem Zdobny wrogów unicestwiał.

87 Diademem* Zdobny o sławie przeogromnej,
ogromnym łukiem* nad armiami zwycięzca,
na wybornych koniach, słoniach znakomitych
arcymężów Kuru strzałami kładł pokotem.

88 Ciężkie maczugi, z żelaza kute sztaby
i miecze, i włócznie — wspaniałe oręża
budzące strach w polu chwyciwszy, królowie
Syna Prythy gwałtem zaatakowali.

89 Ten tych wzburzonych, na wozach, koniach, słoniach
i rzesze piechoty, łuk dzierżąc wspaniały,
pozbawiał w polu broni wszelkiej i życia,
poddanych Jamy, bohater, pomnażając.