Autorzy
Opracowali (indika 2024):
(tłumaczenie)
Monika Nowakowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz
Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.
महाभारत
Mahābhārata
7. Księga Drony (Droṇaparvan)
***
7.77-121 Śmierć Dźajadrathy (jayadratha-vadha) /
Czternasty dzień bitwy
7.94. Pokonanie Sudarśany
Streszczenie rozdziału:
saṃjaya uvāca
droṇaṃ sa jitvā puruṣapravīras tathaiva hārdikyamukhāṃs tvadīyān |
prahasya sūtaṃ vacanaṃ babhāṣe śinipravīraḥ kurupuṃgavāgrya ||7.94.1||
nimittamātraṃ vayam atra sūta dagdhārayaḥ keśavaphalgunābhyām |
hatān nihanmeha nararṣabheṇa vayaṃ sureśātmasamudbhavena ||7.94.2||
tam evam uktvā śinipuṃgavas tadā mahāmṛdhe so 'gryadhanurdharo 'rihā |
kiran samantāt sahasā śarān balī samāpatac chyena ivāmiṣaṃ yathā ||7.94.3||
taṃ yāntam aśvaiḥ śaśiśaṅkhavarṇair vigāhya sainyaṃ puruṣapravīram |
nāśaknuvan vārayituṃ samantād ādityaraśmipratimaṃ narāgryam ||7.94.4||
asahyavikrāntam adīnasattvaṃ sarve gaṇā bhārata durviṣahyam |
sahasranetrapratimaprabhāvaṃ divīva sūryaṃ jaladavyapāye ||7.94.5||
amarṣapūrṇas tv aticitrayodhī śarāsanī kāñcanavarmadhārī |
sudarśanaḥ sātyakim āpatantaṃ nyavārayad rājavaraḥ prasahya ||7.94.6||
tayor abhūd bharata saṃprahāraḥ sudāruṇas taṃ samabhipraśaṃsan |
yodhās tvadīyāś ca hi somakāś ca vṛtrendrayor yuddham ivāmaraughāḥ ||7.94.7||
śaraiḥ sutīkṣṇaiḥ śataśo 'bhyavidhyat sudarśanaḥ sātvatamukhyam ājau |
anāgatān eva tu tān pṛṣatkāṃś ciccheda bāṇaiḥ śinipuṃgavo 'pi ||7.94.8||
tathaiva śakrapratimo 'pi sātyakiḥ sudarśane yān kṣipati sma sāyakān |
dvidhā tridhā tān akarot sudarśanaḥ śarottamaiḥ syandanavaryam āsthitaḥ ||7.94.9||
saṃprekṣya bāṇān nihatāṃs tadānīṃ sudarśanaḥ sātyakibāṇavegaiḥ |
krodhād didhakṣann iva tigmatejāḥ śarān amuñcat tapanīyacitrān ||7.94.10||
punaḥ sa bāṇais tribhir agnikalpair ākarṇapūrṇair niśitaiḥ supuṅkhaiḥ |
vivyādha dehāvaraṇaṃ vibhidya te sātyaker āviviśuḥ śarīram ||7.94.11||
tathaiva tasyāvanipālaputraḥ saṃdhāya bāṇair aparair jvaladbhiḥ |
ājaghnivāṃs tān rajataprakāśāṃś caturbhir aśvāṃś caturaḥ prasahya ||7.94.12||
tathā tu tenābhihatas tarasvī naptā śiner indrasamānavīryaḥ |
sudarśanasyeṣugaṇaiḥ sutīkṣṇair hayān nihatyāśu nanāda nādam ||7.94.13||
athāsya sūtasya śiro nikṛtya bhallena vajrāśanisaṃnibhena |
sudarśanasyāpi śinipravīraḥ kṣureṇa ciccheda śiraḥ prasahya ||7.94.14||
sakuṇḍalaṃ pūrṇaśaśiprakāśaṃ bhrājiṣṇu vaktraṃ nicakarta dehāt |
yathā purā vajradharaḥ prasahya balasya saṃkhye 'tibalasya rājan ||7.94.15||
nihatya taṃ pārthivaputrapautraṃ raṇe yadūnām ṛṣabhas tarasvī |
mudā sametaḥ parayā mahātmā rarāja rājan surarājakalpaḥ ||7.94.16||
tato yayāv arjunam eva yena nivārya sainyaṃ tava mārgaṇaughaiḥ |
sadaśvayuktena rathena niryāl lokān visismāpayiṣur nṛvīraḥ ||7.94.17||
tat tasya vismāpayanīyam agryam apūjayan yodhavarāḥ sametāḥ |
yad vartamānān iṣugocare 'rīn dadāha bāṇair hutabhug yathaiva ||7.94.18||
I opowiadał Sańdźaja:
1 Dronę pokonał mąż ten ponad męże,
takoż i twoich z Hardikją* na czele.
Śmiejąc się, słowa te wyrzekł do Śinich*, pierwszy byku Bogów*”.
3 Tak wtedy rzekłszy, buhaj ów z rodu Śinich,
w zagładzie tej wielkiej arcyłucznik pierwszy,
sypiąc, mocarny, gwałtownie wkoło strzały,
spadał, wrogobój, jak jastrząb na ofiary.
4 Prąc końmi maści muszli i księżyca,
wjechał głęboko w armię mężów mężnych.
Nie byli w stanie powstrzymać go nigdzie,
lśniącego na czele, słońca odbicia.
5 Nie mogły przemóc go żadne zastępy,
nie do odparcia był, nie tracił ducha,
z mocą podobną Tysiącookiemu*
— słońce na niebie, gdy odejdą chmury.
6 Gniewem kipiący zaś arcywojownik
wszechstronny, z łukiem, w zbroi całej złotej
na Satjakiego* natarł Sudarśana*,
wstrzymując go gwałtownie, król nad króle.
7 I bój nastąpił, Bharato, tej dwójki
zawzięty bardzo. Aż go wysławiali
i Satwatą* na placu,
a ten, nim jeszcze doszły cętkowane,
ścinał je w locie strzałami, byk Śinich*.
9 Tak i te, które ucieleśnienie Śakry*,
Satjaki, posyłał prężnie w Sudarśanę,
Sudarśana na dwoje, troje przecinał
strzałami bez skazy na bez wad rydwanie.
10 Wówczas pociski z łuku Satjakiego
gwałtem ciskane widząc, Sudarśana
z gniewu zapłonął, paląc niczym słońce,
strzały wypuścił z wytapianym złotem.
11 Znowu strzałami trzema jak płomienie,
łuk napinając w pełni, kąśliwymi
raził, pancerze zbroi rozcinając,
i pięknopióre weszły w Satjakiego.
12 Takoż, celując, syn włodarza ziemi*
strzałami kolejnymi, raptownymi,
uderzył w jego świecące srebrzyście
konie cztery czterema płonącymi.
13 Tak zaś bohater zaatakowany,
Śiniego Wnuk, mąż męstwem równy Indrze,
strzał ostrych zastępami konie zaraz
zabił Sudarśany i ryk Gromodzierżca* z pełną mocą niegdyś
Bali nadzwyczaj mocarnego w walce.
16 Zabiwszy wnuka władców od pokoleń
w polu, Jadawów buhaj energiczny,
rozradowany, z wielkim hartem ducha
królom*.
17 Potem wyruszył śladem za Ardźuną,
wstrzymawszy armię twoją strzał chmarami,
rydwanem w konie świetne zaprzężonym
odjechał, pragnąc świat zadziwić, mężny.
18 Niedościgłego, zadziwiającego
uczcili razem arcywojownicy,
bo w polu jego strzał obecnych wrogów
wypalał niczym sam Obiatożerca*.