Autorzy
Opracowali (indika 2024):
(tłumaczenie)
Andrzej Babkiewicz
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz
Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.
महाभारत
Mahābhārata
7. Księga Drony (Droṇaparvan)
***
7.122-161 Śmierć Ghatotkaćy (ghaṭotkaca-vadha)
7.156. Kryszna opowiada o zabiciu Dźarasandhy. Ekalawji i Śiśupali
Streszczenie rozdziału:
arjuna uvāca
katham asmaddhitārthaṃ te
kaiś ca yogair janārdana |
jarāsaṃdhaprabhṛtayo
ghātitāḥ pṛthivīṣvarāḥ ||7.156.1||
vāsudeva uvāca
jarāsaṃdhaś cedirājo
naiṣādiś ca mahābalaḥ |
yadi syur na hatāḥ pūrvam
idānīṃ syur bhayaṃkarāḥ ||7.156.2||
suyodhanas tān avaśyaṃ
vṛṇuyād rathasattamān |
te 'smābhir nityasaṃduṣṭāḥ
saṃśrayeyuś ca kauravān ||7.156.3||
te hi vīrā mahātmānaḥ
kṛtāstrā dṛḍhayodhinaḥ |
dhārtarāṣṭrīṃ camūṃ kṛtsnāṃ
rakṣeyur amarā iva ||7.156.4||
sūtaputro jarāsaṃdhaś
cedirājo niṣādajaḥ |
suyodhanaṃ samāśritya
taperan pṛthivīm imām ||7.156.5||
yogair api hatā yais te
tān me śṛṇu dhanaṃjaya |
ajayyā hi vinā yogair
mṛdhe te daivatair api ||7.156.6||
ekaiko hi pṛthak teṣāṃ
samastāṃ suravāhinīm |
yodhayet samare pārtha
lokapālābhirakṣitām ||7.156.7||
jarāsaṃdho hi ruṣito
rauhiṇeyapradharṣitaḥ |
asmadvadhārthaṃ cikṣepa
gadāṃ vai lohitāmukhīm ||7.156.8||
sīmantam iva kurvāṇāṃ
nabhasaḥ pāvakaprabhām |
vyadṛśyatāpatantī sā
śakramuktā yathāśaniḥ ||7.156.9||
tām āpatantīṃ dṛṣṭvaiva
gadāṃ rohiṇinandanaḥ |
pratighātārtham astraṃ vai
sthūṇākarṇam avāsṛjat ||7.156.10||
astravegapratihatā
sā gadā prāpatad bhuvi |
dārayantī dharāṃ devīṃ
kampayantīva parvatān ||7.156.11||
tatra sma rākṣasī ghorā
jarā nāmāśuvikramā |
saṃdhayām āsa taṃ jātaṃ
jarāsaṃdham ariṃdamam ||7.156.12||
dvābhyāṃ jāto hi mātṛbhyām
ardhadehaḥ pṛthak pṛthak |
tayā sa saṃdhito yasmāj
jarāsaṃdhas tataḥ smṛtaḥ ||7.156.13||
sā tu bhūmigatā pārtha
hatā sasutabāndhavā |
gadayā tena cāstreṇa
sthūṇākarṇena rākṣasī ||7.156.14||
vinābhūtaḥ sa gadayā
jarāsaṃdho mahāmṛdhe |
nihato bhīmasenena
paśyatas te dhanaṃjaya ||7.156.15||
yadi hi syād gadāpāṇir
jarāsaṃdhaḥ pratāpavān |
sendrā devā na taṃ hantuṃ
raṇe śaktā narottama ||7.156.16||
tvaddhitārthaṃ hi naiṣādir
aṅguṣṭhena viyojitaḥ |
droṇenācāryakaṃ kṛtvā
chadmanā satyavikramaḥ ||7.156.17||
sa tu baddhāṅgulitrāṇo
naiṣādir dṛḍhavikramaḥ |
asyann eko vanacaro
babhau rāma ivāparaḥ ||7.156.18||
ekalavyaṃ hi sāṅguṣṭham
aśaktā devadānavāḥ |
sarākṣasoragāḥ pārtha
vijetuṃ yudhi karhi cit ||7.156.19||
kim u mānuṣamātreṇa
śakyaḥ syāt prativīkṣitum |
dṛḍhamuṣṭiḥ kṛtī nityam
asyamāno divāniśam ||7.156.20||
tvaddhitārthaṃ tu sa mayā
hataḥ saṃgrāmamūrdhani |
cedirājaś ca vikrāntaḥ
pratyakṣaṃ nihatas tava ||7.156.21||
sa cāpy aśakyaḥ saṃgrāme
jetuṃ sarvaiḥ surāsuraiḥ |
vadhārthaṃ tasya jāto 'ham
anyeṣāṃ ca suradviṣām ||7.156.22||
tvatsahāyo naravyāghra
lokānāṃ hitakāmyayā |
hiḍimbabakakirmīrā
bhīmasenena pātitāḥ |
rāvaṇena samaprāṇā brahmayajñavināśanāḥ ||7.156.23||
hatas tathaiva māyāvī
haiḍimbenāpy alāyudhaḥ |
haiḍimbaś cāpy upāyena
śaktyā karṇena ghātitaḥ ||7.156.24||
yadi hy enaṃ nāhaniṣyat
karṇaḥ śaktyā mahāmṛdhe |
mayā vadhyo 'bhaviṣyat sa
bhaimasenir ghaṭotkacaḥ ||7.156.25||
mayā na nihataḥ pūrvam
eṣa yuṣmatpriyepsayā |
eṣa hi brāhmaṇadveṣī
yajñadveṣī ca rākṣasaḥ ||7.156.26||
dharmasya loptā pāpātmā
tasmād eṣa nipātitaḥ |
vyaṃsitā cāpy upāyena
śakradattā mayānagha ||7.156.27||
ye hi dharmasya loptāro
vadhyās te mama pāṇḍava |
dharmasaṃsthāpanārthaṃ hi
pratijñaiṣā mamāvyayā ||7.156.28||
brahma satyaṃ damaḥ śaucaṃ
dharmo hrīḥ śrīr dhṛtiḥ kṣamā |
yatra tatra rame nityam
ahaṃ satyena te śape ||7.156.29||
na viṣādas tvayā kāryaḥ
karṇaṃ vaikartanaṃ prati |
upadekṣyāmy upāyaṃ te
yena taṃ prasahiṣyasi ||7.156.30||
suyodhanaṃ cāpi raṇe
haniṣyati vṛkodaraḥ |
tasya cāpi vadhopāyaṃ
vakṣyāmi tava pāṇḍava ||7.156.31||
vardhate tumulas tv eṣa
śabdaḥ paracamūṃ prati |
vidravanti ca sainyāni
tvadīyāni diśo daśa ||7.156.32||
labdhalakṣyā hi kauravyā
vidhamanti camūṃ tava |
dahaty eṣa ca vaḥ sainyaṃ
droṇaḥ praharatāṃ varaḥ ||7.156.33||
Ardźuna rzekł:
1 Jak to dla naszej korzyści
i jakimi metodami
Dźarasandhę oraz innych
królów Ziemi wytraciłeś?
Wasudewa rzekł:
2 Władca Ćedich Dźarasandha
i Niszada wielkiej mocy
teraz nieśliby tu trwogę,
gdyby wcześniej nie zginęli.
3 Sujodhana, to jest pewne,
wybrałby tych rydwanników.
Zawsze byli nam niechętni,
więc do Kurów by przystali.
4 Mężni i potężni duchem,
sprawni w boju, nieugięci
całą armię Dhrytarasztrów
jak bogowie by chronili.
5 Syn Woźnicy, Dźarasandha,
władca Ćedich i Niszada,
wspomagając Sujodhanę
wielce Ziemię by trapili.
6 Teraz słuchaj, Dóbr Zdobywco,
o metodach ich zniszczenia.
Bez sposobu i niebianie
by ich w boju nie zgładzili.
7 Każdy z nich, o synu Prythy,
w pojedynkę mógłby w szranki
iść z potężną armią niebian,
co jest w pieczy Stróżów Świata.
8 Rozdrażniony Dźarasandha,
gdy Rohini syn* nań natarł,
cisnął, aby nas wytracić,
maczugę Żelaznogębą.
9 Opadając, się jawiła
jak grom, co go Śakra rzucił,
blasku ognia pas kreśliła
jako nieba włosów przedział.
10 Kiedy zoczył syn Rohini
maczugę nadlatującą,
pocisk uchokolumnowy
cisnął, aby ją powstrzymać.
11 Rażona pocisku pędem
maczuga na ziemię spadła,
darła istot dzierżycielkę,
trzęsąc nawet gór wierchami.
12 Była tam chyża rakszasi,
straszna, Dźarą nazywana,
co złączyła zrodzonego
gromcę wrogów, Dźarasandhę.
13 On z dwóch matek się narodził —
w osobnych połowach ciała.
Ona zaś go połączyła,
więc był zwany Dźara-sandhą*.
14 Rakszasi we wnętrzu ziemi
sczezła z dziećmi i krewnymi
od maczugi oraz razu
strzały uchokolumnowej.
15 Pozbawiony swej maczugi
Dźarasandha w pojedynku
zginął z ręki Bhimaseny,
gdy patrzyłeś, Dóbr Zdobywco.
16 Gdyby mężny Dźarasandha
był w maczugę uzbrojony,
niebianie na czele z Indrą
nie przemogliby go w boju.
17 Znów dla twego dobra Drona,
kiedy został preceptorem,
Niszadę dzielnego wielce
pozbawił podstępem kciuka.
18 Gdy na kciuk nałożył zakier
Niszada dzielny, uparty
i sam w lesie ciskał strzały,
jaśniał niczym drugi Rama.
19 Gdyby kciuk miał Ekalawja,
to bogowie, rakszasowie,
węże i antybogowie
by nie zmogli chłopca w boju.
20 Zwykły człowiek czyż mógł ujrzeć
tego wiecznie aktywnego,
z twardą pięścią, dniem i nocą
kiedy prędko zwalniał strzały?
21 Dla twojego dobra zginął
z mojej ręki władca Ćedich,
kroczący na czele armii,
a śmierć jego sam widziałeś.
22 Bogowie z antybogami
zwalczyć go nie byli władni.
Jam się zrodził, by go zniszczyć
oraz innych wrogów niebian.
23 O tygrysie, z twą pomocą,
pragnąc dobra wszystkich istot,
Hidimbę, Kirmirę, Bhakę
Bhimasena pozabijał —
wszak Rawanie byli równi
ofiar, braminów pogromcy.
24 Znawcę magii Alajudhę
zabił potomek Hidimby,
a zaś jego włócznia Karny
zmogła dzięki wybiegowi.
25 Jeśli Karna by nie zabił
włócznią Ghatotkaći w boju,
to ja musiałbym uśmiercić
tego syna Bhimaseny.
26 Nie chcąc czynić wam przykrości,
pierwej tego nie zrobiłem —
wszak rakszasa ten był wrogiem
ofiar, a także braminów.
27 Ten ów grzesznik niszczył prawo
i dlatego musiał zginąć.
Tym sposobem przechytrzyłem
włócznię Śakry, o bezgrzeszny.
28 Kto jest prawa niszczycielem,
tego zgubię, synu Pandu —
to przysięga ma odwieczna
w celu prawa stanowienia.
29 Gdzie jest Weda, prawda, czystość,
powściągliwość, prawość, skromność,
piękno, stałość, wybaczanie,
tam odwiecznie się raduję —
tak przyrzekam ci prawdziwie.
30 Nie zamartwiaj się sposobem,
jak uśmiercić zatem Karnę.
Ja wyjawię ci metodę,
dzięki której go pokonasz.
31 Również w starciu Sujodhanę
Wilczybrzuch pozbawi życia —
o metodzie, jak to zrobić
też ci powiem, synu Pandu.
32 Zwiększa się wszak teraz zamęt,
gromki hałas wrogów słychać,
twoi zaś dezerterują,
w świata strony umykając.
33 Cel Kurowie osiągnęli,
teraz niszczą twoje szyki,
a najlepszy z wojowników,
Drona, wasze wojska pali.
