Autorzy

Opracowali (indika 2026):
(tłumaczenie)

Anna Trynkowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz

Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.

महाभारत

Mahābhārata

8. Księga Karny (Karṇaparvan)

***

8.22-69 Siedemnasty dzień bitwy

8.48. Szorstkie słowa Judhiszthiry

Streszczenie rozdziału:

saṃjaya uvāca
śrutvā karṇaṃ kalyam udāravīryaṃ kruddhaḥ pārthaḥ phalgunasyāmitaujāḥ |
dhanaṃjayaṃ vākyam uvāca cedaṃ yudhiṣṭhiraḥ karṇaśarābhitaptaḥ ||8.48.1||

idaṃ yadi dvaitavane hy avakṣyaḥ karṇaṃ yoddhuṃ na prasahe nṛpeti |
vayaṃ tadā prāptakālāni sarve vṛttāny upaiṣyāma tadaiva pārtha ||8.48.2||

mayi pratiśrutya vadhaṃ hi tasya balasya cāptasya tathaiva vīra |
ānīya naḥ śatrumadhyaṃ sa kasmāt samutkṣipya sthaṇḍile pratyapiṃṣṭhāḥ ||8.48.3||

anvāśiṣma vayam arjuna tvayi yiyāsavo bahu kalyāṇam iṣṭam |
tan naḥ sarvaṃ viphalaṃ rājaputra phalārthināṃ nicula ivātipuṣpaḥ ||8.48.4||

pracchāditaṃ baḍiśam ivāmiṣeṇa pracchādito gavaya ivāpavācā |
anarthakaṃ me darśitavān asi tvaṃ rājyārthino rājyarūpaṃ vināśam ||8.48.5||

yat tat pṛthāṃ vāg uvācāntarikṣe saptāhajāte tvayi mandabuddhau |
jātaḥ putro vāsavavikramo 'yaṃ sarvāñ śūrāñ śātravāñ jeṣyatīti ||8.48.6||

ayaṃ jetā khāṇḍave devasaṃghān sarvāṇi bhūtāny api cottamaujāḥ |
ayaṃ jetā madrakaliṅgakekayān ayaṃ kurūn hanti ca rājamadhye ||8.48.7||

asmāt paro na bhavitā dhanurdharo na vai bhūtaḥ kaś cana jātu jetā |
icchann āryaḥ sarvabhūtāni kuryād vaśe vaśī sarvasamāptavidyaḥ ||8.48.8||

kāntyā śaśāṅkasya javena vāyoḥ sthairyeṇa meroḥ kṣamayā pṛthivyāḥ |
sūryasya bhāsā dhanadasya lakṣmyā śauryeṇa śakrasya balena viṣṇoḥ ||8.48.9||

tulyo mahātmā tava kunti putro jāto 'diter viṣṇur ivārihantā |
sveṣāṃ jayāya dviṣatāṃ vadhāya khyāto 'mitaujāḥ kulatantukartā ||8.48.10||

ity antarikṣe śataśṛṅgamūrdhni tapasvināṃ śṛṇvatāṃ vāg uvāca |
evaṃvidhaṃ tvāṃ tac ca nābhūt tavādya devā hi nūnam anṛtaṃ vadanti ||8.48.11||

tathāpareṣām ṛṣisattamānāṃ śrutvā giraṃ pūjayatāṃ sadaiva |
na saṃnatiṃ praimi suyodhanasya na tvā jānāmy ādhirather bhayārtam ||8.48.12||

tvaṣṭrā kṛtaṃ vāham akūjanākṣaṃ śubhaṃ samāsthāya kapidhvajaṃ tvam |
khaḍgaṃ gṛhītvā hemacitraṃ samiddhaṃ dhanuś cedaṃ gāṇḍivaṃ tālamātram |
sa keśavenohyamānaḥ kathaṃ nu karṇād bhīto vyapayāto 'si pārtha ||8.48.13||

dhanuś caitat keśavāya pradāya yantābhaviṣyas tvaṃ raṇe ced durātman |
tato 'haniṣyat keśavaḥ karṇam ugraṃ marutpatir vṛtram ivāttavajraḥ ||8.48.14||

māse 'patiṣyaḥ pañcame tvaṃ prakṛcchre na vā garbho 'py abhaviṣyaḥ pṛthāyāḥ |
tat te śramo rājaputrābhaviṣyan na saṃgrāmād apayātuṃ durātman ||8.48.15||

Sańdźaja rzekł:
Słysząc, że Karna, męstwa wielkiego pełen, cały jest i zdrowy, rozgniewał się na Phalgunę* potężny niezmiernie syn Prythy Judhiszthira, udręczony Karny strzałami, ozwał się więc do Zdobywcy Bogactw* w te słowa:

[Judhiszthira rzekł:]– Gdybyś w lesie Dwaita powiedział, synu Prythy: „Nie jestem w stanie z Karną walczyć, królu”, to my wszyscy odpowiednie działania już wtedy byśmy podjęli. Przyrzekłeś mi jednak, bohaterze, że go zabijesz wraz z armią jego całą — dlaczego zatem, między wrogów nas przywiódłszy, najpierw w górę nas wzniosłeś, a potem zmiażdżyłeś nas na ziemi? Nadzieje pokładaliśmy w tobie, Ardźuno, wiele upragnionych korzyści osiągnąć pragnąc; wszystko to, synu królewski, płonne okazało się dla nas — drzewo nićuli* obficie pokrywa się kwieciem, lecz tych, co na owoce czekają, zawodzi… [5] Pragnącemu królestwa, pozór królestwa mającą bezużyteczną zagładę mi wskazałeś, jak gdybyś haczyk w przynęcie schował albo w potrawie ukrył truciznę*!

Tydzień po narodzinach twych, głupcze, tak głos z nieba do Prythy przemówił:

„Syn ten jak Wasawa* w natarciu odważny będzie i wszystkich bohaterskich wrogów pokona! W lesie Khandawa zastępy bogów i stworzenia wszystkie pokona mąż ten przepotężny; pokona Madraków, Kalingów i Kekajów, pośród grona królów Kaurawów zabije. Nie będzie lepszego odeń łucznika, żadne stworzenie nigdy go nie zwycięży; jeśli tylko zechce, nad stworzeniami wszystkimi zapanuje samoopanowany mąż ten szlachetny, pełnię wiedzy wszelkiej również posiądzie. Pięknem księżycowi, prędkością wiatrowi, stałością górze Meru, wytrzymałością ziemi, blaskiem słońcu, pomyślnością Szafarzowi Bogactw*, bohaterstwem Śakrze*, a siłą Wisznu [10] podobny będzie wielki duchem syn twój, Kunti. Niczym z Aditi zrodzony Wisznu zabójcą wrogów się stanie, swojakom zwycięstwo zapewni, nieprzyjaciół zaś powybija; sławę zyska ten mąż niezmiernie potężny i ród swój przedłuży!”.

Tak przepowiedział ci głos ten z nieba nad szczytem góry Śataśrynga, który asceci także słyszeli. Do dziś jednak to się nie spełniło — z pewnością więc nawet bogowie potrafią kłamać! Wysłuchałem też słów innych wieszczów znamienitych, co stale cześć ci oddawali, nie ukorzyłem się zatem przed Sujodhaną* — nie wiedziałem bowiem, że strach przed synem Adhirathy* cię dręczy…

Wsiadłszy na piękny rydwan, który Twasztar sporządził, o osiach, co nie skrzypią, z godłem w kształcie małpy, chwyciwszy doskonały miecz lśniący od złota i ten oto łuk Gandiwę wysoki jak palma, za woźnicę zaś Bujnowłosego* mając, jakże ze strachu przed Karną uciec mogłeś, synu Prythy? Gdybyś Bujnowłosemu oddał łuk ten i woźnicą jego został w boju, mężu podły duchem, to zabiłby Karnę groźnego Bujnowłosy, tak jak Pan Marutów*, po piorun sięgnąwszy, Wrytrę zabił.

[15] Gdybyś w piątym miesiącu w bólu poroniony został albo nawet gdybyś nie został poczęty w łonie Prythy, lepsze* to by dla ciebie było, synu królewski, niż ucieczka z pola bitwy, niegodziwcze!