8.44. Pojedynki

Dhrytarasztra rzekł:
Gdy Bhimasena i Judhiszthira do boju wrócili, gdy Pandawowie i Sryńdźajowie siły me jęli wybijać i gdy bezradne masy naszego wojska co chwila uciekały przed nimi, cóż uczynili Kaurawowie? Opowiedz mi o tym, Sańdźajo!

Sańdźaja rzekł:
Długorękiego Bhimę ujrzawszy, królu, pędem podjechał doń potężny Syn Woźnicy* o oczach krwią nabiegłych z gniewu. Widząc zaś, że armię twą do odwrotu zmusił Bhimasena, mocarz ów z wysiłkiem wielkim otuchy jej dodał. [5] Gdy zatrzymał już wojsko syna twego Karna długoręki, naprzeciw Pandawom wyjechał wówczas, szałem ogarniętym bitewnym. Synowi Radhy* zaś naprzeciw rydwannicy wielcy Pandawów wyjechali, łukami swymi potrząsając i strzały posyłając weń w starciu. Bhimasena był pośród nich, wnuk Śiniego*, Śikhandin, Dźanamedźaja, mocarny Dhrysztadjumna i wszyscy Prabhadrakowie. Tygrysy owe wśród mężów, Pańćalowie, na armię twą zewsząd natarli pędem, rozwścieczeni, za zwycięzców w bitwie już się mając. Podobnie i twoi rydwannicy wielcy na Pandawów armię pośpiesznie ruszyli, by ją wybić. [10] Pełne rydwanów, słoni i koni, stłoczonych piechurów i sztandarów, wojsko to, tygrysie wśród ludzi, niezwykle wyglądało!

Śikhandin na Karnę natarł, Dhrysztadjumna — na syna twego Duhśasanę, wielki królu, otoczonego wojskiem licznym, Nakula — na Wryszasenę*, na Ćitrasenę — Judhiszthira, a na Ulukę* Sahadewa w bitwie ruszył. Satjaki* na Śakuniego się rzucił, Bhimasena — na Kaurawów, na Ardźunę zaś, czujnego w starciu — wielki rydwannik, syn Drony*. Na wielkiego łucznika Judhamanju potomek Gotamy* natarł w boju, a mocarny Krytawarman ruszył na Uttamaudźasa*. [15] Długoręki Bhimasena zaś wszystkim Kaurawom, synom twym, panie, a także wojsku ich, sam jeden dał odpór.

Gdy Karna nieustraszenie w bitwie krążył, wielki królu, strzałami pierzastymi spowił go Śikhandin, Bhiszmy zabójca. Rozgniewany, z dolną wargą ze złości drżącą, trzy strzały Śikhandinowi pomiędzy brwi Karna na to wraził. Przepięknie wyglądał Śikhandin, ze strzałami tymi się obnosząc, niczym góra ze srebra z wierzchołkami trzema. Głęboko przez Syna Woźnicy przebity w boju, dziewięćdziesiątką strzał ostrych ów łucznik wielki Karnę w odwecie przeszył. [20] Konie i woźnicę Śikhandina trzema strzałami wielki rydwannik Karna wówczas zabił, po czym strzałą o grocie jak brzytwa urwał mu godło. Z pozbawionego koni rydwanu zeskoczył Śikhandin, rydwannik wielki i wrogów dręczyciel; rozwścieczony, włócznię w Karnę następnie cisnął. Przeciąwszy ją w starciu strzał trójką, dziewięcioma kolejnymi ostrymi strzałami, potomku Bharaty, samego Śikhandina Karna przebił. Śikhandin, ów najlepszy z mężów, zwycięzca znamienity, szybko odjechał stamtąd wtedy, strzał wypuszczanych z łuku Karny unikając… Karna zaś potem wojsko Pandawów rozproszył, tak jak wiatr prędki rozprasza bawełny stertę.

[25] Dhrysztadjumna, wielki królu, przez syna twego Duhśasanę dręczony, trzy strzały w pierś mu wraził. Duhśasana na to lewą rękę przebił mu, panie, ostrą strzałą na niedźwiedzie o drzewcu prostym, z nasadą ze złota. Skory do gniewu Dhrysztadjumna, strzałą tą przeszyty,
własną strzałę groźną z wściekłością posłał w Duhśasanę. Jeszcze w locie strzałę tę szybko mknącą, którą Dhrysztadjumna wypuścił, przeciął syn twój, panie ludu, strzał trójką. Następnie siedemnastoma niezrównanymi strzałami na niedźwiedzie, zdobnymi złotem, samego Dhrysztadjumnę ugodził, pierś i ręce mu raniąc. [30] Z gniewem łuk mu przełamał w odwecie wnuk Pryszaty* bardzo ostrą strzałą o grocie jak brzytwa — aż wykrzyknęli ludzie! Inny łuk wziąwszy, syn twój, byku wśród Bharatów, Dhrysztadjumnę wtedy zewsząd chmarami strzał spowił. Ujrzawszy, jak odważny w natarciu jest syn twój wielki duchem, roześmieli się walczący w bitwie wojownicy oraz siddhów i nimf gromady! Potem dalej toczył się, dręczycielu nieprzyjaciół, bój straszliwy stronników twych z wrogami, we wszystkich istotach żywych budzący wówczas grozę…

Wryszasena w Nakulę, gdy ów do ojca jego się zbliżył i walczyć z nim był gotowy, pięć strzał z żelaza wraził, a następnie innych jeszcze strzał trójkę. [35] Nakula na to, rozgniewany, własną bardzo ostrą strzałą z żelaza mocno w pierś ugodził Wryszasenę, uśmiechać się zdając. Głęboko przez wroga potężnego zraniony, przebił Nakulę Wryszasena, wrogów niszczyciel, strzał dwudziestką; ów zaś pięcioma strzałami w odwecie go przeszył. Tysiącem strzał nawzajem spowili się obaj potem — byki prawdziwe wśród mężów! Rozpierzchła się wtedy armia… Widząc, że wojsko syna Dhrytarasztry* ucieka, Syn Woźnicy dogonił je i gwałtownie zatrzymał, panie ludu. Gdy zaś Karna zawrócił, Nakula natarł na Kaurawów. Syn Karny* pośpiesznie porzucił wówczas Nakulę w starciu i koło rydwanu syna Radhy jął ochraniać.

[40] Pełnemu gniewu Uluce potężny Sahadewa dał w bitwie odpór — konie cztery mu zabił i do siedziby Jamy wyprawił woźnicę jego. Uluka, ojca swego pociecha, z rydwanu zeskoczył wtedy, panie ludu, prędko* ku siłom Trigartów się kierując.

Satjaki Śakuniego przebił dwudziestką strzał ostrych, po czym strzałą na niedźwiedzie sztandar synowi Subali przeciął, jakby zeń szydząc. Również i potężny syn Subali złoty sztandar przeciął wówczas wrogowi, wpierw zbroję mu z gniewem w boju rozdarłszy. Satjaki na to ostrymi strzałami go przebił, woźnicę jego, wielki królu, zranił strzał trójką, a konie pośpiesznie strzałami do siedziby Jamy skierował. [45] Zeskoczył natychmiast Śakuni z rydwanu swego, byku wśród Bharatów, na rydwan Uluki prędko przesiadł się rydwannik ów wielki i pędem od walecznego wnuka Śiniego odjechał. Satjaki zaś na armię stronników twych, królu, gwałtownie rzucił się w starciu. W rozsypkę wtedy poszła ta armia… Strzałami wnuka Śiniego przeganiane stamtąd wojsko to, panie ludu, szybko na wszystkie strony się rozpierzchło i trupem padać zaczęło.

Bhimasenie syn twój* przeciwstawił się w bitwie, lecz Bhima w jednej chwili koni, woźnicy, rydwanu i sztandaru owego władcę świata pozbawił — ucieszyli się z tego ćaranowie*! Uciekł król poza zasięg strzał Bhimaseny, na którego wojownicy Kaurawów wszyscy pędem wówczas ruszyli — samotnego Bhimę zabić pragnąc, podnieśli tam wielką wrzawę.

[50] Judhamanju Krypę poraził, potem łuk mu prędko przełamał. Inny łuk wziąwszy, Krypa, najlepszy z mężów broń dzierżących, sztandar, woźnicę i parasol wroga na ziemię zwalił. Rydwan swój sam prowadząc, odjechał wtedy stamtąd rydwannik wielki Judhamanju.

Uttamaudźas syna Hrydiki*, straszliwie odważnego w natarciu, strzałami nagle pokrył, jakby chmura górę nieporuszoną zalała deszczem. Następnie bój wielki między nimi się rozpętał, dręczycielu wrogów, budzący grozę. Takiego boju nigdy przedtem nie widziałem, panie ludu! Krytawarman, królu, pierś Uttamaudźasa w starciu tym przebił; na siedzenie rydwanu swego osunął się wówczas Uttamaudźas. [55] Wywiózł więc woźnica stamtąd na rydwanie owego rydwannika wybornego, po czym pośpiesznie ku armii Pandawów się skierował.