Autor

Opracowanie (indika 2026):
(tłumaczenie, analiza gramatyczna i syntaktyczna, objaśnienia)

Andrzej Babkiewicz

भागवतपुराणम्

Bhāgavata-purāṇam

Purana Bhagawata 

Księga 2 (dvitīya-skandhaḥ)

Bhagawata w czterech strofach (catuḥ-śloka-bhāgavatam)

Rozdział 2.8 (aṣṭamo ‘dhyāyaḥ)

Pytania Parikszita (parīkṣit-praśnāḥ)

Streszczenie rozdziału:

1-7

rājovāca

brahmaṇā codito brahman
guṇākhyāne 'guṇasya ca
|
yasmai yasmai yathā prāha
nārado deva-darśanaḥ
||2.8.1||

etad veditum icchāmi
tattvaṃ tattva-vidāṃ vara
|
harer adbhuta-vīryasya
kathā loka-sumaṅgalāḥ
||2.8.2||

kathayasva mahā-bhāga
yathāham akhilātmani
|
kṛṣṇe niveśya
niḥsaṅgaṃ
manas tyakṣye kalevaram
||2.8.3||

śṛṇvataḥ śraddhayā nityaṃ
gṛṇataś ca sva-ceṣṭitam
|
kālena nāti-dīrgheṇa
bhagavān viśate hṛdi
||2.8.4||

praviṣṭaḥ karṇa-randhreṇa
svānāṃ bhāva-saroruham
|
dhunoti
śamalaṃ kṛṣṇaḥ
salilasya yathā śarat
||2.8.5||

dhautātmā puruṣaḥ kṛṣṇa-
pāda-mūlaṃ na muñcati
|
mukta-sarva-parikleśaḥ
pānthaḥ
sva-śaraṇaṃ yathā ||2.8.6||

yad adhātu-mato brahman
dehārambho 'sya dhātubhiḥ
|
yadṛcchayā hetunā vā
bhavanto jānate yathā
||2.8.7||

āsīd yad-udarāt padmaṃ
loka-saṃsthāna-lakṣaṇam
|
yāvān ayaṃ vai puruṣa
iyattāvayavaiḥ pṛthak
|
tāvān asāv iti proktaḥ
saṃsthāvayavavān iva
||2.8.8||

ajaḥ sṛjati bhūtāni
bhūtātmā yad-anugrahāt
|
dadṛśe yena
tad-rūpaṃ
nābhi-padma-samudbhavaḥ
||2.8.9||

sa cāpi yatra puruṣo
viśva-sthity-udbhavāpyayaḥ
|
muktv
ātma-māyāṃ māyeśaḥ
śete sarva-guhāśayaḥ
||2.8.10||

puruṣāvayavair lokāḥ
sapālāḥ pūrva-kalpitāḥ
|
lokair amuṣyāvayavāḥ
sapālair iti śuśruma
||2.8.11||

yāvān kalpo vikalpo
yathā kālo ’numīyate
|
bhūta-bhavya-bhavac-chabda
āyur-mānaṃ ca yat sataḥ
||2.8.12||

kālasyānugatir tu
lakṣyate ’ṇvī bṛhaty api
|
yāvatyaḥ karma-gatayo
yādṛśīr dvija-sattama
||2.8.13||

yasmin karma-samāvāyo
yathā yenopagṛhyate
|
guṇānāṃ guṇināṃ caiva
pariṇāmam abhīpsatām ||2.8.14||

bhū-pātāla-kakub-vyoma-
graha-nakṣatra-bhū-bhṛtām
|
sarit-samudra-dvīpānāṃ
sambhavaś caitad-okasām
||2.8.15||

pramāṇam aṇḍa-kośasya
bāhyābhyantara-bhedataḥ
|
mahatāṃ cānucaritaṃ
varṇāśrama-viniścayaḥ
||2.8.16||

yugāni yuga-mānaṃ ca
dharmo yaś ca yuge yuge
|
avatārānucaritaṃ
yad āścaryatamaṃ hareḥ
||2.8.17||

nṛṇāṃ sādhāraṇo dharmaḥ
sa-viśeṣaś ca yādṛśaḥ
|
śreṇīnāṃ rāja-rṣīṇāṃ ca
dharmaḥ kṛcchreṣu jīvatām
||2.8.18||

tattvānāṃ parisaṅkhyānaṃ
lakṣaṇaṃ hetu-lakṣaṇam
|
puruṣārādhana-vidhir
yogasyādhyātmikasya ca
||2.8.19||

yogeśvaraiśvarya-gatir
liṅga-bhaṅgas
tu yoginām |
vedopaveda-dharmāṇām
itihāsa-purāṇayoḥ
||2.8.20||

samplavaḥ sarva-bhūtānāṃ
vikramaḥ prati-saṅkramaḥ
|
iṣṭā-pūrtasya kāmyānāṃ
tri-vargasya ca yo vidhiḥ
||2.8.21||

yo vānuśāyināṃ sargaḥ
pāṣaṇḍasya ca sambhavaḥ
|
ātmano bandha-mokṣau ca
vyavasthānaṃ svarūpataḥ
||2.8.22||

yathātma-tantro bhagavān
vikrīḍaty ātma-māyayā
|
visṛjya vā yathā
māyām
udāste sākṣivad vibhuḥ
||2.8.23||

sarvam etac ca bhagavan
pṛcchato me 'nupūrvaśaḥ
|
tattvato ’rhasy udāhartuṃ
prapannāya mahā-mune
||2.8.24||

atra pramāṇaṃ hi bhavān
parameṣṭhī yathātma-bhūḥ
|
apare cānutiṣṭhanti
pūrveṣāṃ pūrva-jaiḥ
kṛtam ||2.8.25||

na me ’savaḥ parāyanti
brahmann anaśanād amī
|
pibato
‘cyuta-pīyūṣam
anyatra kupitād dvijāt
||2.8.26||

sūta uvāca

sa upāmantrito rājñā
kathāyām iti sat-pateḥ
|
brahma-rāto bhṛśaṃ prīto
viṣṇu-rātena saṃsadi
||2.8.27||

prāha bhāgavataṃ nāma
purāṇaṃ brahma-sammitam
|
brahmaṇe
bhagavat-proktaṃ
brahma-kalpa upāgate
||2.8.28||

yad yat parīkṣid ṛṣabhaḥ
pāṇḍūnām anupṛcchati
|
ānupūrvyeṇa
tat sarvam
ākhyātum upacakrame
||2.8.29||

iti śrīmad-bhāgavate mahā-purāṇe
brahma-sūtra-bhāṣye
pārama-haṃsyāṃ saṃhitāyāṃ
vaiyāsikyāṃ
dvitīya-skandhe catuḥ-śloka-bhāgavate
parīkṣit-praśnā nāma
aṣṭamo ‘dhyāyaḥ
||2.8||

Oto w chwalebnej wielkiej puranie Bhagawata,
w komentarzu do Sutr wedanty,
w piśmie najlepszych z ascetów,
w utworze syna Wjasy,
w drugiej księdze, w Bhagawatcie w czterech strofach,
rozdział ósmy zatytułowany
„Pytania Parikszita”.