Autor
Opracowanie (indika 2026):
(tłumaczenie, analiza gramatyczna i syntaktyczna, objaśnienia)
Andrzej Babkiewicz
भागवतपुराणम्
Bhāgavata-purāṇam
Purana Bhagawata
Księga 2 (dvitīya-skandhaḥ)
Bhagawata w czterech strofach (catuḥ-śloka-bhāgavatam)
Rozdział 2.8 (aṣṭamo ‘dhyāyaḥ)
Pytania Parikszita (parīkṣit-praśnāḥ)
Streszczenie rozdziału:
1-7
rājovāca
brahmaṇā codito brahman
guṇākhyāne 'guṇasya ca |
yasmai yasmai yathā prāha
nārado deva-darśanaḥ ||2.8.1||
etad veditum icchāmi
tattvaṃ tattva-vidāṃ vara |
harer adbhuta-vīryasya
kathā loka-sumaṅgalāḥ ||2.8.2||
kathayasva mahā-bhāga
yathāham akhilātmani |
kṛṣṇe niveśya niḥsaṅgaṃ
manas tyakṣye kalevaram ||2.8.3||
śṛṇvataḥ śraddhayā nityaṃ
gṛṇataś ca sva-ceṣṭitam |
kālena nāti-dīrgheṇa
bhagavān viśate hṛdi ||2.8.4||
praviṣṭaḥ karṇa-randhreṇa
svānāṃ bhāva-saroruham |
dhunoti śamalaṃ kṛṣṇaḥ
salilasya yathā śarat ||2.8.5||
dhautātmā puruṣaḥ kṛṣṇa-
pāda-mūlaṃ na muñcati |
mukta-sarva-parikleśaḥ
pānthaḥ sva-śaraṇaṃ yathā ||2.8.6||
yad adhātu-mato brahman
dehārambho 'sya dhātubhiḥ |
yadṛcchayā hetunā vā
bhavanto jānate yathā ||2.8.7||
āsīd yad-udarāt padmaṃ
loka-saṃsthāna-lakṣaṇam |
yāvān ayaṃ vai puruṣa
iyattāvayavaiḥ pṛthak |
tāvān asāv iti proktaḥ
saṃsthāvayavavān iva ||2.8.8||
ajaḥ sṛjati bhūtāni
bhūtātmā yad-anugrahāt |
dadṛśe yena tad-rūpaṃ
nābhi-padma-samudbhavaḥ ||2.8.9||
sa cāpi yatra puruṣo
viśva-sthity-udbhavāpyayaḥ |
muktvātma-māyāṃ māyeśaḥ
śete sarva-guhāśayaḥ ||2.8.10||
puruṣāvayavair lokāḥ
sapālāḥ pūrva-kalpitāḥ |
lokair amuṣyāvayavāḥ
sapālair iti śuśruma ||2.8.11||
yāvān kalpo vikalpo vā
yathā kālo ’numīyate |
bhūta-bhavya-bhavac-chabda
āyur-mānaṃ ca yat sataḥ ||2.8.12||
kālasyānugatir yā tu
lakṣyate ’ṇvī bṛhaty api |
yāvatyaḥ karma-gatayo
yādṛśīr dvija-sattama ||2.8.13||
yasmin karma-samāvāyo
yathā yenopagṛhyate |
guṇānāṃ guṇināṃ caiva
pariṇāmam abhīpsatām ||2.8.14||
bhū-pātāla-kakub-vyoma-
graha-nakṣatra-bhū-bhṛtām |
sarit-samudra-dvīpānāṃ
sambhavaś caitad-okasām ||2.8.15||
pramāṇam aṇḍa-kośasya
bāhyābhyantara-bhedataḥ |
mahatāṃ cānucaritaṃ
varṇāśrama-viniścayaḥ ||2.8.16||
yugāni yuga-mānaṃ ca
dharmo yaś ca yuge yuge |
avatārānucaritaṃ
yad āścaryatamaṃ hareḥ ||2.8.17||
nṛṇāṃ sādhāraṇo dharmaḥ
sa-viśeṣaś ca yādṛśaḥ |
śreṇīnāṃ rāja-rṣīṇāṃ ca
dharmaḥ kṛcchreṣu jīvatām ||2.8.18||
tattvānāṃ parisaṅkhyānaṃ
lakṣaṇaṃ hetu-lakṣaṇam |
puruṣārādhana-vidhir
yogasyādhyātmikasya ca ||2.8.19||
yogeśvaraiśvarya-gatir
liṅga-bhaṅgas tu yoginām |
vedopaveda-dharmāṇām
itihāsa-purāṇayoḥ ||2.8.20||
samplavaḥ sarva-bhūtānāṃ
vikramaḥ prati-saṅkramaḥ |
iṣṭā-pūrtasya kāmyānāṃ
tri-vargasya ca yo vidhiḥ ||2.8.21||
yo vānuśāyināṃ sargaḥ
pāṣaṇḍasya ca sambhavaḥ |
ātmano bandha-mokṣau ca
vyavasthānaṃ svarūpataḥ ||2.8.22||
yathātma-tantro bhagavān
vikrīḍaty ātma-māyayā |
visṛjya vā yathā māyām
udāste sākṣivad vibhuḥ ||2.8.23||
sarvam etac ca bhagavan
pṛcchato me 'nupūrvaśaḥ |
tattvato ’rhasy udāhartuṃ
prapannāya mahā-mune ||2.8.24||
atra pramāṇaṃ hi bhavān
parameṣṭhī yathātma-bhūḥ |
apare cānutiṣṭhanti
pūrveṣāṃ pūrva-jaiḥ kṛtam ||2.8.25||
na me ’savaḥ parāyanti
brahmann anaśanād amī |
pibato ‘cyuta-pīyūṣam
anyatra kupitād dvijāt ||2.8.26||
sūta uvāca
sa upāmantrito rājñā
kathāyām iti sat-pateḥ |
brahma-rāto bhṛśaṃ prīto
viṣṇu-rātena saṃsadi ||2.8.27||
prāha bhāgavataṃ nāma
purāṇaṃ brahma-sammitam |
brahmaṇe bhagavat-proktaṃ
brahma-kalpa upāgate ||2.8.28||
yad yat parīkṣid ṛṣabhaḥ
pāṇḍūnām anupṛcchati |
ānupūrvyeṇa tat sarvam
ākhyātum upacakrame ||2.8.29||
iti śrīmad-bhāgavate mahā-purāṇe
brahma-sūtra-bhāṣye
pārama-haṃsyāṃ saṃhitāyāṃ
vaiyāsikyāṃ
dvitīya-skandhe catuḥ-śloka-bhāgavate
parīkṣit-praśnā nāma
aṣṭamo ‘dhyāyaḥ ||2.8||
Oto w chwalebnej wielkiej puranie Bhagawata,
w komentarzu do Sutr wedanty,
w piśmie najlepszych z ascetów,
w utworze syna Wjasy,
w drugiej księdze, w Bhagawatcie w czterech strofach,
rozdział ósmy zatytułowany
„Pytania Parikszita”.
