Autorzy
Opracowali (indika 2024):
(tłumaczenie)
Monika Nowakowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz
Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.
महाभारत
Mahābhārata
7. Księga Drony (Droṇaparvan)
***
7.122-161 Śmierć Ghatotkaćy (ghaṭotkaca-vadha)
7.145. Siedmiu na jednego
Streszczenie rozdziału:
saṃjaya uvāca
tasmin sutumule yuddhe vartamāne bhayāvahe |
dhṛṣṭadyumno mahārāja droṇam evābhyavartata ||7.145.1||
saṃmṛjāno dhanuḥ śreṣṭhaṃ jyāṃ vikarṣan punaḥ punaḥ |
abhyavartata droṇasya rathaṃ rukmavibhūṣitam ||7.145.2||
dhṛṣṭadyumnaṃ tadāyāntaṃ droṇasyāntacikīrṣayā |
parivavrur mahārāja pāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha ||7.145.3||
tathā parivṛtaṃ dṛṣṭvā droṇam ācāryasattamam |
putrās te sarvato yattā rarakṣur droṇam āhave ||7.145.4||
balārṇavau tatas tau tu sameyātāṃ niśāmukhe |
vātoddhūtau kṣubdhasattvau bhairavau sāgarāv iva ||7.145.5||
tato droṇaṃ mahārāja pāñcālyaḥ pañcabhiḥ śaraiḥ |
vivyādha hṛdaye tūrṇaṃ siṃhanādaṃ nanāda ca ||7.145.6||
taṃ droṇaḥ pañcaviṃśatyā viddhvā bhārata saṃyuge |
cicchedānyena bhallena dhanur asya mahāprabham ||7.145.7||
dhṛṣṭadyumnas tu nirviddho droṇena bharatarṣabha |
utsasarja dhanus tūrṇaṃ saṃdaśya daśanacchadam ||7.145.8||
tataḥ kruddho mahārāja dhṛṣṭadyumnaḥ pratāpavān |
ādade 'nyad dhanuḥ śreṣṭhaṃ droṇasyāntacikīrṣayā ||7.145.9||
vikṛṣya ca dhanuś citram ākarṇāt paravīrahā |
droṇasyāntakaraṃ ghoraṃ vyasṛjat sāyakaṃ tataḥ ||7.145.10||
sa visṛṣṭo balavatā śaro ghoro mahāmṛdhe |
bhāsayām āsa tat sainyaṃ divākara ivoditaḥ ||7.145.11||
taṃ dṛṣṭvā tu śaraṃ ghoraṃ devagandharvamānavāḥ |
svasty astu samare rājan droṇāyety abruvan vacaḥ ||7.145.12||
taṃ tu sāyakam aprāptam ācāryasya rathaṃ prati |
karṇo dvādaśadhā rājaṃś ciccheda kṛtahastavat ||7.145.13||
sa chinno bahudhā rājan sūtaputreṇa māriṣa |
nipapāta śaras tūrṇaṃ nikṛttaḥ karṇasāyakaiḥ ||7.145.14||
chittvā tu samare bāṇaṃ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ |
dhṛṣṭadyumnaṃ raṇe karṇo vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ ||7.145.15||
pañcabhir droṇaputras tu svayaṃ droṇaś ca saptabhiḥ |
śalyaś ca navabhir bāṇais tribhir duḥśāsanas tathā ||7.145.16||
duryodhanaś ca viṃśatyā śakuniś cāpi pañcabhiḥ |
pāñcālyaṃ tvaritāvidhyan sarva eva mahārathāḥ ||7.145.17||
sa viddhaḥ saptabhir vīrair droṇatrāṇārtham āhave |
sarvān asaṃbhramād rājan pratyavidhyat tribhis tribhiḥ |
droṇaṃ drauṇiṃ ca karṇaṃ ca vivyādha tava cātmajam ||7.145.18||
te viddhvā dhanvinā tena dhṛṣṭadyumnaṃ punar mṛdhe |
vivyadhuḥ pañcabhis tūrṇam ekaiko rathināṃ varaḥ ||7.145.19||
drumasenas tu saṃkruddho rājan vivyādha patriṇā |
tribhiś cānyaiḥ śarais tūrṇaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ||7.145.20||
sa tu taṃ prativivyādha tribhis tīkṣṇair ajihmagaiḥ |
svarṇapuṅkhaiḥ śilādhautaiḥ prāṇāntakaraṇair yudhi ||7.145.21||
bhallenānyena tu punaḥ suvarṇojjvalakuṇḍalam |
unmamātha śiraḥ kāyād drumasenasya vīryavān ||7.145.22||
tacchiro nyapatad bhūmau saṃdaṣṭauṣṭhapuṭaṃ raṇe |
mahāvātasamuddhūtaṃ pakvaṃ tālaphalaṃ yathā ||7.145.23||
tāṃś ca viddhvā punar vīrān vīraḥ suniśitaiḥ śaraiḥ |
rādheyasyācchinad bhallaiḥ kārmukaṃ citrayodhinaḥ ||7.145.24||
na tu tan mamṛṣe karṇo dhanuṣaś chedanaṃ tathā |
nikartanam ivātyugro lāṅgūlasya yathā hariḥ ||7.145.25||
so 'nyad dhanuḥ samādāya krodharaktekṣaṇaḥ śvasan |
abhyavarṣac charaughais taṃ dhṛṣṭadyumnaṃ mahābalam ||7.145.26||
dṛṣṭvā tu karṇaṃ saṃrabdhaṃ te vīrāḥ ṣaḍ ratharṣabhāḥ |
pāñcālyaputraṃ tvaritāḥ parivavrur jighāṃsayā ||7.145.27||
ṣaṇṇāṃ yodhapravīrāṇāṃ tāvakānāṃ puraskṛtam |
mṛtyor āsyam anuprāptaṃ dhṛṣṭadyumnam amaṃsmahi ||7.145.28||
etasminn eva kāle tu dāśārho vikirañ śarān |
dhṛṣṭadyumnaṃ parākrāntaṃ sātyakiḥ pratyapadyata ||7.145.29||
tam āyāntaṃ maheṣvāsaṃ sātyakiṃ yuddhadurmadam |
rādheyo daśabhir bāṇaiḥ pratyavidhyad ajihmagaiḥ ||7.145.30||
taṃ sātyakir mahārāja vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ |
paśyatāṃ sarvavīrāṇāṃ mā gās tiṣṭheti cābravīt ||7.145.31||
sa sātyakes tu balinaḥ karṇasya ca mahātmanaḥ |
āsīt samāgamo ghoro balivāsavayor iva ||7.145.32||
trāsayaṃs talaghoṣeṇa kṣatriyān kṣatriyarṣabhaḥ |
rājīvalocanaṃ karṇaṃ sātyakiḥ pratyavidhyata ||7.145.33||
kampayann iva ghoṣeṇa dhanuṣo vasudhāṃ balī |
sūtaputro mahārāja sātyakiṃ pratyayodhayat ||7.145.34||
vipāṭhakarṇinārācair vatsadantaiḥ kṣurair api |
karṇaḥ śaraśataiś cāpi śaineyaṃ pratyavidhyata ||7.145.35||
tathaiva yuyudhāno 'pi vṛṣṇīnāṃ pravaro rathaḥ |
abhyavarṣac charaiḥ karṇaṃ tad yuddham abhavat samam ||7.145.36||
tāvakāś ca mahārāja karṇaputraś ca daṃśitaḥ |
sātyakiṃ vivyadhus tūrṇaṃ samantān niśitaiḥ śaraiḥ ||7.145.37||
astrair astrāṇi saṃvārya teṣāṃ karṇasya cābhibho |
avidhyat sātyakiḥ kruddho vṛṣasenaṃ stanāntare ||7.145.38||
tena bāṇena nirviddho vṛṣaseno viśāṃ pate |
nyapatat sa rathe mūḍho dhanur utsṛjya vīryavān ||7.145.39||
tataḥ karṇo hataṃ matvā vṛṣasenaṃ mahārathaḥ |
putraśokābhisaṃtaptaḥ sātyakiṃ pratyapīḍayat ||7.145.40||
pīḍyamānas tu karṇena yuyudhāno mahārathaḥ |
vivyādha bahubhiḥ karṇaṃ tvaramāṇaḥ punaḥ punaḥ ||7.145.41||
sa karṇaṃ daśabhir viddhvā vṛṣasenaṃ ca saptabhiḥ |
sahastāvāpadhanuṣī tayoś ciccheda sātvataḥ ||7.145.42||
tāv anye dhanuṣī sajye kṛtvā śatrubhayaṃkare |
yuyudhānam avidhyetāṃ samantān niśitaiḥ śaraiḥ ||7.145.43||
vartamāne tu saṃgrāme tasmin vīravarakṣaye |
atīva śuśruve rājan gāṇḍīvasya mahāsvanaḥ ||7.145.44||
śrutvā tu rathanirghoṣaṃ gāṇḍīvasya ca nisvanam |
sūtaputro 'bravīd rājan duryodhanam idaṃ vacaḥ ||7.145.45||
eṣa sarvāñ śibīn hatvā mukhyaśaś ca nararṣabhān |
pauravāṃś ca maheṣvāsān gāṇḍīvaninado mahān ||7.145.46||
śrūyate rathaghoṣaś ca vāsavasyeva nardataḥ |
karoti pāṇḍavo vyaktaṃ karmaupayikam ātmanaḥ ||7.145.47||
eṣā vidīryate rājan bahudhā bhāratī camūḥ |
viprakīrṇāny anīkāni nāvatiṣṭhanti karhi cit ||7.145.48||
vāteneva samuddhūtam abhrajālaṃ vidīryate |
savyasācinam āsādya bhinnā naur iva sāgare ||7.145.49||
dravatāṃ yodhamukhyānāṃ gāṇḍīvapreṣitaiḥ śaraiḥ |
viddhānāṃ śataśo rājañ śrūyate ninado mahān |
niśīthe rājaśārdūla stanayitnor ivāmbare ||7.145.50||
hāhākāraravāṃś caiva siṃhanādāṃś ca puṣkalān |
śṛṇu śabdān bahuvidhān arjunasya rathaṃ prati ||7.145.51||
ayaṃ madhye sthito 'smākaṃ sātyakiḥ sātvatādhamaḥ |
iha cel labhyate lakṣyaṃ kṛtsnāñ jeṣyāmahe parān ||7.145.52||
eṣa pāñcālarājasya putro droṇena saṃgataḥ |
sarvataḥ saṃvṛto yodhai rājan puruṣasattamaiḥ ||7.145.53||
sātyakiṃ yadi hanyāmo dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam |
asaṃśayaṃ mahārāja dhruvo no vijayo bhavet ||7.145.54||
saubhadravad imau vīrau parivārya mahārathau |
prayatāmo mahārāja nihantuṃ vṛṣṇipārṣatau ||7.145.55||
savyasācī puro 'bhyeti droṇānīkāya bhārata |
saṃsaktaṃ sātyakiṃ jñātvā bahubhiḥ kurupuṃgavaiḥ ||7.145.56||
tatra gacchantu bahavaḥ pravarā rathasattamāḥ |
yāvat pārtho na jānāti sātyakiṃ bahubhir vṛtam ||7.145.57||
te tvaradhvaṃ yathā śūrāḥ śarāṇāṃ mokṣaṇe bhṛśam |
yathā tūrṇaṃ vrajaty eṣa paralokāya mādhavaḥ ||7.145.58||
karṇasya matam ājñāya putras te prāha saubalam |
yathendraḥ samare rājan prāha viṣṇuṃ yaśasvinam ||7.145.59||
vṛtaḥ sahasrair daśabhir gajānām anivartinām |
rathaiś ca daśasāhasrair vṛto yāhi dhanaṃjayam ||7.145.60||
duḥśāsano durviṣahaḥ subāhur duṣpradharṣaṇaḥ |
ete tvām anuyāsyanti pattibhir bahubhir vṛtāḥ ||7.145.61||
jahi kṛṣṇau mahābāho dharmarājaṃ ca mātula |
nakulaṃ sahadevaṃ ca bhīmasenaṃ ca bhārata ||7.145.62||
devānām iva devendre jayāśā me tvayi sthitā |
jahi mātula kaunteyān asurān iva pāvakiḥ ||7.145.63||
evam ukto yayau pārthān putreṇa tava saubalaḥ |
mahatyā senayā sārdhaṃ tava putrais tathā vibho ||7.145.64||
priyārthaṃ tava putrāṇāṃ didhakṣuḥ pāṇḍunandanān |
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tāvakānāṃ paraiḥ saha ||7.145.65||
prayāte saubale rājan pāṇḍavānām anīkinīm |
balena mahatā yuktaḥ sūtaputras tu sātvatam ||7.145.66||
abhyayāt tvaritaṃ yuddhe kirañ śaraśatān bahūn |
tathaiva pāṇḍavāḥ sarve sātyakiṃ paryavārayan ||7.145.67||
mahad yuddhaṃ tadāsīt tu droṇasya niśi bhārata |
dhṛṣṭadyumnena śūreṇa pāñcālaiś ca mahātmanaḥ ||7.145.68||
I opowiadał Sańdźaja:
1 Gdy toczyła się ta bitwa, zgiełku pełna, trwogę budząca, Dhrysztadjumna, wielki królu, ku Dronie samemu się zwrócił.
2 Gładząc łuk swój znakomity i cięciwę napinając co chwila, ruszył na rydwan Drony, złotem przyozdobiony.
3 A nadjeżdżającego wtedy Dhrysztadjumnę, śmierć pragnącego zadać Dronie, otaczali, wielki królu, Pańćalowie wraz z Pandawami.
4 Obleganego w ten sposób Dronę widząc, najlepszego z nauczycieli, synowie twoi, przygotowani, osłonili Nauczyciela ze wszystkich stron w tej bitewnej ofierze.
5 A wówczas dwie ściany wód wojsk starły się w gardzieli nocy niczym wiatrem wzburzone dwa rozszalałe oceany pełne wirujących stworzeń.
6 Wtedy w Dronę, wielki królu, władca Pańćalów strzałami pięcioma w pierś poszył gwałtownie i lwi ryk z siebie wyryczał.
7 Drona, dwudziestoma pięcioma w niego poszywszy, o potomku Bharaty, kolejną strzałą, niedźwiedzią, strzaskał mu w ataku łuk arcyświetny.
8 Dhrysztadjumna, zraniony przez Dronę, o buhaju wśród Bharatów, odrzucił więc łuk natychmiast, wargę dolną przygryzając wściekle.
9 Po czym, rozjuszony, energią wielką przepotężny, o wielki królu, po drugi łuk sięgnął świetny Dhrysztadjumna, Dronie śmierć pragnąc zadać.
10 I napiąwszy łuk wspaniały aż do ucha, zabójca mężnych nieprzyjaciół straszliwą wypuścił strzałę wtedy, śmierć Dronie niosącą.
11 Wystrzelona przez mocarza strzała straszliwa w wielkim tym starciu oświetliła wojska niczym wzeszłe słońce–Dnia Twórca.
12 Zobaczywszy tę strzałę przerażającą w bitwie, bogowie, gandharwowie i ludzie życzenia „Zdrowia!”, królu, ku Dronie kierować zaczęli.
13 Ale strzałę tę, nim jeszcze do rydwanu Nauczyciela doszła, Karna na dwanaście kawałków, królu, pociął ręką wprawną.
14 Przecięta po wielokroć, królu, przez Syna Woźnicy, o czcigodny, spadła strzała gwałtownie, pociskami Karny roztrzaskana.
15 A przeciąwszy w starciu strzałę Dhrysztadjumny pociskami o gładko toczonych drzewcach, poszył w niego na placu Karna dziesięcioma strzałami.
16 Pięcioma zaś strzałami Syn Drony, a sam Drona siedmioma, Śalja z kolei dziewięcioma, a trzema uderzył Duhśasana.
17 I Durjodhana dwudziestoma, a także Śakuni pięcioma we Władcę Pańćalów szybko poszyli, wszyscy zaprawdę wspaniali rydwannicy.
18 Dhrysztadjumna rażony w tej ofierze wojennej przez siedmiu mężów, atakujących go w obronie Drony, w odpowiedzi wszystkich ich, niewzruszony, królu, ostrzelał — każdego trzema strzałami. I w Dronę, i w Syna Drony, i w Karnę poszył, i w twojego potomka*.
19 Wszyscy oni, ostrzelani przez łucznika, w Dhrysztadjumnę ponownie w walce uderzyli pięcioma szybko, każdy z nich. A każdy z nich najwyborniejszy był pośród rydwanników.
20 Drumasena* zaś, zagniewany, królu, poszył pierzastą strzałą, a potem trzema kolejnymi i szybko „Stawaj! Stawaj!” do Władcy Pańćalów zawołał.
21 Ten zaś w odpowiedzi poszył go w starciu trzema ostrymi, prosto do celu bieżącymi, o złotych lotkach i grotach na kamieniu ostrzonych, które kres tchnieniom życiowym niosły.
22 Zaś następnym pociskiem, niedźwiedzim z kolei, męstwa pełny, głowę Drumasenie oderwał od ciała, z kolczykami połyskującymi złotem.
23 I spadła na ziemię bitewną głowa z przygryzionymi gniewnie ustami niczym dojrzały orzech palmy winnej zerwany potężnym wietrzyskiem.
24 A przeszywszy znowu tych mężów mężnych, mąż mężny* bardzo ostrymi strzałami niedźwiedzimi łuk strzaskał Syna Radhy, wspaniałego łucznika.
25 Ale Karna nie zamierzał darować przeciwnikowi potrzaskania mu łuku, tak jak i obcięcia ogona nie darowałby zajadły lew.
26 Kolejny łuk chwyciwszy, z oczami czerwonymi od gniewu, głośno dysząc, zasypał Karna deszczem strzał strumieni Dhrysztadjumnę arcysilnego.
27 Widząc zaś Karnę rozwścieczonego, szóstka tych mężów, buhajów wśród rydwanników, syna Władcy Pańćalów pędem otoczyła, zabić pragnąc.
28 Gdy ujrzeliśmy Dhrysztadjumnę naprzeciw tych sześciu twoich, najwyborniejszych w wojaczce, pomyśleliśmy, że przepadł już Władca Pańćalów w paszczy śmierci.
29 Ale w tym właśnie czasie Satjaki Potomek Daśarhy, strzałami wkoło sypiąc, do Dhrysztadjumny walecznego dotarł.
30 W tego nadjeżdżającego wspaniałego łucznika Satjakiego, szałem bitewnym upojonego, Syn Radhy dziesięcioma strzałami poszył, prosto do celu bieżącymi.
31 W odpowiedzi Satjaki, o wielki królu, uderzył w niego dziesięcioma strzałami na oczach wszystkich mężów i „Nie uciekaj! Stawaj!” zawołał.
32 I rozpętał się pojedynek straszliwy Satjakiego mocarnego i Karny o wielkim harcie ducha, niczym starcie Balina i Wasawy*.
33 W drżenie wojowników wprawiając trzaskaniem karwasza, Satjaki — buhaj wśród wojowników — w odpowiedzi strzelał w Karnę lotosookiego.
34 Hurgotem łuku w dygot niemal wprawiając ziemię urodzajną, siłacz Syn Woźnicy, o wielki królu, Satjakiego atakował.
35 Całymi strzał setkami — o szerokich grotach, kolczastymi, żelaznymi, jak zęby cielca, jak brzytwa ostrymi — szył Karna w odwecie we Wnuka Śiniego.
36 Tak samo zaiste również Jujudhana, pośród Wrysznich najwyborniejszy rydwannik, deszczem strzał zalewał Karnę. Wyrównana to była walka.
37 A twoi, wielki królu, oraz Syn Karny, uzbrojony, w Satjakiego szyli z impetem ze stron wszystkich strzałami ostrymi.
38 Pociskami pociski ich i Karny sparowawszy, o najwyższy, poszył Satjaki rozgniewany we Wryszasenę, w sam piersi środek.
39 Zraniony tą strzałą Wryszasena, o panie ludów, upadł w rydwanie omroczony, łuk wypuszczając z ręki, męstwa pełny.
40 Wówczas Karna, rydwannik wspaniały, za martwego uznając syna, rozpalony rozpaczą i żałobą, w Satjakiego w odpowiedzi uderzył.
41 Ostrzeliwany zaś przez Syna Radhy Jujudhana, rydwannik wspaniały, szył w Karnę pośpiesznie licznymi strzałami, raz za razem.
42 W Karnę dziesięcioma znowu poszywszy, a we Wryszasenę siedmioma, przeciął im obu łuki wojownik Satwatów wraz z rękawicami.
43 Ci obaj za inne łuki chwyciwszy, strach wrogom niosące, cięciwy napiąwszy, w Jujudhanę poszyli obaj ze stron wszystkich strzałami ostrymi.
44 A gdy toczyła się ta walka, najlepszych z mężów wyniszczająca, głośno bardzo dało się słyszeć, królu, dźwięk potężny Gandiwy*.
45 Dosłyszawszy wtedy dudnienie kół rydwanu oraz brzęczenie cięciwy Gandiwy, Syn Woźnicy odezwał się, królu, w te słowa do Durjodhany:
46–47 „Wszystkich Śibich wybiwszy i głównych dowódców, buhaje wśród ludzi, i Puru potomków, wspaniałych łuczników, nadciąga oto — wielki trzask Gandiwy i hurgot rydwanu daje się słyszeć, niczym grzmiącego Wasawy. To oczywiste, że Syn Pandu dokonuje właśnie czynów jego własnej sprawie sprzyjających.
48–49 Na strzępy rozerwana została tutaj po wielokroć, książę, ta oto armia wielka Bharatów. Porozsypywane oddziały nigdzie nie utrzymują się na placu. Tak jak łańcuch chmur deszczowych wichrem miotany rwie się, tak nasze oddziały z Leworęcznym starłszy się, rozproszyły się niby łodzie na oceanie.
50 Pierzchających najpierwszych wojowników, rażonych setkami strzał posyłanych z Gandiwy, królu, wrzaski wielkie dało się słyszeć w tej najciemniejszej nocy, o tygrysie wśród królów, niczym gromy chmur burzowych w niebiosach.
51 Słuchaj, jak okrzyki „Och! Ach!” zaiste i ryki lwie głęboko rezonujące, i wrzaski rozmaite dobiegają z pobliża rydwanu Ardźuny.
52 Ten stojący na środku pomiędzy naszymi, Satjaki, z rodu Satwatów najpodlejszy, jeśli stanie się naszym celem, wszystkich potem zwyciężymy nieprzyjaciół!
53 Syn Władcy Pańćalów z Droną się potyka, ze wszystkich stron otoczony przez wojowników, królu, najpierwszych spośród ludzi.
54 Jeśli zabijemy Satjakiego oraz Dhrysztadjumnę Syna Pryszaty, wielki książę, nasze będzie zwycięstwo zaraz, bez wątpienia!
55 Tak samo jak Syna Subhadry*, tych dwóch mężów otoczywszy, rydwanników wspaniałych, zdołamy, wielki królu, ich zabić: potomka Wrysznich i Syna Pryszaty!
56 Leworęczny przodem jedzie ku wojskom Drony, o potomku Bharaty, wiedząc, że Satjaki zajęty jest walką z licznymi z rodu Kuru buhajami.
57 Tam zatem niech jadą liczni najwyborniejsi, najpierwsi z rydwanników, póki nie wie Syn Prythy, że Satjaki oblężony jest przez nadto licznych.
58 Śpieszcie się, bohaterowie, i wypuszczajcie strzały z całą mocą, żeby powędrował zaraz Madhawa Satjaki do innego świata!”.
59 Poznawszy opinię Karny, syn twój tak rzekł do Syna Subali*, jak niegdyś Indra w bitwie, królu, rzekł był do Wisznu sławą znakomitego:
60 „Wsparty dziesięcioma tysiącami słoni z placu boju nieustępujących i dziesięcioma tysiącami rydwanów wsparty jedź na Zdobywcę Bogactw!
61 Duhśasana, Durwiszaha, Subahu, Duszpradharszana* — ci za tobą ruszą, otoczeni licznymi piechurami.
62 Zabij Ciemnolicych obu, o wielkoramienny, i Dharmę Włodarza zabij, wuju! Nakulę i Sahadewę oraz Bhimasenę zabij, potomku Bharaty!
63 Jak bogów na boskim Indrze, tak moja nadzieja na zwycięstwo na tobie się zasadza. Zabij, wuju, Synów Kunti, niczym asurów Skanda Syn Ognia!”.
64–65 Na te słowa ruszył na Synów Prythy Syn Subali wraz z twoim synem, a także z wielką armią twoich synów, o wszechmocny, by przyjemność sprawić twoim synom, a spalić pragnąc Synów Pandu. I znowu rozgorzała wówczas walka twoich wojsk z wojskami wroga.
66–67 A gdy ruszył po polu bitwy Syn Subali, królu, na armię Pandawów, to skupiony Syn Woźnicy z wielkimi siłami podjechał ku wojownikowi Satwatów szybko, setkami licznymi strzał sypiąc. Takoż i Pandawowie wszyscy Satjakiego otoczyli.
68 I walka wtedy wielka znowu rozgorzała nocą, o potomku Bharaty, Drony o wielkim harcie ducha z herosem Dhrysztadjumną oraz Pańćalami.
