Autorzy
Opracowali (indika 2024):
(tłumaczenie)
Monika Nowakowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz
Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.
महाभारत
Mahābhārata
7. Księga Drony (Droṇaparvan)
***
7.122-161 Śmierć Ghatotkaćy (ghaṭotkaca-vadha)
7.124. Radość Judhiszthiry i pean na cześć Kryszny
Streszczenie rozdziału:
saṃjaya uvāca
tato yudhiṣṭhiro rājā rathād āplutya bhārata |
paryaṣvajat tadā kṛṣṇāv ānandāśrupariplutaḥ ||7.124.1||
pramṛjya vadanaṃ śubhraṃ puṇḍarīkasamaprabham |
abravīd vāsudevaṃ ca pāṇḍavaṃ ca dhanaṃjayam ||7.124.2||
diṣṭyā paśyāmi saṃgrāme tīrṇabhārau mahārathau |
diṣṭyā ca nihataḥ pāpaḥ saindhavaḥ puruṣādhamaḥ ||7.124.3||
kṛṣṇa diṣṭyā mama prītir mahatī pratipāditā |
diṣṭyā śatrugaṇāś caiva nimagnāḥ śokasāgare ||7.124.4||
na teṣāṃ duṣkaraṃ kiṃ cit triṣu lokeṣu vidyate |
sarvalokagurur yeṣāṃ tvaṃ nātho madhusūdana ||7.124.5||
tava prasādād govinda vayaṃ jeṣyāmahe ripūn |
yathā pūrvaṃ prasādāt te dānavān pākaśāsanaḥ ||7.124.6||
pṛthivīvijayo vāpi trailokyavijayo 'pi vā |
dhruvo hi teṣāṃ vārṣṇeya yeṣāṃ tuṣṭo 'si mādhava ||7.124.7||
na teṣāṃ vidyate pāpaṃ saṃgrāme vā parājayaḥ |
tridaśeśvaranāthas tvaṃ yeṣāṃ tuṣṭo 'si mādhava ||7.124.8||
tvatprasādād dhṛṣīkeśa śakraḥ suragaṇeśvaraḥ |
trailokyavijayaṃ śrīmān prāptavān raṇamūrdhani ||7.124.9||
tava caiva prasādena tridaśās tridaśeśvara |
amaratvaṃ gatāḥ kṛṣṇa lokāṃś cāśnuvate 'kṣayān ||7.124.10||
tvatprasādasamutthena vikrameṇārisūdana |
sureśatvaṃ gataḥ śakro hatvā daityān sahasraśaḥ ||7.124.11||
tvatprasādād dhṛṣīkeśa jagat sthāvarajaṅgamam |
svavartmani sthitaṃ vīra japahomeṣu vartate ||7.124.12||
ekārṇavam idaṃ pūrvaṃ sarvam āsīt tamomayam |
tvatprasādāt prakāśatvaṃ jagat prāptaṃ narottama ||7.124.13||
sraṣṭāraṃ sarvalokānāṃ paramātmānam acyutam |
ye prapannā hṛṣīkeśaṃ na te muhyanti karhi cit ||7.124.14||
anādinidhanaṃ devaṃ lokakartāram avyayam |
tvāṃ bhaktā ye hṛṣīkeśa durgāṇy atitaranti te ||7.124.15||
paraṃ purāṇaṃ puruṣaṃ purāṇānāṃ paraṃ ca yat |
prapadyatas taṃ paramaṃ parā bhūtir vidhīyate ||7.124.16||
yo 'gāta caturo vedān yaś ca vedeṣu gīyate |
taṃ prapadya mahātmānaṃ bhūtim āpnoty anuttamām ||7.124.17||
dhanaṃjayasakhā yaś ca dhanaṃjayahitaś ca yaḥ |
taṃ dhanaṃjayagoptāraṃ prapadya sukham edhate ||7.124.18||
ity uktau tau mahātmānāv ubhau keśavapāṇḍavau |
tāv abrūtāṃ tadā hṛṣṭau rājānaṃ pṛthivīpatim ||7.124.19||
tava kopāgninā dagdhaḥ pāpo rājā jayadrathaḥ |
udīrṇaṃ cāpi sumahad dhārtarāṣṭrabalaṃ raṇe ||7.124.20||
hanyate nihataṃ caiva vinaṅkṣyati ca bhārata |
tava krodhahatā hy ete kauravāḥ śatrusūdana ||7.124.21||
tvāṃ hi cakṣurhaṇaṃ vīraṃ kopayitvā suyodhanaḥ |
samitrabandhuḥ samare prāṇāṃs tyakṣyati durmatiḥ ||7.124.22||
tava krodhahataḥ pūrvaṃ devair api sudurjayaḥ |
śaratalpagataḥ śete bhīṣmaḥ kurupitāmahaḥ ||7.124.23||
durlabho hi jayas teṣāṃ saṃgrāme ripusūdana |
yātā mṛtyuvaśaṃ te vai yeṣāṃ kruddho 'si pāṇḍava ||7.124.24||
rājyaṃ prāṇāḥ priyāḥ putrāḥ saukhyāni vividhāni ca |
acirāt tasya naśyanti yeṣāṃ kruddho 'si mānada ||7.124.25||
vinaṣṭān kauravān manye saputrapaśubāndhavān |
rājadharmapare nityaṃ tvayi kruddhe yudhiṣṭhira ||7.124.26||
tato bhīmo mahābāhuḥ sātyakiś ca mahārathaḥ |
abhivādya guruṃ jyeṣṭhaṃ mārgaṇaiḥ kṣatavikṣatau |
sthitāv āstāṃ maheṣvāsau pāñcālyaiḥ parivāritau ||7.124.27||
tau dṛṣṭva muditau vīrau prāñjalī cāgrataḥ sthitau |
abhyanandata kaunteyas tāv ubhau bhīmasātyakī ||7.124.28||
diṣṭyā paśyāmi vāṃ vīrau vimuktau sainyasāgarāt |
droṇagrāhād durādharṣād dhārdikyamakarālayāt |
diṣṭyā ca nirjitāḥ saṃkhye pṛthivyāṃ sarvapārthivāḥ ||7.124.29||
yuvāṃ vijayinau cāpi diṣṭyā paśyāmi saṃyuge |
diṣṭyā droṇo jitaḥ saṃkhye hārdikyaś ca mahābalaḥ ||7.124.30||
sainyārṇavaṃ samuttīrṇau diṣṭyā paśyāmi cānaghau |
samaraślāghinau vīrau samareṣv apalāyinau |
mama prāṇasamau caiva diṣṭyā paśyāmi vām aham ||7.124.31||
ity uktvā pāṇḍavo rājā yuyudhānavṛkodarau |
sasvaje puruṣavyāghrau harṣād bāṣpaṃ mumoca ha ||7.124.32||
tataḥ pramuditaṃ sarvaṃ balam āsīd viśāṃ pate |
pāṇḍavānāṃ jayaṃ dṛṣṭvā yuddhāya ca mano dadhe ||7.124.33||
I opowiadał Sańdźaja:
1 A potem Król Judhiszthira z rydwanu zeskoczył, o potomku Bharaty, i w objęcia chwycił tedy obu Ciemnolicych, łzami zalany najwyższej rozkoszy.
2 Otarłszy z łez twarz jasną, blaskiem równą kwiatowi lotosu, zwrócił się i do Wasudewy, i do Zdobywcy Bogactw Syna Pandu:
3 „Zrządzeniem losu widzę na placu boju obu wspaniałych rydwanników, którzy podźwignęli ciężar swojej przysięgi. I zrządzeniem losu zginął grzeszny Władca Sindhu, najnędzniejszy wśród ludzi.
4 Kryszno, zrządzeniem losu w błogostanie radości nurzam się ogromnej! I zrządzeniem losu właśnie zastępy nieprzyjaciół zatonęły w oceanie smutku.
5 Nie ma niczego takiego w trzech światach, co trudne byłoby do dokonania dla tych, których ty, mistrz dla wszystkich światów, opiekunem jesteś, Pogromco Madhu.
6 Dzięki łasce twojej, Gowindo, będziemy w stanie zwyciężyć wrogów, tak jak niegdyś dzięki twej łasce zwyciężył danawów Indra*.
7 Czy to podbicie ziemi, czy też podbicie trzech światów — pewne jest zaiste dla tych, potomku Wrysznich, z którychś zadowolony, Madhawo.
8 Nie popełnią żadnego grzechu ni na wojnie nie zaznają klęski ci, z którychś ty, opiekun władcy trzydziestu bogów*, zadowolony, Madhawo.
9 Dzięki łasce twojej, Hryszikeśo, Śakra, władca zastępów niebiańskich, podboju dokonał trójświata, pomyślnością obdarzony, jadąc na czele armii.
10 I to dzięki łasce twojej trzydziestu niebian, o władco niebian trzydziestki, nieśmiertelność osiągnęło, Kryszno, i światami się cieszy nieprzemijającymi.
11 Wyrosłym dzięki łasce twojej męstwem walecznym, o pogromco wrogów, Śakra osiągnął wśród bogów przywództwo, daitjów wybiwszy tysiące.
12 Dzięki łasce twojej, Hryszikeśo, świat złożony z tego, co ruchome i co nieruchome, trwa na swojej orbicie, o mężny, obracając się ku modlitwom i obiatom.
13 Jednym odmętem wód to wszystko było najpierw, z mroku utkanym*. Dzięki twojej łasce światłość świat zyskał świetlistą, o największy z ludzi!
14 Nie gubią się nigdy ci, którzy do stwórcy wszystkich światów, najwyższego ducha nieporuszonego, Hryszikeśi przypadają*!
15 Ci, którzy oddani są bogowi bez początku i końca, sprawcy świata nieprzemijającemu, tobie którzy są oddani, Hryszikeśo, ci przejścia trudne do przejścia przekraczają.
16 Tym, którzy do najwyższej, wiekuistej osoby, do tego, co najwyższe z wiekuistych, przypadają, bytowania najlepsze przypadają.
17 Do tego, kto wyśpiewał cztery Wedy i kto w Wedach jest opiewany, do tego wielkiego duchem przypadając, zdobywają oni bytowanie wspaniałe, nieporównane.
18 Do tego, kto jest przyjacielem Zdobywcy Bogactw* i który dobro Zdobywcy Bogactw ma na względzie, do tego pasterza opiekuńczego Zdobywcy Bogactw przypadłszy, pomyślnie człowiek wzrasta”.
19 Tymi słowami przywitali się Keśawa i Syn Pandu, obaj o wielkim harcie ducha, a potem rozradowani zwrócili się do króla, władcy ziemi:
20–21 „Ogniem twojego gniewu spopielony został grzeszny władca Dźajadratha, a zarozumiałe, liczne ogromnie siły Dhrytarasztry wybijane są stale w polu. A gdy zostaną wybite, zagładzie ulegną, o potomku Bharaty! Zgładzeni twoim gniewem zginą zaiste Kaurawowie, o pogromco wrogów!
22 Ciebie to bowiem rozwścieczywszy, mężnego, który wzrokiem samym unicestwiasz, Sujodhana–Łatwobójca z przyjaciółmi i krewnymi na placu boju życie straci, podły, bezmyślny!
23 Twoim gniewem wcześniej już powalony, dla bogów nawet trudny wyjątkowo do pokonania Bhiszma spoczywa dzisiaj na łożu ze strzał, nestor rodu Kuru.
24 Sięgnięcie po zwycięstwo w walce jest bowiem ponad możliwości tych, o pogromco wrogów, na których się rozgniewasz. Wpadają oni w ramiona śmierci zaiste, Synu Pandu.
25 Królestwa, życie, osoby ukochane, synów i radości najróżniejsze szybko tracą ci, na których się rozgniewasz, dawco zaszczytów!
26 Przepadli już Kaurawowie, to pewne, wraz ze swymi synami, zwierzętami, krewniakami, gdy się gniewasz, Judhiszthiro, ty, który zawsze powinnościami rycerskimi się kierujesz”.
27 A wówczas Bhima wielkoramienny i Satjaki rydwannik wspaniały, cześć oddawszy mistrzowi wiekiem najpierwszemu*, obaj strzałami pocięci i poranieni, wielcy łucznicy, stawili się przed nim, otoczeni przez wojowników Pańćalów.
28 Tych dwóch widząc mężów uradowanych, stojących przed nim ze złożonymi dłońmi, Syn Kunti z honorami przywitał obu, Bhimę i Satjakiego:
29 „Zrządzeniem losu widzę was obu, mężowie, uratowanych z oceanu wojsk, z monstrualnych splotów Drony nieodpartych, kłębowiska morskich potworów Syna Hrydiki*. I zrządzeniem losu pokonani zostali w starciu na ziemi wszyscy ziemi władcy.
30 I obu też, zrządzeniem losu, zwycięskimi w bitwie was widzę! Zrządzeniem losu pokonany został w polu Drona i Syn Hrydiki wielkoramienny.
31 I zrządzeniem losu widzę was dwóch, nieskazitelnych, bohaterów, którzy przez ocean wrogich wojsk przedarli się, w starciach zasłużyli, od starć nie odstępowali! Drogich mi na równi z życiem, zrządzeniem losu widzę was!”.
32 To powiedziawszy, król Syn Pandu objął Jujudhanę i Wilczobrzucha, obu mężczyzn–tygrysów i łzę uronił z radości.
33 Wówczas cała armia, zobaczywszy zwycięstwo Pandawów, radością wielką się przejęła, panie ludów, i myślami ku walce znowu się zwróciła.
