7.166. Gniew Aśwatthamana

Dhrytarasztra rzekł:
1 Gdy usłyszał Aśwatthaman,
że występnie Dhrysztadjumna
zabił starego bramina,
jego ojca, cóż powiedział?

2 Wszak na wyciągnięcie ręki
ma pociski wielkiej mocy:
Waruny, ogniowy, ludzki,
Brahmy, Indry, Narajany.

3 Gdy usłyszał, że występny
Dhrysztadjumna zabił mistrza,
który kroczył ścieżką prawa,
cóż powiedział Aśwatthaman?

4 Zacny od samego Ramy
poznał sztukę militarną
i przekazał boski oręż
synowi, co mistrza kochał.

5 Ludzie pragną, by w tym świecie
jeno syn był od nich lepszy,
by przewyższył ich w zaletach,
nikt zaś inny w żadnym razie.

6 Szlachetni nauczyciele
chronią wielkie tajemnice,
tylko dziecku je zdradzają
i miłemu im uczniowi.

7 Kiedy posiadł całą sztukę
z detalami, o Sańdźajo,
ów syn córki Śaradwanta*
w boju drugi był po Dronie,

8 równy Ramie w pism naukach,
jak Burzyciel Grodów* w walce,
mężny niczym Kartawirja,
mądry jak sam Bryhaspati,

9 stały niczym pasmo górskie,
młodzian żarem ogniu równy
jest głęboki jak ocean,
w gniewie niczym jad wężowy.

10 W świecie pierwszym on łucznikiem,
rydwannikiem bez zmęczenia,
jak wiatr prędki jest w ataku,
w złości śmierci dorównuje.

11 Kiedy zwalnia bełty w walce,
nawet ziemia jest znękana.
Mężny i prawdziwie dzielny,
w boju nie doświadcza strachu.

12 Biegły w Wedzie oraz ślubach,
znawca sztuki militarnej,
niewzruszony niczym morze,
jak syn Daśarathy, Rama.

13 Gdy usłyszał, że występny
Dhrysztadjumna zabił w walce
mistrza trwającego w prawie,
cóż powiedział Aśwatthaman?

14 Tak jak Dronie śmierć miał zadać
Jadźńaseny syn z Pańćalów*,
kres podobnie Dhrysztadjumny
ma sprowadzić ten szlachetny.

15 Gdy usłyszał, że ów grzesznik,
nikczemnik o wąskiej wizji
i okrutnik zabił mistrza,
cóż powiedział Aśwatthaman?

Sańdźaja rzekł:
16 Gdy usłyszał, że oszustwem
grzesznik ów mu ojca zabił,
łzami zalał się syn Drony,
pełen gniewu, o buhaju.

17 Jego boskie ciało w złości,
Indro królów, wyglądało
niczym śmierć u kresu czasu,
gdy istoty chce pochłaniać.

18 Ustawicznie tarł swe oczy,
które łzami wciąż wzbierały,
dysząc w złości w takie słowa
ozwał się do Durjodhany:

19 „Wiem już, jak mój ojciec zginął
z ręki łotrów, gdy broń złożył
i znam grzech, który popełnił
ten, co sztandar prawa dzierży*.
Usłyszałem o niecnocie
Syna Prawa, krzywdziciela.

20 Tych, co bitwą się parają,
śmierć jest pewna lub zwycięstwo.
Choć się oba mogą zdarzyć,
to śmierć bardziej jest sławiona.

21 Śmierci woja podczas walki,
która zgodna jest z kodeksem,
nie należy opłakiwać —
tak ów dwójzrodzony zginął.

22 Ojciec mój poszedł do świata
mężnych wojów bez wątpienia,
nad tygrysem więc nie płaczmy,
który swoich dni dopełnił.

23 Ale, że ów prawy człowiek
był za włosy pochwycony,
w przytomności całej armii,
rani to me czułe punkty.

24 Nieprawości się dopuszcza
z żądzy, złości, po zniewadze,
z wielkiej buty, z dziecinności,
gdy się jest upokorzonym.

25 Znieważywszy mnie zaiste,
głupiec ów oraz krzywdziciel,
wnuk Pryszaty* się dopuścił
nieprawości przeogromnej.

26 Ujrzy zatem Dhrysztadjumna
straszny skutek swego czynu,
ujrzy go syn Pandu*, kłamca,
co niecności się dopuścił.

27 Jako iż on swym oszustwem
sprawił, że mistrz broń odłożył,
dzisiaj jeszcze Ziemia ujrzy
krew owego Króla Prawa.

28 Wszelkich starań więc dołożę,
by Pańćalów k zgubie przywieść,
dla grzesznego Dhrysztadjumny
śmiercią stanę się w potyczce.

29 Gdy staraniem jakimkolwiek,
czy okrutnym czy łagodnym,
zadam śmierć wszystkim Pańćalom,
to, Kaurawo, spokój zyskam.

30 To dlatego, o tygrysie,
ludzie wielce pragną syna,
by od strachu ich ochronił,
tak za życia, jak po śmierci.

31 Ojciec mój, jakby bez krewnych,
niefortunny stan osiągnął.
Wszak ja jestem niczym skała,
syn żyjący, jego uczeń.

32 Srom pociskom moim boskim,
srom ramionom, srom odwadze!
Choć miał Drona mnie za syna,
to za włosy go chwycono.

33 Będę teraz wszystko czynić,
o najlepszy wśród Bharatów,
by od długu się uwolnić
względem ojca, co w zaświatach.

34 Chociaż szlachcic nie powinien
nigdy siebie sam wychwalać,
znieść nie mogąc śmierci ojca,
dziś obwieszczam własne męstwo!

35 Niech zobaczą mą waleczność
dzieci Pandu z Dręczycielem*,
kiedy miażdżę wszystkie wojska,
tak jak podczas końca świata.

36 Bogowie, antybogowie,
gandharwowie, rakszasowie
dziś nie będą władni, byku,
wstrzymać mnie na mym rydwanie.

37 W świecie tym nikogo nie ma,
poza mną oraz Ardźuną,
co by oręż tak rozumiał.
Jak Promienny* wśród płomieni,
który wszędy bucha ogniem,
pędząc w stronę wrogiej armii,
boski oręż wszem wyzwolę.

38 Dzisiaj w czas wielkiego starcia
zwolnię dzieci Małokonia*
i ukażę swoje męstwo,
zmiażdżę armię synów Pandu.

39 Dzisiaj, książę, strony świata,
niczym w strugach zatopione,
skryję pośród strzał skrzydlatych,
kiedy patrzeć będą moi.

40 Bełtów deszcz wyleję wszędy,
wznosząc krzyki przeraźliwe,
nieprzyjaciół dziś wytracę
jak huragan leśne drzewa.

41 Ni Bibhatsu, ni Dręczyciel
nie wie nic o tym pocisku,
ani Bhima czy bliźniacy,
ni monarcha Judhiszthira,

42 ani durny wnuk Pryszaty,
ni Śikhandin, ni Satjaki,
który ja znam, o Kaurawjo,
z wytycznymi, z wycofaniem.

43 Ojciec mój, zgodnie z uzusem,
Narajanie się pokłonił
i podarkiem go obdarzył,
gdy się zjawił jako bramin.

44 Gdy go przyjął osobiście,
darzył Bóg błogosławieństwem,
a mój ojciec wybrał pocisk
Narajany przepotężny.

45 Więc przemówił Bóg do niego,
pierwszy z niebian, o monarcho:
„Żaden inny człowiek w boju
nie dorówna nigdy tobie.

46 Lecz, braminie, w żadnym razie
nie uwalniaj go pochopnie,
gdyż ten pocisk nie powróci,
nie zabiwszy pierwej wroga.

47 Wszakże on nie rozpoznaje,
kogo nie należy zabić.
Zabije niewłaściwego,
więc go lepiej nie stosować.

48 Pokonany, zbiegający,
co utracił broń wśród zmagań,
błagający lub też taki,
co u wroga szuka wsparcia —

49 im należna jest ochrona,
gromco wrogów, od pocisku.
Kto niewłaściwego dręczy,
sam też będzie udręczony”.

50 Kiedy przyjął go mój ojciec,
jeszcze do mnie rzekł pan słowo:
„Będziesz liczny boski oręż
wielokrotnie w boju zwalniać,
zajaśniejesz dzięki temu
mocarnemu pociskowi”.

51 Po tych słowach Bóg potężny
ku niebiosom zaraz ruszył.
Pocisk ten od Narajany
zdobył mój najbliższy krewny.

52 Dzięki niemu synów Pandu,
Pańćalów, Matsjów, Kekajów
porozpędzam w srogim boju
jak mąż Śaći* antybogów.

53 Czym zapragnę, tym się staną
moje strzały podczas walki
i opadną na mych wrogów,
choć są dzielni, o Bharato.

54 Stojąc w szrankach, będę spuszczał
zgodnie z wolą deszcz kamieni,
lotnymi z żelaznym grotem
rydwanników porozpędzam,
toporami w różnych kształtach
bez wątpienia ich powstrzymam.

55 Więc pociskiem Narajany
przepotężnym, gromco wrogów,
wpierw udręczę synów Pandu,
potem zniszczę nieprzyjaciół.

56 Wzgardzony, obmierzły zdrajca
druha, mistrza i bramina,
bękart wśród Pańćalów rodu
żywy dzisiaj mi nie umknie”.

57 Słysząc słowa syna Drony,
armia aż zawirowała
i zadęli w wielkie muszle
potężni mężowie wszyscy.

58 W bębny, kotły uderzono
tysiącami w podnieceniu,
ziemię rozedrgało bicie
kopyt i turkot obręczy.
Tumult ów zgiełkiem wypełnił
przestwór, niebo razem z ziemią.

59 Pandawowie usłyszeli
dźwięk ów niczym chmura z gromem
i najlepsi rydwannicy,
na naradę się zebrali.

60 Powiedziawszy to, syn Drony
wówczas wody lekko dotknął
i uwolnił, o Bharato,
boski pocisk Narajany.