7.135. Męstwo Aśwatthamana

I opowiadał Sańdźaja:
1–2 Na słowa owe wypowiedziane przez Durjodhanę pod jego adresem, Syn Drony, szałem ofiary wojennej upojony, odpowiedział: „O wielkoramienny, w tym samym stopniu jak drodzy są zawsze Synowie Pandu zaiste zarówno mojemu ojcu, jak i mnie — jak powiadasz, o Kuru Potomku — tak samo zaiste my z ojcem obaj im jesteśmy drodzy. Ale nie na placu boju, rodu Kuru dziedzicu! Tutaj ile sił, mój drogi, walczymy, życie poświęciwszy, od strachu wolni!

3 Ja i Karna, i Śalja, Krypa, a także Syn Hrydiki w mgnieniu oka wojsko Pandawów rozniesiemy, o najlepszy z ludzi!

4 A i oni też armię Kaurawów w mgnieniu oka, rodu Kuru dziedzicu, roznieśliby, o wielkoramienny, gdyby nas nie było na polu bitwy.

5 Jednak żar nas walczących z całą mocą z Pandawami zderza się z ich żarem, z nami walki żarliwie żądnych, i przygasa, o potomku Bharaty.

6 Niemożliwe do szybkiego pokonania są siły zbrojne Pandawów, póki przy życiu pozostają Synowie Pandu. Taka jest prawda, powiadam ci.

7 We własnej sprawie walcząc, są Pociechy Pandu jak najbardziej w walce sprawni. Dlaczegóż więc twoich wojsk mieliby nie wyniszczyć?

8 Ty bowiem najbardziej żeś zachłanny, królu, z oszustwem obeznanyś, Potomku Kuru, a podejrzliwy wobec wszystkich i próżny jesteś. Dlatego w nas powątpiewasz.

9 Ja zaś, wysiłek ogromny w to włożywszy, życie dla ciebie gotowy poświęcić, oto idę walczyć po twojej stronie, o Pociecho Kuru!

10 Walczyć będę oto z nieprzyjaciółmi i pokonywać będę wśród nich najlepszych z najlepszych. Z Pańćalami zawalczę, z Somakami i Kekajami także oraz z wojskami Synów Pandu w bitwie, by ciebie uszczęśliwić, o pogromco wrogów!

11 Dzisiaj porażeni moimi strzałami zarówno Pańćalowie, jak i Somakowie, niczym bydło przez lwa rozszarpywane, rozbiegną się na wszystkie strony.

12 Dzisiaj Syn Dharmy, król Judhiszthira, doświadczywszy mojego heroizmu, wraz z Somakami uzna, że świat cały z Aśwatthamana się składa.

13 Popadnie w rozpacz Syn Dharmy Judhiszthira, gdy zobaczy zabitych w polu Pańćalów wraz z Somakami.

14 Każdego, kto mnie w walce zaatakuje, zabiję, o potomku Bharaty! Nie umkną mi już bowiem, gdy tylko trafią w zasięg moich ramion”.

15 To powiedziawszy do twojego syna, Durjodhany, wielkoramienny Syn Drony ruszył przed siebie do walki, do ucieczki skłaniając wszystkich nieprzyjacielskich łuczników, pragnąc szczęście przynieść synom twoim, najwyborniejszy z życiem obdarzonych.

16 I zawołał wówczas do Pańćalów i Kekajów Syn Gautami: „Uderzajcie tutaj wszyscy, w ciało moje, o arcyrydwannicy! I atakujcie nieznużeni! Okażcie biegłość swojej broni!”.

17 Gdy wyzwanie rzucił im w ten sposób, wszyscy oni chlusneli deszczem oręża w stronę Syna Drony, wielki królu, niczym wodonośna chmura wodą.

18 Poszywszy w nich strzałami, Syn Drony dziesięciu mężów ubił na oczach Synów Pandu i Dhrysztadjumny, o przemożny.

19 Wybijani w starciu Pańćalowie oraz Sryńdźajowie, porzuciwszy Syna Drony na polu bitwy, rozbiegli się we wszystkich kierunkach.

20 Widząc tych uciekających bohaterskich Pańćalów z Somakami, Dhrysztadjumna, o wielki królu, na Syna Drony ruszył z atakiem w bitwie.

21–22 Wówczas otoczony setką herosów, tyłów niepodających, na wspaniałych rydwanach, złotem przyozdobionych, dudniących niczym chmury burzowe wody pełne, syn władcy Pańćalów Dhrysztadjumna, rydwannik wspaniały, tymi słowy do Syna Drony się zwrócił, patrząc na poległych wkoło wojowników:

23 „Synu Nauczyciela, bezrozumny, cóż ci po innych poległych? Ze mną się zmierz, jeśliś taki heros mężny w walce. Zabiję cię zaraz. Stawaj już przede mną!”.

24 I uderzył wówczas w tego Potomka Nauczyciela Dhrysztadjumna, potęgą gorejący, pociskami punkty czułe rażącymi, ostrymi, o buhaju z rodu Bharaty.

25 Te strzały zaś, linie tworząc, w Syna Drony poszły, chyże, ze złotymi lotkami, o gładkich ostrzach, ciało każde rozdzierających, niczym nieustępliwe pszczoły, miodu spragnione, w kwiatami obsypane drzewo.

26 Ten trafiony mocno, rozwścieczony niczym wąż nogą depnięty, wyniosły Syn Drony, nieporuszony, ze strzałą w dłoni zawołał:

27 „Dhrysztadjumno, odwagę zbierz, poczekaj chwilę, zaraz cię ostrymi strzałami poślę na pastwę Jamy!”.

28 Odezwawszy się w ten sposób, Syn Drony, zabójca mężnych przeciwników, przesłonił Syna Pryszaty strumieniami strzał ze stron wszystkich, zwinność ręki demonstrując.

29 Dhrysztadjumna przesłaniany na polu bitwy przez Syna Drony, szałem bitewnym upojony, potomek rodu Pańćalów, tymi słowy Syna Drony obrugał wtedy:

30 „Nie znasz mojej przysięgi* ani też mojego pochodzenia, braminie! Po zabiciu Drony zaiste będę musiał ciebie zabić, ty bezmyślny nędzniku! Ale tak długo nie zabiję cię dzisiaj, póki Drona żyw jeszcze na polu bitwy.

31 Nastała oto dla ciebie noc świtu pozbawiona, bezmyślny nędzniku! Najpierw zabiję twojego ojca dzisiaj, potem ciebie też w starciu poślę ku światu śmierci — takie w sercu żywię postanowienie.

32 Okazuj tę swoją ku Synom Prythy nienawiść i swoje oddanie dla potomków Kuru, trwaj wytrwały! Żywy mi się nie wymkniesz!

33 Tego bowiem, kto — podwójnie urodzony — bramińskość odrzuca i upodobanie znajduje w powinnościach wojownika, każdy człowiek powinien chcieć zabić. Tak jak ciebie, o najnędzniejszy z ludzi!”.

34 Potraktowany w ten sposób szorstkimi słowy przez Syna Pryszaty, najlepszy z podwójnie urodzonych w gniew popadł okrutny i zawołał: „Stawaj! Stawaj!”.

35 Spopielając go wzrokiem niemal, spojrzał na Syna Pryszaty z góry i przesłonił strzałami, niczym wąż głośno dysząc.

36–37 Dhrysztadjumna, okrywany pociskami w polu przez Syna Drony, o najwybitniejszy z władców, otoczony wszystkimi wojskami Pańćalów, najwybitniejszy z rydwanników, nie zadrżał, wielkoramienny, na swej wytrwałości i wytrzymałości polegając, i strzały najróżniejsze w Aśwatthamana uwalniał zaiste.

38 I znowu z pełnym oddaniem rzucili się obaj do boju — gry, w której stawką było życie. Parowali się obaj potokami strzał nawzajem, rozgorączkowani, wypuszczali, obaj wspaniali łucznicy, strzał ulewy na wszystkie strony.

39 Widząc Syna Drony i Syna Pryszaty w tej walce straszliwie się jawiącej, przerażenie niosącej, wysławiać ich jęli siddhowie, ćaranowie, watikowie*.

40 Napełniali obaj strumieniami strzał przestwór niebieski i wszystkie strony świata, niepostrzeżeni obaj, walczyli ze sobą, mroki nocy strzałami potęgując.

41 Tańczyli niemal na polu bitwy, z łukami napiętymi w pełne kręgi, gotowi zabić jeden drugiego, jeden drugiego pragnąc pokonać.

42 Ścierali się obaj, wielkoramienni, wspaniale, zręcznie i wytrwale, wysławiani w polu przez tysiące czołowych wojowników.

43 Na widok tych dwóch ścierających się na placu, niczym w lesie dwóch zwartych dzikich słoni, w obu armiach rozgłośna ekscytacja urosła.

44 I dało się słyszeć ryki niczym lwie, triumfalne, i konchy zadęły, o czcigodny, i instrumenty rozmaite zagadały setkami wtedy, a nawet tysiącami.

45 A w tym tumulcie bitewnym, bojaźń w bojaźliwych wzmagającym, chwilę tylko wydawała się ta walka wyrównana.

46 Potem zaś Syn Drony, wielki królu, Syna Pryszaty o wielkim harcie ducha, proporzec i łuk, także parasol, obu woźniców bocznych*, woźnicę oraz cztery konie zabiwszy, do ataku ruszył na placu.

47 I Pańćalów tych wszystkich zaiste strzałami o gładkich drzewcach rozganiał setkami, a nawet tysiącami, Syn Drony o niezmiernym harcie ducha.

48 Zadrżała wówczas w przerażeniu armia Pandawów, o buhaju z rodu Bharaty, widząc wyczyn Syna Drony wielki niczym Wasawy w bitwie.

49 -50 I strzał setką setkę Pańćalów położywszy, rydwannik wspaniały, a trzema ostrymi ostrzami trzech zaiste zabiwszy rydwanników wspaniałych, Syn Drony na oczach Syna Drupady oraz Phalguny siekał Pańćalów masy, które pod łuk mu się nawijały.

51 Wycinani Pańćalowie wraz ze Sryńdźajami, pozostawiwszy Syna Drony, umykali z placu boju, porzucając proporce i rydwany.

52 Nieprzyjaciół pokonawszy w polu, Syn Drony, rydwannik wspaniały, zagrzmiał rykiem przewspaniałym niczym wodonośna chmura u kresu pory suchej.

53 Zabiwszy licznych śmiałków, Aśwatthaman blask wokół siebie toczył niczym ogień oczyszczający zaraz po tym, gdy w popiół obrócił wszystkie istoty u kresu czasu.

54 Przez* wojów Kuru wysławiany w walce,
tysiące wrogich zastępów zwyciężywszy,
zajaśniał Syn Drony pełen majestatu
— Indra wśród bogów, gdy chmary wrogów wybił.