Autorzy
Opracowali (indika 2024):
(tłumaczenie)
Monika Nowakowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz
Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.
महाभारत
Mahābhārata
7. Księga Drony (Droṇaparvan)
***
7.122-161 Śmierć Ghatotkaćy (ghaṭotkaca-vadha)
7.134. Durjodhana przemawia raz i drugi
Streszczenie rozdziału:
saṃjaya uvāca
tathā paruṣitaṃ dṛṣṭvā sūtaputreṇa mātulam |
khaḍgam udyamya vegena drauṇir abhyapatad drutam ||7.134.1||
aśvatthāmovāca
karṇa paśya sudurbuddhe tiṣṭhedānīṃ narādhama |
eṣa te 'dya śiraḥ kāyād uddharāmi sudurmate ||7.134.2||
saṃjaya uvāca
tam utpatantaṃ vegena rājā duryodhanaḥ svayam |
nyavārayan mahārāja kṛpaś ca dvipadāṃ varaḥ ||7.134.3||
karṇa uvāca
śūro 'yaṃ samaraślāghī durmatiś ca dvijādhamaḥ |
āsādayatu madvīryaṃ muñcemaṃ kurusattama ||7.134.4||
aśvatthāmovāca
tavaitat kṣamyate 'smābhiḥ sūtātmaja sudurmate |
darpam utsiktam etat te phalguno nāśayiṣyati ||7.134.5||
duryodhana uvāca
aśvatthāman prasīdasva kṣantum arhasi mānada |
kopaḥ khalu na kartavyaḥ sūtaputre kathaṃ cana ||7.134.6||
tvayi karṇe kṛpe droṇe madrarāje 'tha saubale |
mahat kāryaṃ samāyattaṃ prasīda dvijasattama ||7.134.7||
ete hy abhimukhāḥ sarve rādheyena yuyutsavaḥ |
āyānti pāṇḍavā brahmann āhvayantaḥ samantataḥ ||7.134.8||
saṃjaya uvāca
karṇo 'pi rathināṃ śreṣṭhaś cāpam udyamya vīryavān |
kauravāgryaiḥ parivṛtaḥ śakro devagaṇair iva |
paryatiṣṭhata tejasvī svabāhubalam āśritaḥ ||7.134.9||
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ karṇasya saha pāṇḍavaiḥ |
saṃrabdhasya mahārāja siṃhanādavināditam ||7.134.10||
tatas te pāṇḍavā rājan pāñcālāś ca yaśasvinaḥ |
dṛṣṭvā karṇaṃ mahābāhum uccaiḥ śabdam athānadan ||7.134.11||
ayaṃ karṇaḥ kutaḥ karṇas tiṣṭha karṇa mahāraṇe |
yudhyasva sahito 'smābhir durātman puruṣādhama ||7.134.12||
anye tu dṛṣṭvā rādheyaṃ krodharaktekṣaṇābruvan |
hanyatām ayam utsiktaḥ sūtaputro 'lpacetanaḥ ||7.134.13||
sarvaiḥ pārthivaśārdūlair nānenārtho 'sti jīvatā |
atyantavairī pārthānāṃ satataṃ pāpapūruṣaḥ ||7.134.14||
eṣa mūlaṃ hy anarthānāṃ duryodhanamate sthitaḥ |
hatainam iti jalpantaḥ kṣatriyāḥ samupādravan ||7.134.15||
mahatā śaravarṣeṇa chādayanto mahārathāḥ |
vadhārthaṃ sūtaputrasya pāṇḍaveyena coditāḥ ||7.134.16||
tāṃs tu sarvāṃs tathā dṛṣṭvā dhāvamānān mahārathān |
na vivyathe sūtaputro na ca trāsam agacchata ||7.134.17||
dṛṣṭvā nagarakalpaṃ tam uddhūtaṃ sainyasāgaram |
piprīṣus tava putrāṇāṃ saṃgrāmeṣv aparājitaḥ ||7.134.18||
sāyakaughena balavān kṣiprakārī mahābalaḥ |
vārayām āsa tat sainyaṃ samantād bharatarṣabha ||7.134.19||
tatas tu śaravarṣeṇa pārthivās tam avārayan |
dhanūṃṣi te vidhunvānāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ |
ayodhayanta rādheyaṃ śakraṃ daityagaṇā iva ||7.134.20||
śaravarṣaṃ tu tat karṇaḥ pārthivaiḥ samudīritam |
śaravarṣeṇa mahatā samantād vyakirat prabho ||7.134.21||
tad yuddham abhavat teṣāṃ kṛtapratikṛtaiṣiṇām |
yathā devāsure yuddhe śakrasya saha dānavaiḥ ||7.134.22||
tatrādbhutam apaśyāma sūtaputrasya lāghavam |
yad enaṃ samare yattā nāpnuvanta pare yudhi ||7.134.23||
nivārya ca śaraughāṃs tān pārthivānāṃ mahārathaḥ |
yugeṣv īṣāsu chatreṣu dhvajeṣu ca hayeṣu ca |
ātmanāmāṅkitān bāṇān rādheyaḥ prāhiṇoc chitān ||7.134.24||
tatas te vyākulībhūtā rājānaḥ karṇapīḍitāḥ |
babhramus tatra tatraiva gāvaḥ śītārditā iva ||7.134.25||
hayānāṃ vadhyamānānāṃ gajānāṃ rathināṃ tathā |
tatra tatrābhyavekṣāmaḥ saṃghān karṇena pātitān ||7.134.26||
śirobhiḥ patitai rājan bāhubhiś ca samantataḥ |
āstīrṇā vasudhā sarvā śūrāṇām anivartinām ||7.134.27||
hataiś ca hanyamānaiś ca niṣṭanadbhiś ca sarvaśaḥ |
babhūvāyodhanaṃ raudraṃ vaivasvatapuropamam ||7.134.28||
tato duryodhano rājā dṛṣṭvā karṇasya vikramam |
aśvatthāmānam āsādya tadā vākyam uvāca ha ||7.134.29||
yudhyate 'sau raṇe karṇo daṃśitaḥ sarvapārthivaiḥ |
paśyaitāṃ dravatīṃ senāṃ karṇasāyakapīḍitām |
kārttikeyena vidhvastām āsurīṃ pṛtanām iva ||7.134.30||
dṛṣṭvaitāṃ nirjitāṃ senāṃ raṇe karṇena dhīmatā |
abhiyāty eṣa bībhatsuḥ sūtaputrajighāṃsayā ||7.134.31||
tad yathā paśyamānānāṃ sūtaputraṃ mahāratham |
na hanyāt pāṇḍavaḥ saṃkhye tathā nītir vidhīyatām ||7.134.32||
tato drauṇiḥ kṛpaḥ śalyo hārdikyaś ca mahārathaḥ |
pratyudyayus tadā pārthaṃ sūtaputraparīpsayā ||7.134.33||
āyāntaṃ dṛśya kaunteyaṃ vṛtraṃ devacamūm iva |
pratyudyayau tadā karṇo yathā śakraḥ pratāpavān ||7.134.34||
dhṛtarāṣṭra uvāca
saṃrabdhaṃ phalgunaṃ dṛṣṭvā kālāntakayamopamam |
karṇo vaikartanaḥ sūta pratyapadyat kim uttaram ||7.134.35||
sa hy aspardhata pārthena nityam eva mahārathaḥ |
āśaṃsate ca bībhatsuṃ yuddhe jetuṃ sudāruṇe ||7.134.36||
sa tu taṃ sahasā prāptaṃ nityam atyantavairiṇam |
karṇo vaikartanaḥ sūta kim uttaram apadyata ||7.134.37||
saṃjaya uvāca
āyāntaṃ pāṇḍavaṃ dṛṣṭvā gajaḥ pratigajaṃ yathā |
asaṃbhrāntataraḥ karṇaḥ partyudīyād dhanaṃjayam ||7.134.38||
tam āpatantaṃ vegena vaikartanam ajihmagaiḥ |
vārayām āsa tejasvī pāṇḍavaḥ śatrutāpanaḥ ||7.134.39||
taṃ karṇaḥ śarajālena chādayām āsa māriṣa |
vivyādha ca susaṃkruddhaḥ śarais tribhir ajihmagaiḥ ||7.134.40||
tasya tal lāghavaṃ pārtho nāmṛṣyata mahābalaḥ |
tasmai bāṇāñ śilādhautān prasannāgrān ajihmagān ||7.134.41||
prāhiṇot sūtaputrāya triṃśataṃ śatrutāpanaḥ |
vivyādha cainaṃ saṃrabdho bāṇenaikena vīryavān ||7.134.42||
savye bhujāgre balavān nārācena hasann iva |
tasya viddhasya vegena karāc cāpaṃ papāta ha ||7.134.43||
punar ādāya tac cāpaṃ nimeṣārdhān mahābalaḥ |
chādayām āsa bāṇaughaiḥ phalgunaṃ kṛtahastavat ||7.134.44||
śaravṛṣṭiṃ tu tāṃ muktāṃ sūtaputreṇa bhārata |
vyadhamac charavarṣeṇa smayann iva dhanaṃjayaḥ ||7.134.45||
tau parasparam āsādya śaravarṣeṇa pārthiva |
chādayetāṃ maheṣvāsau kṛtapratikṛtaiṣiṇau ||7.134.46||
tad adbhutam abhūd yuddhaṃ karṇapāṇḍavayor mṛdhe |
kruddhayor vāśitāhetor vanyayor gajayor iva ||7.134.47||
tataḥ pārtho maheṣvāso dṛṣṭvā karṇasya vikramam |
muṣṭideśe dhanus tasya ciccheda tvarayānvitaḥ ||7.134.48||
aśvāṃś ca caturo bhallair anayad yamasādanam |
sāratheś ca śiraḥ kāyād aharac chatrutāpanaḥ ||7.134.49||
athainaṃ chinnadhanvānaṃ hatāśvaṃ hatasārathim |
vivyādha sāyakaiḥ pārthaś caturbhiḥ pāṇḍunandanaḥ ||7.134.50||
hatāśvāt tu rathāt tūrṇam avaplutya nararṣabhaḥ |
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ kṛpasya śarapīḍitaḥ ||7.134.51||
rādheyaṃ nirjitaṃ dṛṣṭvā tāvakā bharatarṣabha |
dhanaṃjayaśarair nunnāḥ prādravanta diśo daśa ||7.134.52||
dravatas tān samālokya rājā duryodhano nṛpa |
nivartayām āsa tadā vākyaṃ cedam uvāca ha ||7.134.53||
alaṃ drutena vaḥ śūrās tiṣṭhadhvaṃ kṣatriyarṣabhāḥ |
eṣa pārthavadhāyāhaṃ svayaṃ gacchāmi saṃyuge |
ahaṃ pārthān haniṣyāmi sapāñcālān sasomakān ||7.134.54||
adya me yudhyamānasya saha gāṇḍīvadhanvanā |
drakṣyanti vikramaṃ pārthāḥ kālasyeva yugakṣaye ||7.134.55||
adya madbāṇajālāni vimuktāni sahasraśaḥ |
drakṣyanti samare yodhāḥ śalabhānām ivāyatīḥ ||7.134.56||
adya bāṇamayaṃ varṣaṃ sṛjato mama dhanvinaḥ |
jīmūtasyeva gharmānte drakṣyanti yudhi sainikāḥ ||7.134.57||
jeṣyāmy adya raṇe pārthaṃ sāyakair nataparvabhiḥ |
tiṣṭhadhvaṃ samare śūrā bhayaṃ tyajata phalgunāt ||7.134.58||
na hi madvīryam āsādya phalgunaḥ prasahiṣyati |
yathā velāṃ samāsādya sāgaro makarālayaḥ ||7.134.59||
ity uktvā prayayau rājā sainyena mahatā vṛtaḥ |
phalgunaṃ prati durdharṣaḥ krodhasaṃraktalocanaḥ ||7.134.60||
taṃ prayāntaṃ mahābāhuṃ dṛṣṭvā śāradvatas tadā |
aśvatthāmānam āsādya vākyam etad uvāca ha ||7.134.61||
eṣa rājā mahābāhur amarṣī krodhamūrchitaḥ |
pataṃgavṛttim āsthāya phalgunaṃ yoddhum icchati ||7.134.62||
yāvan naḥ paśyamānānāṃ prāṇān pārthena saṃgataḥ |
na jahyāt puruṣavyāghras tāvad vāraya kauravam ||7.134.63||
yāvat phalgunabāṇānāṃ gocaraṃ nādhigacchati |
kauravaḥ pārthivo vīras tāvad vāraya taṃ drutam ||7.134.64||
yāvat pārthaśarair ghorair nirmuktoragasaṃnibhaiḥ |
na bhasmīkriyate rājā tāvad yuddhān nivāryatām ||7.134.65||
ayuktam iva paśyāmi tiṣṭhatsv asmāsu mānada |
svayaṃ yuddhāya yad rājā pārthaṃ yāty asahāyavān ||7.134.66||
durlabhaṃ jīvitaṃ manye kauravyasya kirīṭinā |
yudhyamānasya pārthena śārdūleneva hastinaḥ ||7.134.67||
mātulenaivam uktas tu drauṇiḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ |
duryodhanam idaṃ vākyaṃ tvaritaṃ samabhāṣata ||7.134.68||
mayi jīvati gāndhāre na yuddhaṃ gantum arhasi |
mām anādṛtya kauravya tava nityaṃ hitaiṣiṇam ||7.134.69||
na hi te saṃbhramaḥ kāryaḥ pārthasya vijayaṃ prati |
aham āvārayiṣyāmi pārthaṃ tiṣṭha suyodhana ||7.134.70||
duryodhana uvāca
ācāryaḥ pāṇḍuputrān vai putravat parirakṣati |
tvam apy upekṣāṃ kuruṣe teṣu nityaṃ dvijottama ||7.134.71||
mama vā mandabhāgyatvān mandas te vikramo yudhi |
dharmarājapriyārthaṃ vā draupadyā vā na vidma tat ||7.134.72||
dhig astu mama lubdhasya yatkṛte sarvabāndhavāḥ |
sukhārhāḥ paramaṃ duḥkhaṃ prāpnuvanty aparājitāḥ ||7.134.73||
ko hi śastrabhṛtāṃ mukhyo maheśvarasamo yudhi |
śatrūn na kṣapayec chakto yo na syād gautamīsutaḥ ||7.134.74||
aśvatthāman prasīdasva nāśayaitān mamāhitān |
tavāstragocare śaktāḥ sthātuṃ devāpi nānagha ||7.134.75||
pāñcālān somakāṃś caiva jahi drauṇe sahānugān |
vayaṃ śeṣān haniṣyāmas tvayaiva parirakṣitāḥ ||7.134.76||
ete hi somakā vipra pāñcālāś ca yaśasvinaḥ |
mama sainyeṣu saṃrabdhā vicaranti davāgnivat ||7.134.77||
tān vāraya mahābāho kekayāṃś ca narottama |
purā kurvanti niḥśeṣaṃ rakṣyamāṇāḥ kirīṭinā ||7.134.78||
ādau vā yadi vā paścāt tavedaṃ karma māriṣa |
tvam utpanno mahābāho pāñcālānāṃ vadhaṃ prati ||7.134.79||
kariṣyasi jagat sarvam apāñcālaṃ kilācyuta |
evaṃ siddhābruvan vāco bhaviṣyati ca tat tathā ||7.134.80||
na te 'stragocare śaktāḥ sthātuṃ devāḥ savāsavāḥ |
kim u pārthāḥ sapāñcālāḥ satyam etad vaco mama ||7.134.81||
I opowiadał Sańdźaja:
1 Wuja widząc obrażanego w ten sposób przez Syna Woźnicy, miecz chwyciwszy, pędem podjechał Syn Drony od razu.
I rzekł Aśwatthaman:
2 Spójrzże, Karno, ty o bardzo małym rozumie! Stawaj zaraz, najpodlejszy z ludzi! Już ci tę twoją głowę odetnę od tułowia, podły głupcze!
I opowiadał Sańdźaja:
3 Tego nadlatującego z całym impetem sam książę Durjodhana powstrzymał, o wielki królu, oraz Krypa, wybitny wśród podwójnie urodzonych.
I rzekł Karna:
4 Ten chojrak, przechwalający się swoją walecznością, a bezmyślny, najpodlejszy z podwójnie urodzonych, niech posmakuje zaraz mojej męskości! Puście go, o najlepsi z potomków Kuru!
I rzekł Aśwatthaman:
5 Darowaliśmy ci to, nędzniku zrodzony z woźnicy, niemądry bardzo. Pychę twoją nadętą Phalguna poskromi.
I rzekł Durjodhana:
6 Uspokój się, Aśwatthamanie! Wybaczyć godzi ci się, pychy pogromco*! Nie należy się zaiste w żaden sposób wściekać na Syna Woźnicy!
7 Na tobie i Karnie, Krypie, Dronie, władcy Madrów, a także Synu Subali wielkie zadanie spoczywa. Łaskę okaż, o najlepszy z podwójnie urodzonych!
8 Ci tu bowiem, z Synem Radhy pragnący walczyć, nadciągają ku nam ze wszystkich stron Synowie Pandu, braminie, wyzywając nas do walki.
I opowiadał Sańdźaja:
9 Karna również, najlepszy z rydwanników, za łuk chwyciwszy, męstwa pełny, stanął w otoczeniu najpierwszych z Kaurawów niczym Śakra wśród bogów, energią jaśniejący, na potędze swoich ramion polegając.
10 Rozpętała się wtedy walka rozjuszonego Karny z Pandawami, o wielki królu, lwimi rykami rozbrzmiewająca.
11 A Pandawowie, królu, oraz Pańćalowie sławy pełni, widząc Karnę wielkoramiennego, krzyki wielkie wtedy podnieśli:
12 „To Karna! Gdzie jest Karna? Stawaj, Karno, na placu szerokim! Walcz z nami, nędzniku! Najpodlejszy z ludzi!”.
13–14 Inni zaś na widok Syna Radhy wołali, z oczami czerwonymi od gniewu: „Wszyscy władcy — wśród ludzi tygrysy — powinni zabić tego butnego, bezmyślnego Syna Woźnicy! Nic nam po jego życiu! Nieskończenie wrogi Synom Prythy, zawsze i wszędzie na wskroś zły!
15 On jest przecież korzeniem wszystkich nieszczęść. Na każde jest zawołanie Durjodhany! Zabijcie go!” — to powtarzając, wojownicy nacierali w ataku.
16 Wielką nawałą strzał go przykrywali, wspaniali rydwannicy, do zabicia Syna Woźnicy przez Syna Pandu poganiani.
17 Ale tych wszystkich widząc, pędzących wspaniałych rydwanników, nie drgnął nawet Syn Woźnicy, ani w bojaźń nie popadł.
18–19 Zobaczywszy wezbrany ocean wojsk, miasto całe przypominający, Karna, w starciach niepokonany, mocarny, w czynach śmigły i arcysilny, twoich synów pragnąc uszczęśliwić, nawałnicą strzał wstrzymywał tę całą wojsk masę ze wszystkich stron, o potomku Bharaty.
20 Ale deszczem strzał władcy jego z kolei parowali. Dźwięcząc cięciw setkami, a nawet tysiącami, ścierali się z Synem Radhy niczym zastęp daitjów z Śakrą.
21 Ten deszcz strzał zaś, przez władców spuszczany, Karna wielkim deszczem swoich strzał na wszystkie strony rozrzucał, o wszechmocny.
22 I do starcia doszło tych w ataku napierających i tych atak odpierających, niczym w bitwie bogów z asurami do starcia Śakry z danawami.
23 Tamże niebywałą podziwialiśmy Syna Woźnicy zwinność w walce, którego, choć się starali, nie dosięgali przeciwnicy w polu.
24 A parując nawałnice strzał władców, Syn Radhy, rydwannik wspaniały, ciął w jarzma, dyszle, parasole i proporce ich rydwanów, w konie ciął strzałami ostrymi imieniem swoim sygnowanymi.
25 Wówczas rezon straciwszy, kszatrijowie przez Karnę rażeni, błąkali się to tu, to tam zaiste, niczym krowy chłodem udręczone.
26 Takoż rumaków zabijanych, słoni, a także rydwanników oglądaliśmy tu i tam oddziały całe przez Karnę powalone.
27 Spadłymi głowami, królu, i ramionami bohaterów z pola walki nierejterującymi obsypana była we wszystkich kierunkach ziemia urodzajna cała.
28 I z zabitymi, i z zabijanymi, i z wydającymi jęki wszędzie stała się bitwa brutalna miastu Waiwaswaty* podobna.
29 Wówczas książę Durjodhana, widząc waleczność Karny, do Aśwatthamana podjechał i takie słowa wypowiedział:
30 „Zbrojny Karna walczy w polu ze wszystkimi władcami. Spójrzże na tę uciekającą armię strzałami Karny dręczoną, jest niczym hurma asurów przez Karttikeję unicestwiana.
31 Widząc armię pokonywaną w polu przez przemyślnego Karnę, nadjeżdża Bibhatsu –Obrzydliwy, gnany pragnieniem zabicia Syna Woźnicy.
32 Taką taktykę przyjmijmy, by Syn Pandu nie zabił w polu, na naszych oczach, Syna Woźnicy, wspaniałego rydwannika!”.
33 A potem Syn Drony, Krypa, Śalja i Syn Hrydiki arcyrydwannik ruszyli na powitanie Syna Prythy, gnani pragnieniem ochronienia Syna Woźnicy.
34 Widząc nadjeżdżającego Syna Kunti, niczym Wrytrę na czele armii daitjów*, ruszył mu wtedy na spotkanie Karna, niczym potęgą gorejący Śakra.
I rzekł Dhrytarasztra:
35 Rozjuszonego Phalgunę dostrzegłszy, Jamie kres czasu niosącemu podobnego, Karna Słoneczny*, bardzie, cóż uczynił dalej?
36 Rywalizował wszak on zawsze z Synem Prythy zaiste, rydwannik wspaniały. I miał nadzieję pokonać w zaciętej bardzo walce Bibhatsu–Obrzydliwego.
37 Kiedy nagle napotkał swojego rywala od zawsze największego, cóż Karna Słoneczny, bardzie, dalej uczynił?
I opowiadał Sańdźaja:
38 Nadciągającego Syna Pandu widząc, niewzruszony ani odrobinę Karna ruszył na Zdobywcę Bogactw niczym słoń na drugiego samca słonia.
39 Nadlatującego pędem Słonecznego strzałami prosto bieżącymi wstrzymał energii pełen Syn Pandu, dręczyciel wrogów.
40 Tego Karna siecią strzał skrępował, czcigodny panie, i uderzył, wściekły ogromnie, strzałami trzema prosto bieżącymi.
41–42a Zręczności tej jego ręki Syn Prythy zdzierżyć nie mógł, siłacz ogromny. Ku Synowi Woźnicy strzał na kamieniu ostrzonych, o gładkich grotach, prosto bieżących, trzydziestkę posłał, dręczyciel wrogów.
42c–43 I przeszył go, rozjuszony, jedną strzałą żelazną, męstwa pełny, w lewe przedramię, z uśmiechem niemal. Z trafionej ręki Karny natychmiast łuk wypadł zaiste.
44 W mgnieniu oka, arcypotężny, znowu jednak za łuk chwycił i zakrył nawałnicami strzał Phalgunę, jak na zręcznego łucznika przystało.
45 Ale ten deszcz strzał zsyłany przez Syna Woźnicy, o potomku Bharaty, Zdobywca Bogactw sparował własną ulewą strzał z uśmiechem niemal.
46 Obaj wzajemnie się dopadając, ulewą strzał, o władco ziemi, obaj się wzajem pokrywali, obaj wspaniali łucznicy, w ataku i w odpowiedzi na atak pociskami szyjąc.
47 Niebywałe było to starcie Karny i Syna Pandu w polu, rozjuszonych niczym dwa słonie leśne z powodu nawoływania samicy.
48 Wówczas Syn Prythy, łucznik wspaniały, widząc Karny waleczność, łuk mu przeciął w rękojeści, błyskawicznie działając.
49 I konie mu cztery niedźwiedzimi wysłał do siedziby Jamy, a głowę woźnicy od ciała oderwał, dręczyciel wrogów.
50 Potem przeciwnika ze strzaskanym łukiem, zabitymi końmi i zabitym woźnicą uderzył strzałami Syn Prythy czterema, Pociecha Pandu.
51 Ale Karna, buhaj wśród ludzi, zeskoczywszy szybko ze swego rydwanu z zabitymi końmi, na rydwan Krypy wspiął się natychmiast, udręczony atakami.
52 Syna Radhy pokonanego widząc, twoi woje, o buhaju wśród potomków Bharaty, strzałami Zdobywcy Bogactw przepędzani, rozjechali się w ucieczce w różne strony.
53 Dostrzegłszy uciekających, książę Durjodhana, o królu, zawracał ich wtedy, takimi słowy zaiste się do nich zwracając:
54 „Dosyć tego uciekania, bohaterowie! Zatrzymajcie się, buhaje wśród wojowników! Ja tu oto sam ruszam, by zabić Syna Prythy w walce! Ja oto Synów Prythy zabiję wraz z Pańćalami i Somakami!
55 Dzisiaj, gdy będę walczył z Szyjącym z Gandiwy*, oglądać będą moją waleczną potęgę Synowie Prythy, niczym Czasu–Śmierci u końca czasu.
56 Dzisiaj z potokami moich strzał, wysyłanymi tysiącami, będą oglądać mnie w polu wojownicy niczym szarańczy nadejście.
57 Dzisiaj w walce będą oglądać żołnierze utworzoną ze strzał ulewę, wypuszczaną z mojego łuku niczym z kłębów chmur na kres pory gorącej.
58 Zwyciężę dzisiaj na placu Syna Prythy strzałami o gładkich drzewcach. Zatrzymajcie się w polu, mężni! Uwolnijcie się od strachu przed Phalguną!
59 Albowiem zderzywszy się z moim męstwem, nie zdoła go Phalguna przełamać, tak jak ocean — siedziba makarów, uderzywszy w wybrzeże”.
60 To powiedziawszy, ruszył książę, wielką armią otoczony, w stronę Phalguny, niełatwy do rozbicia, o oczach krwią z gniewu podbiegłych.
61 Widząc ruszającego do ataku wielkoramiennego, Syn Śaradwanta, do Aśwatthamana dotarłszy, w te słowa się wówczas odezwał:
62 „Ten oto książę wielkoramienny, nieugięty, od gniewu nieprzytomny, prędkość lotną rydwanu obrawszy, z Phalguną chce walczyć.
63 Aby — tygrys wśród ludzi — na naszych oczach życia w starciu z Synem Prythy nie stracił, ochraniajcie Potomka Kuru!
64 Aby nie dostał się Potomek Kuru, władca, bohater, w pole rażenia strzał Phalguny, ochraniajcie go bez zwlekania!
65 Aby strzałami Syna Prythy okrutnymi, podobnymi lśniącym wężom po wylince, nie został książę w popiół obrócony, tak długo wojowników nieprzyjaciela powstrzymujcie!
66 Niestosowne to, uważam, że gdy my stoimy, o dumy pogromco, sam do walki książę pędzi na Syna Prythy bez wsparcia żadnego.
67 Trudno będzie Potomkowi Kuru zachować życie, myślę, walczącemu z Diademem Zdobnym, Synem Prythy, niczym słoniowi z tygrysem się ścierającemu”.
68 Na te słowa skierowane do niego przez wuja, Syn Drony, najwyborniejszy z władających orężem, w ten sposób zwrócił się szybko do Durjodhany:
69 „Póki żyję ja, Syn Gandhari, nie godzi ci się ruszać do walki, na mnie nie zważając, Potomku Kuru, na mnie, który zawsze twego dobra pragnie!
70 Nie powinieneś się frasować zwycięstwem Syna Prythy! Ja powstrzymam Syna Prythy! Zatrzymaj się, Łatwobójco*!”.
I rzekł Durjodhana:
71 Nauczyciel* zaprawdę niczym syna własnego opieką otacza Synów Pandu. Ty też wyjątek czynisz wobec nich zawsze, o najlepszy z podwójnie urodzonych.
72 Czy to z powodu ociągania się mojego losu* ociąga się również twoja waleczność w walce, czy to z powodu twojej słabości do Włodarza Dharmy, czy też do Draupadi, tego nie wiem.
73 Niech już przepadnę, pazerny, skoro z mojego powodu wszyscy krewniacy, na szczęście najwyższe zasługujący, nieszczęścia zaznają, niepokonani.
74 Ale przecież któż inny, jeśli nie Syn Gautami, spośród orężem władnych najpierwszy, równy samemu Maheśwarze w walce, byłby w stanie wrogów odrzucić?
75 Aśwatthamanie, bądź łaskaw i unicestwij tych wszystkich tutaj mojego nieszczęścia łaknących. W zasięgu rażenia twoich pocisków nawet bogowie nie byliby w stanie się ostać, o nieskazitelny!
76 Bij w Pańćalów! I w Somaków również wraz z ich poplecznikami, Synu Drony! My resztę wytniemy, przez ciebie właśnie chronieni.
77 Ci bowiem Somakowie, braminie, oraz Pańćalowie przesławni wśród moich oddziałów żerują rozjuszeni niczym wygłodniały ogień w suchym lesie.
78 Tych powstrzymaj, o wielkoramienny, i Kekajów, o najlepszy z ludzi! Od dawna zagładę szerzą, chronieni przez Diademem Zdobnego.
79 Wcześniej czy później tego dokonasz, to twoje jest zadanie*, o pychy pogromco! To ty zrodziłeś się, o wielkoramienny, by zabić Pańćalów!
80 „Uwolnisz świat cały od Pańćalów zaiste, o nieporuszony*!” — takie wypowiedzieli słowa siddhowie. I tak się stanie zaiste.
81 W polu rażenia strzał twoich nie są w stanie wytrwać bogowie z Wasawą na czele, tym bardziej Synowie Prythy wraz z Pańćalami! A powiadam prawdę!
