7.126. Mowa Drony

I rzekł Dhrytarasztra:
1 Gdy zabity został Władca Sindhu, mój drogi, w starciu z Leworęcznym, a także i Bhuriśrawas, cóż działo się w waszych sercach wtedy?

2 A kiedy Durjodhana wygłosił to wszystko do Drony na zgromadzeniu Kuru, co ten mu z kolei odpowiedział? To mi opowiadaj, Sańdźajo!

I opowiadał Sańdźaja:
3 Pomruk podniósł się wielki wśród wojsk twoich, o potomku Bharaty, gdy zobaczyli śmierć Władcy Sindhu, jak i Bhuriśrawasa.

4 Wskazówki twojego syna wszystkie oni lekceważyli, skoro z winy tych wskazówek polegli setkami wojownicy–byki.

5 Zaś Drona*, gdy wysłuchał słów twojego syna, na duchu podupadł, i pomedytowawszy chwilę, zbolały ogromnie, tak się odezwał:

6 „Durjodhano, czemu ostrzami słów tniesz w ten sposób we mnie, choć zawsze ci powtarzałem, że Ardźuna Leworęczny niemożliwy do pokonania jest w starciu?

7 Rozpoznać, że Ardźuna kompetentny jest w walce, z tego tylko, Potomku Kuru, było można, że Śikhandin Bhiszmę obalił, chroniony przez Diademem Zdobnego.

8 Gdy zobaczyłem pokonanego w walce tego, który dla bogów i ludzi niemożliwy był do pokonania, zrozumiałem, że nie ma już armii Bharatów.

9 Gdy pokonany legł heros, którego za największego herosa ze wszystkich ludzi w trzech światach uważaliśmy, cóż nam pozostało jako czci obiekt?

10 Kości owe zaiste, przez drogiego Śakuniego na zgromadzeniu Kuru* rzucone, to nie kości były! To ostre strzały wrogów dręczące!

11 To one nas zabijają, mój drogi, bezpióre, przez Zwycięskiego* popędzane, które ci wtedy zapowiadał Widura*, nie rozumiesz?

12 A też i tamtych słów dobromyślnych nie posłuchałeś lamentującego Widury o wielkim harcie ducha, mądrego, namawiającego do zachowania pokoju!

13 Tak oto dzieje się ta straszliwa masakra, przepotworna, spowodowana przez ciebie, Durjodhano, któryś zlekceważył jego słowa.

14 I że na naszych oczach Ciemnolicą* kazałeś sprowadzić na zgromadzenie, która na to nie zasłużyła, z rodu dobrego pochodzi i wszelkich powinności zawsze dochowuje.

15 Tej niegodziwości, Synu Gandhari*, teraz spożywasz owoce. A gdybyś nie spożywał, to i tak grzech w zaświatach przypadnie ci jeszcze większy.

16 I że Pandawów w grze w kości podstępem pokonawszy zaiste, wygnałeś ich potem do lasu, odzianych w skóry antylopy*.

17 Któż inny w świecie poza mną, kto braminem się mianuje, krzywdziłby ich, którzy niczym synowie są dla mnie i zawsze ścieżką powinności postępują?

18–19 Ten ogień furii Pandawów przez ciebie wraz z Śakunim w opał zaopatrzony, przy aprobacie Dhrytarasztry na zgromadzeniu Kuru przez Duhśasanę rozniecony, przez Karnę intensywnie wzmożony, został przez ciebie, gdy zlekceważyłeś słowa Kszattara*, po wielokroć pomnożony*.

20 I jak to się stało, że wy wszyscy przezwyciężyć się daliście, gdy zablokowaliście Ardźunę*, do Władcy Sindhu przywarłszy, a ten i tak wśród was zginął?

21 Jakże się to stało, że ty, Karna i Krypa, i Śalja, a także Aśwatthaman, że wy życie żeście zachowali, potomku Kuru, a Władca Sindhu śmierci doświadczył?

22 Jak to się stało, że wszyscy wasi wojownicy skupiają całą swoją palącą energię, żeby Władcę Sindhu ratować, a on pomiędzy wami ginie?

23 We mnie zaiste przecież, a już szczególnie w tobie, Durjodhano, pokładał nadzieję na ratunek przed Ardźuną ów pan ziemi.

24 Stąd, gdy ratunku przed Phalguną nawet on nie otrzymał, nie wyglądam już niczego, co by uratować miało moje życie.

25 Widzę już siebie niemal, jak tonę pod ciężarem zobowiązania Dhrysztadjumny*, o ile nie zabiję Pańćalów razem z Śikhandinem.

26 Czemuż więc we mnie, już i tak rozpaczą rozpalonego, tniesz słów strzałami, gdy sam Władcy Sindhu niezdolny byłeś ocalić, o potomku Bharaty?

27 Nie widząc na polu złotego proporca Tego, Który Prawdę Ślubuje, w czynach nieznużonego Bhiszmy, jakże możesz się jeszcze łudzić zwycięstwem?

28 Tam, wśród rydwanników wspaniałych, gdzie zabity został Władca Sindhu i gdzie poległ również Bhuriśrawas, jak myślisz, co ci jeszcze pozostało?

29 A jeśli Krypa zaprawdę niezłomny nadal żyje, o książę, to za to, że Władcy Sindhu śladem dotąd nie ruszył, cześć mu oddaję!

30–31a A że zobaczyłem Bhiszmę powalonego zaiste na oczach twoich i twojego brata młodszego, Duhśasany, potomku Kuru — Bhiszmę, który dokonywał wyczynów niemożliwych do dokonania, niemal jakby nieśmiertelny był w starciu, nawet z bogami z Wasawą na czele — pomyślałem, że nie dla ciebie już ziemia obficie rodząca, władco ludzi.

31 Te oto zarówno Pandawów, jak i Śryńdźajów, o potomku Bharaty, armie zjednoczone ruszają dzisiaj na mnie w ataku, o czcigodny.

32 Póki nie zabiję wszystkich Pańćalów, nie dla mnie uwolnienie ze zbroi! Działam w tej wojnie, dzieł dokonując w twojej sprawie, Synu Dhrytarasztry.

33 Książę, memu synowi, Aśwatthamanowi, przekaż, że nie wolno mu w tej wojennej ofierze Somakom odpuścić*. A życia ma strzec!

34 I czego go ojciec nauczył, te pouczenia niech w życie wciela: »Bądź wytrwały w braku okrucieństwa, opanowaniu, prawdzie i uczciwości!

35 Zręczny w realizowaniu powinności, korzyści i przyjemności* nie zaniedbuj powinności i korzyści! A w każdej sytuacji podejmuj działania, w których przodują powinności!«.

36 Zaś uczonym braminom radość dla oczu i serca nieść należy i usługiwać im należy z całych sił! I nie należy czynić nic im niemiłego, podobni są bowiem do pióropuszy ognia.

37 Ja zaś oto wkraczam w szeregi wojska, dręczycielu wrogów, ruszając do wielkiej bitwy poraniony przez ciebie, książę, słów włóczniami.

38 A ty, Durjodhano, jeśli dasz radę, wojska kontroluj, bowiem choć noc zapadła, walczyć chcą, rozgorączkowani, i Kuru, i Sryńdźajowie”.

39 Wypowiedziawszy się w ten sposób, ruszył Drona na Pandawów i Sryńdźajów, przyćmiewając żar energii wojowników* niczym promieniste słońce blask gwiazdozbiorów.