Autorzy
Opracowali (indika 2026):
(tłumaczenie)
Anna Trynkowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz
Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.
महाभारत
Mahābhārata
8. Księga Karny (Karṇaparvan)
***
8.22-69 Siedemnasty dzień bitwy
8.25. Śalja zgadza się zostać woźnicą rydwanu Karny
Streszczenie rozdziału:
duryodhana uvāca
evaṃ sa bhagavān devaḥ sarvalokapitāmahaḥ |
sārathyam akarot tatra yatra rudro 'bhavad rathī ||8.25.1||
rathinābhyadhiko vīraḥ kartavyo rathasārathiḥ |
tasmāt tvaṃ puruṣavyāghra niyaccha turagān yudhi ||8.25.2||
saṃjaya uvāca
tataḥ śalyaḥ pariṣvajya sutaṃ te vākyam abravīt |
duryodhanam amitraghnaḥ prīto madrādhipas tadā ||8.25.3||
evaṃ cen manyase rājan gāndhāre priyadarśana |
tasmāt te yat priyaṃ kiṃ cit tat sarvaṃ karavāṇy aham ||8.25.4||
yatrāsmi bharataśreṣṭha yogyaḥ karmaṇi karhi cit |
tatra sarvātmanā yukto vakṣye kāryadhuraṃ tava ||8.25.5||
yat tu karṇam ahaṃ brūyāṃ hitakāmaḥ priyāpriyam |
mama tatkṣamatāṃ sarvaṃ bhavān karṇaś ca sarvaśaḥ ||8.25.6||
karṇa uvāca
īśānasya yathā brahmā yathā pārthasya keśavaḥ |
tathā nityaṃ hite yukto madrarāja bhajasva naḥ ||8.25.7||
śalya uvāca
ātmanindātmapūjā ca paranindā parastavaḥ |
anācaritam āryāṇāṃ vṛttam etac caturvidham ||8.25.8||
yat tu vidvan pravakṣyāmi pratyayārtham ahaṃ tava |
ātmanaḥ stavasaṃyuktaṃ tan nibodha yathātatham ||8.25.9||
ahaṃ śakrasya sārathye yogyo mātalivat prabho |
apramādaprayogāc ca jñānavidyācikitsitaiḥ ||8.25.10||
tataḥ pārthena saṃgrāme yudhyamānasya te 'nagha |
vāhayiṣyāmi turagān vijvaro bhava sūtaja ||8.25.11||
Durjodhana rzekł:
Tak ów pan bóg czcigodny, świata całego Praojciec*, powoził wtedy rydwanem, którego rydwannikiem był Rudra*. Bohatera, co nad rydwannikiem góruje, na woźnicę rydwanu wybierać należy, dlatego to ty, tygrysie wśród mężów, końmi Karny w boju pokieruj!
Sańdźaja rzekł:
Na to władca Madrów Śalja, nieprzyjaciół zabójca, zadowolony, syna twego Durjodhanę objąwszy, ozwał się doń w te słowa:
— Skoro tak sądzisz, królu, przystojny synu Gandhari, to wszystko uczynię dla ciebie, co tylko miłe ci będzie. [5] Do jakiegokolwiek przedsięwzięcia nadam ci się, prześwietny Bharato, duszą mu oddam się całą — brzemię zadania tego dla ciebie poniosę. Co jednak, dobra waszego pragnący, powiem Karnie, czy będzie to miłe, czy niemiłe, niech mi pan wszystko to całkowicie wybaczy i Karna również niechaj to zniesie!
Karna rzekł:
— Jak Brahma — Iśanie, jak synowi Prythy* — Bujnowłosy*, tak samo ty, królu Madrów, służ mi, stale dobru memu oddany!
Śalja rzekł:
— Przechwalanie się i ganienie siebie, ganienie innych i innych chwalenie — niestosowna jest dla szlachetnych powyższa zachowań czwórka. Co jednak, mężu uczony, powiem ci, byś mi zaufał, dokładnie tego wysłuchaj, choć siebie przy tym wychwalę… [10] Ze względu na praktykę mą i czujność, a także umiejętności lecznicze, wiedzę i mądrość, potężny panie, na równi z Matalim na woźnicę rydwanu samego Śakry się nadaję*! Spokojnie więc, wojowniku bez skazy, z synem Prythy w bitwie walczyć możesz — ja konie twe poprowadzę; przestań się tym, Synu Woźnicy, zadręczać!
