7.97. Walka Jujudhany z barbarzyńcami

I rzekł Dhrytarasztra:
1 Gdy Wnuk Śiniego do Ardźuny ruszył, w pył wielką naszą armię rozniósłszy, bezwstydni moi oto synowie cóż uczynili, o Sandźajo?

2 I w jaki sposób wytrwali w boju, o włos od śmierci nieustannie, Śiniego Wnuka dokonania widząc, wyczynom podobne Leworękiego?

3 Cóżże powiedzą o rycerskim fachu, pośrodku swych oddziałów pokonani? I w jaki sposób na placu bitewnym Satjaki górował, o sławie przeogromnej?

4 I w jaki sposób, chociaż żywi byli na placu synowie moi, Sańdźajo, Śiniego Wnuk zaatakował w walce? To mi opowiedz wszystko, tak jak było.

5 Ogromnie to zaiste niebywałe, co słyszę, mój drogi, z ust twoich o walce męża jednego z licznymi rydwannikami wspaniałymi.

6 Pechowy, myślę, wyrok losu synów moich nieszczęsnych trafił, że w pył roznosił ich na placu Satwatów Mąż o wielkim duchu.

7 Na niego jednego bowiem wojsk moich wszystkich nie staje, Sańdźajo. Gdy Jujudhana — Walki Pragnący we wściekłość wpadnie, bezczynni niech stoją wszyscy Pandu synowie.

8 Dronę w orężu biegłego, szałem bitewnym upojonego w polu pokonawszy, Satjaki synów moich wybijał będzie jak lew całe stada owiec.

9 Nie są wszak w stanie zabić Jujudhany, buhaja wśród ludzi, ani Krytawarman, ani inni bohaterowie liczni, do walki gotowi w tej wojennej ofierze.

10 Nawet Phalguna nie rozpętał tutaj wcześniej takiej bitewnej zawieruchy, jaką wywołał Śiniego Wnuk o sławie ogromnej.

I opowiadał Sańdźaja:
11 Skoro poszedłeś, królu, za złym podszeptem, a i z przyczyny działań Durjodhany, słuchaj teraz uważnie bez ruchu tego, co ci opowiem, Bharato.

12 **Zawrócili zaś znowu ci, co wespół przysięgę składali*, decyzję podjąwszy, by walczyć do samego końca na rozkaz twojego syna.

13–14 Trzy tysiące jeźdźców na przedzie z Durjodhaną, Śakowie, Kambodźowie, Bahlikowie i Jawanowie, a także Paradowie, Kunindowie, Tanganowie, Ambasthowie oraz Paiśaćowie z Mandarami* — wszyscy na Wnuka Śiniego pędem ruszyli niczym ćmy w ogień.

15 I sprzymierzone rydwany górali uzbrojonych w kamienie oraz pięciuset bohaterów, królu, na Wnuka Śiniego ruszyło szturmem.

16–17 Wówczas z tysiącem rydwanów i setką wspaniałych rydwanników, tysiącem słoni bojowych i dwoma tysiącami rumaków wspaniali łucznicy wysyłający wielorakie potoki strzał zaatakowali Wnuka Śiniego, wraz z niepoliczoną piechotą.

18 A popędzając ich wszystkich okrzykami „Zabijcie go! Zabijcie!”, o potomku Bharaty, Duhśasana, wielki władca, Satjakiego ze wszystkich stron wstrzymywał.

19 Wielce niebywały zobaczyliśmy tam wówczas wyczyn Wnuka Śiniego, gdy sam jeden z mrowiem wrogów bez zawahania walkę podjął.

20 I wybił armię rydwanów, i siły bojowych słoni, wybił też kawalerię konną, jak również wszystkich Dasju z każdej strony.

21–22 A potem porozrzucanymi kołami i potrzaskanym świetnym orężem, osiami wozów licznych połamanymi, z pogiętymi belkami i drzewcami, a także poniszczonymi dyszlami, jak również proporcami zwalonymi, zbrojami i pióropuszami usiana została zaiste urodzajna ziemia.

23 Girlandami, ozdobami, szatami i taśmami*, o czcigodny, zaścielona została tam matka ziemia niczym niebioskłon uścielony gwiazdozbiorami, o potomku Bharaty.

24 I powalone zostały najlepsze ze słoni, masywne niczym góry, zrodzone w rodzie Ańdźany i Wamany*, o potomku Bharaty, zrodzone w rodzie Supratiki*, a także Mahapadmy*.

25 W rodzie Airawana* również oraz w innych szlachetnych rodach zrodzone, najznamienitsze z uzbrojonych w ciosy istoty, o królu, leżały licznie ubite.

26 Tak samo najznamienitsze z rumaków, zrodzone w Wanaju*, górskie, u Kambodźów, Arattów i Bahlików, królu, powybijał wtedy Satjaki.

27 I przybyłych z różnych krain i z różnych narodów piechurów zabijał tam wnuk Śiniego setkami, a nawet tysiącami!

28 Gdy tak wszyscy tępieni byli w polu bezlitośnie, do Dasju Duhśasana zawołał: „Zawracajcie, wy, którzy pojęcia nie macie o powinnościach i obowiązku*. Walczcie! Cóż wam po ucieczce?”.

29 A przyjrzawszy się im wszystkim, syn twój Duhśasana wezwał walczących na kamienie bohaterskich górali:

30 „Ej, zręczniście w walce na głazy, nie zna się na tym Satjaki. W walce na głazy dziewiczego wygrzmoćcie, tego wojny kochanka!”.

31 „I tak samo Kuru wszyscy niedoświadczeni są w walce głazami. Atakujcie! Nie obawiajcie się! Nie dosięgnie was Satjaki!”

31A **Ci zaś górscy wojownicy, z kamieniami w rękach wszyscy, pędem ruszyli w stronę Wnuka Śiniego, niczym ministrowie z odważnikami w stronę króla*.

32 A potem z wielkimi niczym głowy słoni* głazami wzniesionymi stanęli mieszkańcy gór gotowi, dążąc do śmierci Jujudhany.

33 I inni także, z procami*, pragnący zabić Satwatę, ponaglani przez twojego syna zasadzili się ze stron wszystkich.

34 Na tych atakujących właśnie, pragnących walczyć kamieniami, Satjaki w odpowiedzi wypuścił strzał trzy setki.

35 I nawałnicę kamieni hurkoczącą, wznieconą przez gór mieszkańców, przeciął przypominającymi węże żelaznymi strzałami, ów byk z rodu Śiniego.

36 Głazy mielone przez niego na piasek, niczym chmary rozpłomienionych świetlików na wojska w większości spadając, raziły je, okrzyki „Oj!, Aj” wzbudzając.

37 A zaraz potem pięciuset wojów z podniesionymi wielkimi kamieniami padło na ziemię, królu, z obciętymi ramionami.

38 Walczących głazami wojów wiele tysięcy, przygotowanych, w szyku ustawianych, jedną serią unicestwił. Niebywałe było to wszystko.

39–40 Wówczas znowu patrząc spokojnie na nadlatującą co i rusz nawałnicę kamieni zewsząd ciskanych przez koziobrodych, z żelazami w rękach i z trójzębami, Daradów, Khaśów, Tanganów i Ambaszthów, i Kunindów*, Satjaki szył w nie strzałami w odpowiedzi, bardzo mocarny.

41 A z powodu hurgotu kamieni roztrzaskiwanych w powietrzu ostrymi strzałami do ucieczki rzucały się, o królu, słonie, konie, rydwany i piechota.

42 Rozdrabnianymi na pył kamieniami obsypywani ludzie, słonie i konie* nie byli w stanie wytrwać w miejscu, niczym przez osy żądleni.

43 Pozostałe niedobitki słoni, wykrwawione, z ziejącymi ranami guzów na skroniach, zawróciły w popłochu w przeciwną od rydwanu Jujudhany stronę.

44 Wówczas huk się podniósł w twojej armii, czcigodny, dręczonej przez Madhu Potomka, przerażający niczym ryk oceanu.

45–46 Ten huk gromki z dala słysząc, Drona do swego woźnicy powiedział: „Ten, bardzie, w bitwie rozjuszony wspaniały rydwannik z rodu Satwatów, rozrywając na strzępy raz za razem nasze wojsko, po polu bitwy kroczy niczym Czas–Śmierć. Gdzie ten ryk gromki, tam, bardzie, rydwan kieruj!

47 Z miotającymi kamienie ściera się z pewnością Jujudhana, albowiem rydwannicy wszyscy uwożeni są przez spłoszone rumaki.

48 Pozbawieni oręża i zbroi, ranni tu i tam padają na ziemie. Nie są w stanie woźnice opanować w tym zgiełku koni”.

49 Mówiącemu te słowa, królu, przenikliwemu Dronie Synowi Bharadwadźi, najlepszemu z władających orężem, tak wówczas odpowiedział woźnica:

50 „Żyj długo, panie! Rozbiega się armia potomków Kuru we wszystkich kierunkach. Spójrz na wojów w polu masakrowanych, miotających się to tu, to tam, z miejsca na miejsce uciekających.

51 A tutaj zjednoczeni bohaterscy Pańcalowie wraz z Pandawami, ciebie właśnie przecież pragnący zabić, zjeżdżają się ze wszystkich stron.

52 To teraz, co robić, rozstrzygnij! Na co teraz przyszła pora, pogromco nieprzyjaciół: zostajemy czy jedziemy? A daleko już odjechał Satjaki”.

53 Gdy tak mówił bard do Syna Bharadwadźi, o czcigodny, w oddali dało się zobaczyć Wnuka Śiniego wybijającego rozlicznych rydwanników.

54 A twoi woje dziesiątkowani na placu przez Jujudhanę, porzuciwszy jego rydwan, w stronę wojsk Drony pędem ruszyli.

55 Także i ci rydwannicy, z którymi Duhśasana wcześniej zawrócił, przerażeni ruszyli pośpiesznie wszyscy w stronę rydwanu Syna Bharadwadźi.