7.169. Zwada Dhrysztadjumny i Satjakiego

Dhrytarasztra rzekł:
1 Ów szlachetny zgłębił Wedy
należycie, z dodatkami.
W nim nauka militarna,
gdyż łagodność precz odrzucił.

2 Zaś nikczemnik potępiony,
mistrzobójca, niska dusza
obelżywie go obraził —
Dronę, co był synem wieszcza.

3 Z jego łaski pierwsi z mężów
dzielnych czynów dokonują
ponadludzkich podczas boju,
niedosiężnych i dla niebian.

4 Lżył on Dronę przed obliczem
wszystkich tych wielkich grzeszników,
którzy złością nie pałali.
Pluć na męskość, na złość pluwać!

5 Dzieci Prythy i królowie,
co na ziemi pierwsi w łuku,
słysząc słowa te Pańćalji,
cóż odrzekli, o tym powiedz.

Sańdźaja rzekł:
6 Królu ludów, usłyszawszy
słowa potomka Drupady
okrutnego, monarchowie
wraz zamilkli, jak tam stali.

7 Zaś Ardźuna, kątem oka
widząc podłego Parszatę
z łzami, ledwo łapiąc oddech,
wyrzekł: „Hańba! Hańba! Hańba!”.

8 Judhiszthira, Bhima, Kryszna
i bliźniacy wraz z innymi
stali zawstydzeni, królu,
a Satjaki tak powiedział:

9 „Czyż tu nie ma ni jednego
męża, co by z miejsca zabił
grzesznika potępionego,
co haniebne wyrzekł słowa?

10 Czemuż język twój nie sczeznął,
głowa w setkę nie rozpadła,
kiedy mistrza obrażałeś,
czyn nikczemny cię nie zabił?

11 Dzieci Prythy cię wspierają,
wszyscy Wryszni, Andhakowie
chwalą cię na zgromadzeniu,
choć haniebny czyn spełniłeś.

12 Dopuściwszy się występku,
dalej godzisz w godność mistrza.
Trzeba zgładzić cię natychmiast,
dłużej żyć nie jesteś godzien.

13 Któż szlachetny by przedsięwziął
poza tobą, nikczemnikiem,
mord na mistrzu wiecznie prawym
przez chwycenie go za włosy.

14 Siedem wstecz pokoleń przodków
oraz zstępni twoi krewni
dziś upadli, zbyci chwały,
mając ciebie, skazę rodu.

15 Tyś oskarżył syna Prythy
o zabicie byka Bhiszmy.
Wszak swój koniec zaplanował
sobie sam ów wielki duchem.

16 A co więcej, wszak go zgładził
twój braciszek*, wielki grzesznik.
Na ziemi nie masz przestępców
równych potomkom Pańćali.

17 W rzeczy samej to twój ojciec
stworzył go ku śmierci Bhiszmy,
Ardźuna tylko go chronił,
Śikhandin był kresem mistrza.

18 Pańćalowie chwiejni w prawie,
wrodzy mistrzom, przyjaciołom.
Tyś w ich łonie się narodził,
potępianym przez uczciwych.

19 Gdy ponownie takie słowa
rzekniesz w moim towarzystwie,
głowę strącę twą na ziemię
maczugą gromowi równą”.

20 Przez Satwatę uderzony
ostrym słowem, wnuk Pryszaty
gniewnie rzekł do Satjakiego
poruszony, lecz z uśmiechem:

21 „O Madhawo, usłyszałem
i wybaczam twoje słowa.
Nieszlachetny nie powinien
mierzyć w stronę szlachetnego.

22 Wybaczanie świat pochwala,
lecz grzech nań nie zasługuje.
»Kto wybacza, ten już przepadł« —
tak uważa grzeszna dusza.

23 Twa kultura godna wzgardy,
podła dusza, grzech twym celem,
od paznokci aż po włosy
choć nagannyś, to szkalujesz.

24 Bhuriśrawas był bez ramion,
zrzekł się życia, ty chroniony,
mord zadałeś bezbronnemu.
Cóż być może podlejszego?

25 Ja godziłem wszakże w Dronę
boską bronią, gdy był w szyku,
gdy broń złożył, go zabiłem.
Cóż w tym złego, okrutniku?

26 W pojedynku on nie walczył,
zrzekł się życia ów asceta,
inni ręce mu obcięli —
kim jest ten, kto go szlachtował?

27 O Satjaki, ów waleczny
cię powalił i pokonał.
Czemuż wtedyś go nie zabił,
stając się najlepszym z mężnych?

28 Pierwej nie byłeś rycerski.
Gdy syn Prythy go zwyciężył,
to zabiłeś bohatera,
mężne dziecię Somadatty.

29 Tam, gdzie Drona gromił hufce
synów Pandu, budząc popłoch,
śląc pociski tysiącami,
tam też zaraz podążałem.

30 On tak ciebie sponiewierał.
Twoje czyny jak ćandali*.
Czemuż, naganny, spotwarzasz
mnie, ostrymi dźgając słowy?

31 O najgorszy z rodu Wrysznich,
twój, nie mój czyn obrzydliwy.
W tobie wszelki grzech spoczywa,
więc mi o prawości nie praw.

32 Siądź spokojnie i już więcej
nie masz prawa mnie szkalować.
Oto zarzut i odpowiedź
na to, co chcesz mi powiedzieć.

33 Jeśli w swej głupocie powiesz
znów mi słowa obraźliwe,
to strzałami wyślę ciebie
do siedziby syna Słońca*.

34 Głupcze, wszak to niemożliwe,
by wyłącznie trwać w prawości,
dzieło również się osiąga
nieprawością, słuchaj o tym.

35 Nieprawością Judhiszthira
został wcześniej oszukany,
Draupadi była nękana
też bezprawnie, o Satjaki.

36 Wraz z Draupadi dzieci Pandu
hen po lasach wędrowały,
wszelkich dóbr ich pozbawiono,
też bezprawnie, o naiwny.

37 Władcę Madry* nam uwiedli
nieprawością przeciwnicy,
bez prawa został zabity
Bhiszma, pradziad rodu Kurów,
bezprawnie Bhuriśrawasa
uśmierciłeś, znawco prawa.

38 Dzieci Pandu i Kurowie,
podczas boju pragnąc przeżyć,
ją stosują, by zwyciężyć,
choć są mężni, znają prawo.

39 Bardzo trudno pojąć prawość
i bezprawie wyrozumieć.
Chcesz, to walcz po stronie Kurów,
nie zdążaj do świata przodków”.

40 Te i inne słowa słysząc
okrutne i obraźliwe,
chwalebny Satjaki zadrżał,
trzęsąc się na całym ciele.

41 W gniewie krwią nabiegły oczy,
Satjaki maczugę porwał,
sycząc niczym wąż godzony,
łuk swój rzucił do rydwanu.

42 Nacierając na Pańćalję,
w podnieceniu tak wykrzyczał:
„Nie odpowiem tobie ostro,
lecz zabiję, boś zasłużył!”.

43 Gdy nacierał w wielkim pędzie,
potężny, temperamentny,
rozwścieczony na Pańćalję,
jak śmierć, co na śmierć szarżuje,

44 wielki mocarz Bhimasena,
pchnięty słowem Wasudewy,
szparko z wozu swego skoczył,
ramionami go otoczył.

45 Choć syn Pandu wielce silny,
kiedy chwycił Satjakiego,
który wściekły gnał do przodu,
siłą pędu za nim runął.

46 Bhima stanął, prężył nogi,
lecz potężny wnuk Śiniego
kroków sześć mógł jeszcze zrobić
zatrzymany siłacz siłą.

47 Sahadewa zszedł z rydwanu
i łagodne wyrzekł słowa
do pochwyconego, królu,
co od niego był silniejszy:

48 „O tygrysie pośród ludzi,
większych przyjaciół nie mamy
oprócz Wrysznich i Andhaków,
i Pańćalów, o Madhawo.

49 A i Wryszni, Andhakowie,
ty szczególnie oraz Kryszna
poza nami wszak nie macie
druhów bardziej wam oddanych.

50 Dla Pańćalów, synu Wrysznich,
po ocean, ów kres ziemi,
nie masz druhów, którzy równi
są Pandowom oraz Wrysznim.

51 On do ciebie czuje przyjaźń
i podobnie ty do niego,
tym czym wy jesteście dla nas,
tym i my jesteśmy dla was.

52 Wszak tyś wszelkie prawa poznał,
prawość względem druha rozważ.
Wstrzymaj gniew swój do Pańćalji,
wycisz się, wnuku Śiniego.

53 Wybacz synowi Pryszaty,
on wybaczy zaraz tobie,
kiedy sobie wybaczamy,
to nastaje jeno spokój”.

54 Gdy, o panie, Sahadewa
wnuka ukoił Śiniego,
wówczas syn króla Pańćali
z lekkim śmiechem tak powiedział:

55 „Uwolnij wnuka Śiniego,
spowitego szałem boju,
niech, o Bhimo, do mnie biegnie,
niczym wiatr ku górskim szczytom,

56 bym ostrymi mógł strzałami
wraz usunąć jego furię,
wolę walki, synu Kunti,
jak i życie podczas starcia.

57 Czyż niezdolnym jest wykonać
pracy, której się podjąłem,
dla Pandawów, chociaż trudnej?
Już nadchodzą Kaurawowie.

58 Może więc Phalguna wszystkich
ich powstrzyma w srogim starciu,
a ja strącę jego głowę
prędkim nurtem strzał trzcinowych.

59 Mniema, że Bhuriśrawasem
pozbawionym ramion jestem.
Wypuść go, a w pojedynku
ja go albo on mnie zmorzy”.

60 Słysząc słowa te Pańćalji,
niczym wąż syczał Satjaki,
schwytany w ramionach Bhimy
siłacz ciągle się wyrywał.

61 Wówczas szybko Wasudewa
oraz Prawa Król, o panie,
z wielkim trudem owych mężów
oddzielili hen od siebie.

62 Oddzieliwszy tych łuczników
o przekrwionych z gniewu oczach,
żądni walki woje-byki
k wrogiej armii wyruszyli.