8.24. Zniszczenie trójmiasta

Durjodhana rzekł:
Posłuchaj jednak dalej jeszcze, panie Madrów* — opowiem ci, władco potężny, co dawniej na wojnie bogów z asurami się działo. To ojciec mój historię tę mi przekazał, od wielkiego wieszcza Markandeji usłyszaną, ja zaś tobie bez reszty ją wyłożę, wieszczu królewski wspaniały. Wysłuchaj mnie — wątpliwości twych budzić to nie powinno!

Wielka wojna miała miejsce między bogami a asurami — pierwsza bitwa odbyła się, królu, z powodu porwania Taraki*; jak słyszeliśmy, pokonali wówczas bogowie Daitjów*.

Gdy zaś zwyciężeni zostali Dajtjowie, trzej synowie Taraki*, Taraksza, Kamalaksza i Widjunmalin, władco ziemi, [5] ascezie srogiej się oddali, umartwienia najcięższe praktykując. Ascezą, wrogów dręczycielu, ciała swe wycieńczyli.

Wstrzemięźliwością ich, ascezą i umartwieniami się radując, Praojciec*, życzeń szafarz, życzenia ich spełnić obiecał, ziemi władco. Zażyczyli sobie więc wespół, królu, od całego świata Praojca, by nigdy stworzenie żadne zabić nie było ich w stanie. Rzekł bóg do nich na to, ów potężny pan światów:

— Nie ma nieśmiertelności pełnej, wycofajcie się z tego, asurowie! Inne życzenie wybierzcie, jakie tylko się wam podoba!

Wszyscy razem wtedy, królu, po wielekroć rzecz starannie rozważyli, pokłon oddali całego świata władcy i ozwali się doń w takie słowa:

— [10] To oto życzenie nasze spełnij, boże: w trzech miastach osiadłszy, po ziemi wędrować będziemy, łaską twą, Praojcze, na świecie tym się ciesząc. Po lat tysiącu jednak zejdziemy się wszyscy ze sobą, a miasta te, boże bez skazy, w jedno niech się wówczas połączą. Kto zaś scalone te miasta jedną strzałą ugodzić zdoła, niech pan ów czcigodny, najlepszy z bogów, śmiercią naszą wtedy się stanie…

— Zgoda! — tak im odparłszy, powrócił Brahma do nieba.

Oni zaś, gdy przyrzeczenie to odeń dostali, zadowoleni, rzecz rozważywszy wespół, wielkiego asurę Maję wybrali, by miasta te trzy stworzył — przez Daitjów i Danawów* czczonego, wiecznie młodego wszechrzeczy czyńcę.

Mocą swą, przez ascezę osiągniętą, wzniósł wówczas mędrzec Maja miast trójkę: jedno ze złota, ze srebra jedno i jedno z żelaza, [15] co w koło ułożone były. Złote miasto w niebie się znajdowało, w przestworzach — srebrne, a żelazne na ziemi, panie ziemi, stanęło. Każde sto stajań* wszerz i wzdłuż mierzące, pełne domów i gmachów wysokich, o wielkich murach i bramach; niezatłoczone, za to z zalet natłokiem, od chorób wolne, pałacami przeróżnymi i wrotami ozdobione.

Oddzielnego króla każde z nich miało, królu: pięknym miastem ze złota wielki duchem Tarakaksza władał, srebrnym — Kamalaksza, żelaznym zaś — Widjunmalin. Władców Daitjów owych trójka, trójświat cały potęgą swą podbiwszy prędko, na lat mnóstwo, zaiste, Panem Stworzeń* się stała.

[20] Miliony, a potem dziesiątki milionów przywódców Danawów, którym żaden bohater odporu dać nie był w stanie, schodzić się tam jęły. Potęgi wielkiej pragnący, w niedostępnych miastach trzech zamieszkali. Maja zaś dalej wszystko im wszystkim zapewniał; oparcie w nim mając, bez strachu żadnego wszyscy tam sobie żyli. Ktokolwiek, w trójmieście mieszkając, czegokolwiek by sobie zapragnął, temu Maja magiczną swą mocą spełniał wówczas każde to życzenie.

Miał syna Tarakaksza — mocarza imieniem Hari. Ów ascezę najcięższą uprawiał, którą ucieszył Praojca. Zadowolonego boga poprosił:

— Niech w mieście naszym staw się znajdzie cudowny, w którym powaleni orężem siły będą mogli odzyskać!

[25] Gdy mu życzenie to bóg spełnić obiecał, potężny władco, bohaterski Hari, syn Tarakakszy, stworzył w mieście taki staw właśnie, zmarłym życie przywracający. Jakąkolwiek postać w chwili zgonu miałby Daitja i jakkolwiek by był odziany, wrzucony do stawu, odżywał i tak samo jak przedtem wyglądał.

Posiadłszy staw ten, trójmiasta mieszkańcy, potężni dzięki swej wielkiej ascezie, strach bogów powiększając, światy wszystkie zadręczać zaczęli, gdyż nijak w boju, królu, zabić ich się nie dało. Chciwością i zaślepieniem owładnięci, bezrozumni i wstydu wyzbyci, ustanowiony porządek w strzępy roznosili wtedy wszyscy. Raz po raz, to tu, to tam, bogów i zastępy ich przepędzając, włóczyli się, jak zapragnęli, w dumę życzenia swego spełnieniem wprawieni. [30] Gaje bogów wszystkie, mieszkańcom nieba miłe, a także społeczności wieszczów, pustelnie ich święte i ofiarne słupy* niszczyli owi źle czyniący Danawowie, przyzwoitości granice wszelkie przekraczając.

Wówczas bogowie wszyscy, pogromco wrogów, wespół do Praojca się udali, by mu o niegodziwości asurów opowiedzieć. Gdy przedstawili mu już fakty wszystkie, głowy swe przed nim skłaniając, zapytali, jakim sposobem zabić demony byłoby można.

Wysłuchał tego pan bóg czcigodny, po czym tak oto odrzekł bogom:

— Podli duchem są asurowie, ci zaś w dodatku bogów nienawidzą, skoro stale tak was krzywdzą i dręczą… Ja bezstronny jestem w stosunku do stworzeń wszystkich — wątpliwości żadnych niech to nie budzi. Powiadam wam jednak: nieprawych zabić trzeba! [35] Wybierzcie zwycięskiego Sthanu*, Iśaną też zwanego, bogowie, by z asurami walczył — a on, niestrudzony w działaniu, ich zabije!

Takie słowa jego słysząc, bogowie z Śakrą* na czele do boga, co byka ma w godle*, po ratunek pod przewodnictwem Brahmy się zwrócili. Ascezę najcięższą praktykując i recytując odwieczne Wedy, razem z wieszczami owi prawa znawcy Bhawie* duszą oddali się całą. Wychwalali mowami stosownymi owego boga, jak nikt bezpieczeństwo zapewniającego w niebezpieczeństwach wszelkich, ducha wszechrzeczy, wszechświata ducha najwyższego, co duchem swym przenika wszystko; który licznym specjalnym praktykom ascetycznym się oddając, skupienie ducha opanował, odrębność ducha od materii zrozumiał i stale nad duchem swym ma kontrolę.

[40] Owego Iśanę ujrzeli w końcu, żaru ducha pełnego małżonka Umy, ślubom ascetycznym wiernego, bez skazy, co podobnego sobie nie ma w świecie całym! W różnej postaci każdy z nich wyobrażał go sobie, choć jeden jest pan bóg ów czcigodny, a wyobrażenia te, własne i innych, w owym wszechrzeczy duchu najwyższym teraz postrzegając, w zadziwienie najwyższe popadli wszyscy… Widząc zaś, że ów świata niezrodzony władca ogół stworzeń w sobie zawiera, bogowie i wieszczowie bramińscy głowy swe przed nim do ziemi aż skłonili.

Błogosławiąc ich, cześć im okazał i podniósł ich czcigodny Śankara*.

— No mówcież, mówcie! — tak ich następnie z uśmiechem zachęcił.

Pozwolenie trójokiego boga mając, spokojni już, w te oto słowa ozwali się wtedy do Bhawy:

— Pokłon, pokłon ci, potężny panie! [45] Pokłon najwyższemu bogu bogów, łucznikowi, co gniewu największego jest pełen, niszczycielowi ofiary Pana Stworzeń, którego stworzeń panowie wychwalają wszyscy. Pokłon rozsławionemu, którego rozsławiać należy, rozsławianemu, Śmierci pokłon, ciemnoczerwonemu, Rudrze, sinoszyjemu, włócznikowi; wojownikowi, co celu nie chybia, o oczach łani, walczącemu bronią najświetniejszą, przeciwnikowi nie do odparcia, czystemu, wstrzemięźliwemu braminowi. Pokłon niezmierzonemu Iśanie, co wszystko ma pod swą kontrolą, w szacie ze skóry, stale oddanemu ascezie, czerwonobrązowemu, wytrwałemu w ślubach; ojcu Kumary* o oczach trojgu, oręż najwspanialszy dzierżącemu, niszczącemu cierpienie swych petentów, który gromady wrogów Wed zabija. [50] Panu drzew, panu ludzi pokłon; panu krów, ofiar panu stale się kłaniamy. Pokłon ci, trójoki wodzu armii o żarze ducha straszliwym. Umysłem, mową i czynem do ciebie się uciekamy, pod opiekę swą przyjmij nas, boże!

Zadowolony, serdecznie przyjął ich wtedy pan bóg czcigodny.

— Obawy swe porzućcie! — powiedział — Mówcie, cóż mam dla was uczynić?

Gdy tak ów wszechświata duch najwyższy życzenie zastępów przodków*, bogów i wieszczów spełnić przyrzekł, Brahma, cześć Śankarze oddawszy, tę oto mowę, zbawienną dla świata, wygłosił:

— Za pozwoleniem twym, panie bogów, na pozycję Pana Stworzeń wyniesiony, życzenie wielkie przyrzekłem spełnić Danawom. [55] Nikt inny oprócz ciebie powstrzymać nie zdoła demonów owych, co granice wszelkie przekraczają! Ty jeden, panie tego, co było i co będzie, godnym ich przeciwnikiem w walce jesteś. Łaską swą obdarz, boże, mieszkańców nieba, co jako petenci cię błagają — włóczniku, zabij Danawów!

Czcigodny pan bóg rzekł:
— Wszystkich wrogów waszych, jak sądzę, uśmiercić należy; sam jeden wszakże zabić demonów owych nie jestem w stanie. To wy wszyscy wespół żarem broni mej wrogów swych w boju zwyciężcie — wielka bowiem w gromadzie jest siła!

Bogowie rzekli:
— Dwakroć większa jest moc ich żaru ducha od naszej, jak sądzimy — moc żaru ich ducha bowiem już widzieliśmy…

Czcigodny pan bóg rzekł:
— [60] Ze szczętem wybić trzeba niegodziwców, którzy was tak krzywdzą. Połową mocy żaru ducha mego wrogów swych wszystkich zabijcie!

Bogowie rzekli:
— Połowy żaru ducha twego znieść nie zdołamy, wielki panie. To ty mocy nas wszystkich połową wrogów naszych zabij!

Durjodhana rzekł:
Tak błagany przez nich, królu prześwietny, pan bogów zgodę wyraził wreszcie. Połowę żaru ducha od nich wszystkich przyjął — nieprzewyższony żar ducha wówczas go wypełnił. Przewyższał wszystkich mocą bóg ów, mocy tej pełen — pod Wielkiego Boga imieniem znany był odtąd Śankara.

Oznajmił wtedy Bóg Wielki:

— Łuk i strzałę dzierżąc*, w starciu na rydwanie zabiję wrogów waszych, mieszkańcy nieba. [65] Rydwanem mym, łukiem i strzałą zatem się zajmijcie, abym na ziemię dzisiaj ich powalił!

Bogowie rzekli:
— To stąd, to stamtąd zaczerpnąwszy trójświata postaci wszelakie, rydwan o mocy wielkiej zbudujemy ci, bogów panie.

Obmyślony przez Wiśwakarmana rydwan piękny, dokładnie według jego planu, owe tygrysy wśród bogów tak oto potem wyszykowały*:

Krągłym przodem boginię Ziemię uczynili, z górami, lasami i wyspami, opokę stworzeń wszystkich, girlandą miast przestronnych zdobną. Oś sporządzili z góry Mandary, tyły — z rzek wielkich, a z głównych i pośrednich stron świata — rydwanu tego pokrycie; przyłącza dyszla — z planet jaśniejących, z gwiazd zaś — pancerz. [70] Z ziół przeróżnych, pokrytych licznymi kwiatami i owocami, wygięte trójczłonowe mocowanie rydwanu powstało, w którym złączyła się celów życia trójka — prawo, dobrobyt i miłość. Ze słońca i księżyca koła dwa najlepsze dla rydwanu tego wybornego zrobili, a z dnia i nocy — skrzydła dwa piękne po jego jednej i drugiej stronie. Dziesięciu panów węży z Dhrytarasztrą* na czele mocnym dyszlem się stało, jarzmem — niebo, niszczycielskie chmury końca świata — skórzanymi jarzma podkładkami, kołkiem jarzma zaś — stanowczość, rozumność, wytrwałość i skromność. Pstre sklepienie niebieskie, z planetami i gwiazdami w gwiazdozbiorach, utworzyło skórzaną narzutę. Czterech władców świata — pana bogów, pana wód, pana zmarłych i pana bogactw* — końmi uczynili, boginie Siniwali, Anumati, Kuhu i zacną Rakę* — wiązaniami jarzma rumaków tych, ich jeźdźcami i ozdobami na ich szyje, [75] czyn, prawdę, ascezę i dostatek zaś — lejcami dla nich. Myśl platformą dla rydwannika stała się, mowa — drogą. Piękne różnobarwne chorągwie rydwanu tego wiatr rozwiewał; błyskawicami i tęczą spowity, aż rozbłysł, świat rozświetlając!

Gdy bogowie rydwan ten wspaniały tak wyszykowali, by wrogów rozgromić, wielki królu, tygrysie wśród ludzi, broń najlepszą Śankara w nim złożył, po czym osadził tam sztandar swój, wyciągnięty w niebo, z godłem byka. Pałka Brahmy, pałka Jamy, pałka samego Rudry i gorączki demon jako obsługa rydwanu tego po wszystkich stronach w gotowości trwali. [80] Zbiory zaklęć magicznych Atharwanów i Angirasów* koła rydwanu najwyższego ducha wszechświata chroniły, poprzedzały rydwan stare opowieści, Rygweda i Samaweda; eposy i Jadźurweda tyłów jego strzegły, a po bokach towarzyszyły mu słowa bogów i dziedziny wiedzy wszelakie. Okrzyk „waszat!”*, Indro wśród królów, za ankus i inne bodźce posłużył, święta sylaba „om!” zaś na samym czele niezwykły blask roztaczała.

Z roku wraz z sześcioma jego porami bogowie różnobarwny łuk sporządzili, a z nocy zagłady ludzkości — niezniszczalną łuku cięciwę. Strzałą stali się Wisznu, Agni i Soma. Agni i Soma to świat cały; świat cały składa się z Wisznu — tak też się powiada. [85] Wisznu zaś duszą jest czcigodnego pana boga Bhawy o niezmierzonym ducha żarze, dlatego kontaktu z cięciwą łuku Hary* demony owe znieść nie były w stanie. Strzałę tę pan potężny, gniewu gwałtownego pełen, napełnił ogniem gniewu, z gniewu Bhrygu i Angirasa* powstałym, do zniesienia niezwykle trudnym, a raczej nie do zniesienia!

Sino-czerwony, barwy dymu, odziany w skórę, płomieniem żaru ducha swego ogarnięty, postrach bóg ów budził, ogniem dziesiątek tysięcy słońc buchający. Trudny do powalenia zwycięzca, co wrogów swych powala, Hara, wrogów Wed pogromca, który stale ratunek niesie ludziom oddanym prawu, a oddanych bezprawiu zabija, ów czcigodny pan bóg Sthanu pośród gwałtownych i straszliwych zastępów niszczycielskich towarzyszy swych o postaciach potwornych rozbłysł, cnotami własnymi spowity. [90] W jego członkach zaś schronienie znalazł świat ten oto cały, z tym, co ruchome w nim i co nieruchome, królu — jakże piękny był niezwykły ten widok!

Rydwan cudowny ten widząc, przywdziawszy zbroję, z łukiem swym w dłoni, strzałę cudowną wziął Śiwa, z Somy, Wisznu i Agniego powstałą. Konie rydwanu wówczas wyszykowali panu potężnemu bogowie i wiatr, królu prześwietny, mu przysłali, piękny aromat niosący. Wsiadłszy na rydwan, Bóg Wielki strach wzbudził nawet w bogach; gdy zaś stanął na nim, do boju gotów, to niebo i ziemia, zdało się, aż zadrżały!

Blasku pełen bóg ów, co życzenia proszących spełnia, miecz, łuk i strzałę dzierżący, jakby podśmiewając się, zapytał wtedy:

— A woźnicą rydwanu mego któż będzie?

[95] Odparły mu bogów zastępy:

— Komukolwiek pan powożenie rydwanem swym powierzy, ten bez wątpienia funkcję tę obejmie, bogów panie!

Rzekł bóg im na to:

— Sami wybierzcie na woźnicę mego kogoś, kto mnie przewyższa — nie myślcie nad tym długo!

To polecenie najwyższego ducha wszechświata słysząc, do Praojca bogowie się udali i prosząco w te doń ozwali się słowa:

— To ty doradziłeś nam, boże, jak wrogów naszych, demony, zgładzić; tak też zrobiliśmy — zjednaliśmy boga, co byka ma w godle. Rydwan mu też zbudowaliśmy, przeróżnym wypełniony orężem; nie wiemy jednak, kto woźnicą rydwanu tego wspaniałego mógłby zostać? [100] Wyznacz więc woźnicę jakiegoś, najlepszy z bogów! Potężny panie, spraw łaskawie, by słowa twe owocnymi dla nas się stały! Tak bowiem przedtem przyrzekłeś nam, panie boże czcigodny: „Na rzecz dobra waszego działać będę” — wypełnić to zatem ci się godzi.
Zaprzężony już czeka, boże, rydwan ten nasz wspaniały, co wrogów do ucieczki zmusza, niepowstrzymany; walczyć na nim będzie bóg z Pinaką* w dłoni — na bój gotowy, postrach w Danawach budzi. Cztery Wedy końmi prześwietnymi rydwanu się stały, sam rydwan, wielki duchem boże, to ziemia wraz z górami, gwiazdozbiorów gromady towarzyszą mu w pancerzu; wojownika jednak woźnica rydwanu powinien chronić…
Taki woźnica jest tu pożądany, co nad wszystkim tym by górował; to woźnica, boże, wspiera rydwan, wojownika i konie, zbroje, łuk i resztę broni, Praojcze. [105] Innego woźnicy poza tobą nie widzimy tu, potężny panie — tyś bowiem zalet wszystkich pełen i bogów wszystkich przewyższasz; prędko więc funkcję tę obejmij i końmi wspaniałymi pokieruj!

Słowami tymi, głowy swe przed panem trójświata chyląc, prosili bogowie owi Praojca, by woźnicą rydwanu łaskawie został — tak słyszałem.

Brahma rzekł:
— Nie pójdą na marne żadne słowa wypowiedziane przez was, mieszkańcy nieba. Gdy walczyć będzie Kapardin*, ja konie mu poprowadzę.

Owego pana boga czcigodnego, stwórcę świata, Praojca, woźnicą Iśany, najwyższego ducha wszechświata, uczynili wówczas bogowie*.

Gdy szybko wsiadł na rydwan bóg ów przez świat cały czczony, konie, jak wiatr prędkie, pośpiesznie do ziemi skłoniły głowy, [110] a gdy wsiadł też Pan Wielki*, na ziemi uklękły wszystkie. Chwyciwszy lejce, pan trójświata, Praojciec, pognał konie te, niczym myśl i wiatr prędkie. Na rydwanie stojąc, ku asurom pojechał bóg ów, co życzenia proszących spełnia, a wtedy pan wszechświata* z uśmiechem tak doń się zwrócił:

— Brawo! Brawo! Jedź, boże, ku Daitjom! Bez znużenia poganiaj konie! Sile ramion mych dziś się przypatrz, gdy wrogów w boju powalę!

Konie te, królu, prędkością wiatrowi równe, popędził więc bóg ku trójmiastu strzeżonemu przez Daitjów i Danawów.

[115] Śarwa cięciwę wówczas na łuk naciągnął, strzałę cudowną na nią nałożył, ze swym boskim orężem ją złączył i na trójmieście myśl skupił. A gdy czekał tak, łuk dzierżąc, gniewu pełen, trzy miasta te z czasem, królu, jednym się stały! Gdy zaś te trzy miasta, scalone, jednym trójmiastem się stały, radosny harmider powstał wśród wielkich duchem bogów. Bogowie wszyscy, a także siddhowie i wieszczowie znamienici, rozradowani, wydali okrzyk: „Zwyciężaj!”, pochwały wespół wygłaszając. Przed bogiem, co asurów zabija, o postaci nie do opisania straszliwej i żarze ducha nie do zniesienia, pojawiło się wreszcie trójmiasto…

[120] Napiął ów władca świata łuk cudowny, po czym strzałę, z esencji trójświata powstałą, w trójmiasto wypuścił! Spalił je wraz z zastępami asurów pan bóg czcigodny i do zachodniego oceanu ich cisnął.

Tak Pan Wielki, gniewu pełen, trójmiasto to wraz z Danawami do szczętu spalił, dobra trójświata pragnąc. Ogień, z własnego zrodzony gniewu, stłumił następnie bóg trójoki, tak mu nakazując:

— Hejże! Światów wszystkich w popiół nie obracaj!

Potem bogowie, wieszczowie i ludzie ponownie naturalny stan swój przybrali, mowami stosownymi Sthanu o mocy niezrównanej wychwalając. Gdy zjednany pan bóg czcigodny życzenie ich tak spełnił, bogowie wszyscy z Panem Stworzeń na czele za jego pozwoleniem wrócili tam, skąd przybyli.

[125] Pokieruj końmi wielkiego duchem syna Radhy*, Śaljo, jak czcigodny pan bóg Brahma, Praojciec, świata stwórca! Tyś bowiem lepszy od Kryszny i Karny, tygrysie wśród królów, a w szczególności od Phalguny* — wątpliwości żadnych to nie budzi. Karna w starciu podobny jest Rudrze, ty zaś Brahmie dorównujesz, mężu bez skazy; we dwóch więc pokonać wrogów mych zdołacie, jak owi dwaj asurów zwyciężyli. Prędko spraw dziś, Śaljo, by Karna gwałtownie zabił syna Kunti* o białych koniach, z Kryszną za woźnicę*. Tyś Karny, królestwa mego i nas wszystkich opoką!

Jeszcze inną starą opowieść usłysz ode mnie teraz, którą ojcu memu pewien bramin przekazał, prawa znawca. [130] Wysłuchawszy historii tej niezwykłej o przyczynie, zadaniu i celu, zdecyduj się i działaj, Śaljo! Wątpliwości twych niech to nie budzi!

Urodził się wśród potomków Bhrygu asceta wielki Dźamadagni. Miał on syna imieniem Rama*, żaru ducha pełnego i cnót wszelkich. Ascezie żarliwie się oddawszy i osiągnąwszy ducha spokój, ów mąż opanowany, ze zmysłami powściągniętymi, o oręż boski Bhawę poprosił. Oddaniem jego i spokojem ducha ucieszony, rozpoznając jego serca pragnienie, Śankara, Bóg Wielki, ukazać mu się raczył.

Pan* rzekł:
— Zadowolony jestem z ciebie, Ramo, pomyślności ci życzę. Wiem, czego pragniesz — oczyść duszę swą, a wszystko to dostaniesz! [135] Dam ci oręż, gdy tylko się oczyścisz; niegodnych i słabych oręż ten pali, potomku Bhrygu…

Tak pouczony przez włócznika, boga bogów, odparł wszechświata duchowi najwyższemu syn Dźamadagniego, głowę swą przed panem potężnym chyląc*:

— Gdy uznasz mnie, panie bogów, za godnego, by oręż dzierżyć, wtedy racz mi go dać, słudze twemu!

Durjodhana rzekł:
Potem ascezą, wstrzemięźliwością i umartwieniami, a także adoracją i obrzędami ofiarnymi z towarzyszeniem obiat i mantr, Rama przez długie lata o łaskę Śarwy zabiegał. Zjednał w końcu Wielkiego Boga wielki duchem potomek Bhrygu. [140] Małżonce swej często bóg o cnotach jego tak powiadał:

— Oddany jest mi stale Rama i wytrwały w ślubach!

Zadowolony, po wielekroć pan potężny, pogromca wrogów, przed bogami i przodkami cnoty jego chwalił.

W owym czasie zaś Daitjowie bardzo w siłę urośli; pychą i głupotą zaślepieni, dręczyć jęli mieszkańców nieba. Zjednoczeni, śmierć wrogom zadać postanowili bogowie; choć jednak usiłowali ich zgładzić, zwyciężyć ich nie zdołali… Do Wielkiego Pana zwrócili się wtedy, z oddaniem tak go prosząc:

— Zastępy nieprzyjaciół naszych zabij!

[145] Przyrzekł im Śankara, że wrogów ich zniszczy; wezwał Ramę i ozwał się doń w te słowa:

— Potomku Bhrygu! Dobra światów pragnąc, a także z miłości do mnie, wszystkich nieprzyjaciół bogów zabij naraz!

Rama rzekł:
— Bez oręża jakże zdołam, panie bogów, Wielki Panie, władających orężem Danawów wszystkich powalić, gdy szał ich ogarnie bitewny?

Pan rzekł:
— Ruszaj! Myśl skup na mnie, a powalisz Danawów. Zwyciężywszy zaś wrogów wszystkich, zasługi liczne zdobędziesz.

Durjodhana rzekł:
Rozkaz ten słysząc, całkowicie mu posłuszny, z błogosławieństwem bożym na Danawów ruszył Rama. [150] Pozabijał potomek Bhrygu nieprzyjaciół bogów, pełne pychy, szałem ogarnięte, potężne demony owe, ciosami swymi, co uderzeniom piorunów były równe!

Pokryły ciało bramina prześwietnego, syna Dźamadagniego, rany przez Danawów mu zadane; dotknął go jednak Sthanu i zaraz wygoiły się wszystkie! Potem pan bóg czcigodny, ucieszony wyczynem tym potomka Bhrygu, wielkiego duchem Wed znawcy, życzenia jego spełnić przyrzekł. Tak mu też powiedział zadowolony włócznik, bóg bogów:

— Ból, którego w ciele swym doznałeś od oręża ciosów, to świadectwo wysiłku ludzkiego twego, pociecho rodu Bhrygu. Przyjmij ode mnie oręż boski, jak pragnąłeś!

[155] Gdy cały oręż odeń otrzymał, a życzenia przeróżne, jakich tylko dusza jego zapragnęła, spełnione przezeń zostały, głowę swą przed Śiwą pochylił Rama i za pozwoleniem pana bogów ów asceta wielki się oddalił.

Tak o tych zdarzeniach z przeszłości wieszcz opowiadał wtedy.

Potomek Bhrygu zaś, tygrysie wśród mężów, wiedzę łuczniczą całą przekazał wielkiemu duchem Karnie, gdy ów serce jego dobrze zjednał. Nie dałby mu jednak oręża boskiego potomek Bhrygu, gdyby zło jakieś w nim znalazł, władco ziemi.

Nijak nie mógł się też urodzić Karna wśród woźniców; synem bożym jest, jak sądzę, co w rodzie kszatrijów na świat przyszedł. [160] W kolczykach i zbroi urodził się ów długoręki rydwannik wielki, słońcu podobny. Jakże mogłaby łania tygrysa takiego na świat wydać? Spójrz na ramiona jego tęgie, trąbom ogromnego słonia podobne! Spójrz na pierś szeroką, co wrogów odpiera wszystkich!