7.173. Hymn do stu Rudrów

Dhrytarasztra rzekł:
1 O Sańdźajo, kiedy poległ
nadrydwannik wielki Drona,
cóż następnie uczynili
moi oraz dzieci Pandu?

Sańdźaja rzekł:
2 Kiedy poległ nadrydwannik
Drona od ciosu Parszaty*,
armia Kurów zdruzgotana,
Kunti syn, Zdobywca Bogactw,

3 ujrzał wielki cud nad cudy —
triumf przez siebie odniesiony
i zapytał o to Wjasę,
co tam przybył niespodzianie:

4 „W walce wytracałem wrogów
potokami strzał przeczystych,
a przed sobą wciąż widziałem,
jak ognisty idzie człowiek.

5 Dzierżył on płomienną włócznię,
a gdzie kroki swe kierował,
w stronie tej ginęli wszędy,
wieszczu, moi adwersarze.

6 Stopą ziemi nie dotykał,
nie wypuszczał włóczni z dłoni,
lecz z niej tysiącami włócznie
wytryskały z jego mocy.

7 On wytracał wszystkich wrogów,
że to ja — ludzie mniemali,
on wypalał całe armie,
z tyłu jam popioły palił.

8 Panie, Kryszno, to mi powiedz,
kim jest ten najlepszy z ludzi,
z dzidą w dłoni, przeolbrzymi,
co swym żarem Słońcu równy?”.

Wjasa rzekł:
9 Pierwszego wśród panów stworzeń,
jasność, człeka potężnego,
ziemię, przestwór i niebiosa,
boga, pana wszystkich światów,

10 władcę, dawcę błogosławieństw,
Śankarę ujrzałeś, Partho!
Przyjmij w bogu tym schronienie,
panu siedzib, źródłu wszego.

11 Wielki bóg, szacowny, władca,
Śiwa o splątanych włosach,
trójoki, wielkoramienny,
Rudra z puklem, w łach odziany.
On to darzy swych czcicieli
darami, co płyną z łaski.

12 Jego towarzysze boscy
o przeróżnych formach, kształtach,
karły, łysi lub kudłaci,
z krótką szyją, wielkim brzuchem,

13 wielkim cielskiem, energiczni,
inni o ogromnych uszach,
z wykręconą gębą, stopą,
w osobliwych szatach, Partho,

14 takie stwory stale czciły
Władcę i wielkiego Boga.
Ze swej łaski szedł przed tobą
Śiwa o ogromnej mocy,
podczas strasznej tej potyczki,
która wskroś jeżyła włoski.

15 Któżby śmiał zaatakować,
choćby jeno w swym umyśle,
wojów groźnych pod opieką
Drony, Karny oraz Krypy
poza bogiem tym, łucznikiem,
władcą o przeróżnym kształcie.

16 Nikt wszak temu nie dostoi,
przed którym ów bóg podąża.
W światach trzech nie ma drugiego,
co by jemu mógł dorównać.

17 W złości jeno swym zapachem
przytomności zbawia wrogów,
większość martwa zaraz pada
i w konwulsjach dogorywa.

18 Bogowie, co trwają w niebie,
temu Bogu się kłaniają.
Pozostali ludzie w świecie
czy ci, co zdobyli niebo,

19 gdy z miłością się pokłonią
Śiwie, dawcy błogosławieństw,
Rudrze, małżonkowi Umy,
szczęście znajdą, a po śmierci
w najwyższą siedzibę wkroczą.

20 Synu Kunti, złóż więc pokłon
temu, co zawsze spokojny,
Rudrze o niebieskiej szyi,
najmniejszemu, lecz z wigorem,

21 strasznemu, z kokiem splątanym,
Śankarze żółtookiemu,
który z Jamą jest związany,
jego włosy niewidoczne,
dawcy błogosławieństw, który
zawsze dobrze postępuje.

22 On jest żądzą, żółtooki*,
Człowiek, który jest podporą,
z włosem jasnym, wielce szczupły,
on jest tym, który wykracza.

23 Twórca blasku, z brodów pierwszy,
Bóg wśród bogów, popędliwy,
wielokształtny, ukochany,
Śarwa o cudownych szatach.

24 Nosi diadem, pięknousty,
tysiącoki, szczodrobliwy,
mąż, pan gór, wielce spokojny,
w skórę, łachy przyodziany.

25 Jego ręce są złociste,
przeraźliwy pan kierunków,
władca chmur i wszelkich stworzeń —
jemu pokłon się należy.

26 Jest on panem drzew i wody,
jego ciało w drzewach skryte,
generał wszelkiego wojska,
zawsze w centrum się znajduje.

27 Dzierży łyżkę do ofiary,
łucznik, bóg, potomek Bhrygu,
wielokształtny, władca świata,
w skórę, łachy przyodziany.

28 Tysiąc głów ma, tysiąc oczu,
tysiąc ramion i stóp tysiąc.

29 Dawca darów, władca siedzib,
Umy mąż, fikuśnooki,
zniszczył on ofiarę Dakszy,
stworzeń pan, zawsze spokojny,
odwieczny władca wszech bytów —
chroń się w nim, o synu Kunti.

30 Kok ma z włosów, byk go nosi,
byk w sztandarze, pępek byka,
duma bycza, rogi bycze,
buhaj, pan i władca byków.

31 Znak ma byka, talię byka,
buhaj, co ma bycze oczy,
jak byk walczy, byczostrzały,
wielki władca, co jest bykiem.

32 Wielkobrzuchy, wielkocielski,
w skórę lamparta odziany,
władca świata, dawca darów,
brahmanowi jest oddany
i kochany przez braminów.

33 W rękach trójząb, dawca darów,
pan, co nosi miecz i tarczę,
łuk Pinakę ma pan światów,
władca tnący swym toporem.
W nim schronienia poszukuję —
w Bogu, który nosi łachy.

34 Pokłon temu władcy bogów,
Waiśrawana* jego druhem,
co dzień pokłon łucznikowi
w pięknym stroju, z stałym ślubem.

35 Dzierży łyżkę do ofiary,
łatwo trafia sprawny łucznik,
jak łuk wielki, sam jest łukiem
i łuczników preceptorem.

36 Walczącemu groźnie pokłon,
bogu, najlepszemu z niebian,
kłońmy się wielokształtnemu,
pokłon wielołukowemu.

37 Stałemu w swych ślubach pokłon
łucznikowi, filarowi,
który miasta trzy zdruzgotał
i zabójcy Bhagi pokłon.

38 Panu, władcy nad lasami,
pokłon władcy wszelkich ludzi,
władcy wód się co dzień kłońmy
oraz pokłon władcy ofiar.

39 Puszanowi wybił zęby,
jest trójoki, daje dary,
ciemnoszyi, płowożółty,
pokłon złocistowłosemu.

40 Jest przemądrym wielkim bogiem,
dokonuje boskich czynów,
zatem tutaj je opiewam,
jak słyszałem, jak pojmuję.

41 Kiedy on we wściekłość wpadnie,
bogowie, antybogowie,
gandarwowie, rakszasowie
nie zaznają odprężenia,
choćby się w głębinach skryli.

42 W gniewie rozgromił ofiarę
Bhawa pozbawiony strachu.
Z łuku swego strzałę puścił
hałaśliwą, głośno rycząc.

43 Kiedy Bóg się zdenerwował
i ofiarę gwałtem niszczył,
nie znalazły bóstwa schronu,
cóż tu mówić o spokoju.

44 Odgłos dłoni na cięciwie
cały świat w niepokój wprawił,
bogowie, antybogowie
w jego władzy wszem padali.

45 Wszystkie wody się wzburzyły,
ziemia cała rozedrgana,
góry w głazy rozpękały,
słonie świata stron zgłupiały.

46 W gęstym mroku światy skryte,
że nie można nic zobaczyć,
jasność wszystkich ciał niebieskich
wraz ze Słońcem wytłumiona.

47 Wieszczowie krzyczeli w strachu,
inicjując ryt spokoju,
chcieli szczęścia tak dla siebie,
jak i dla wszelakich istot.

48 Śankara z lekkim uśmiechem
na Puszana chyżo natarł,
który to ofiary zjadał,
i mu wybił wszystkie zęby.

49 I rozbiegli się bogowie,
w drżeniu pokłon mu oddając,
i ponownie on założył
ostrą i płomienną strzałę.

50 W strachu trzy dziesiątki bogów
dla Rudry porcję ofiary
zgotowały nadzwyczajną
i schronienia w nim szukały.

51 Gniewny wcześniejszą ofiarę
znów przywrócił jako pierwej,
lecz bogowie byli czujni
i na niego względy mieli.

52 Potężni antybogowie
trzema władali miastami
z żelaza, srebra i złota,
niezrównanymi na niebie.

53 Miał żelazne Tarakaksza,
Kamalaksza władał srebrnym,
a największym, co ze złota,
Widjunmalin znowu rządził.

54 Maghawan* wszak nie był władny
złamać ich całym orężem,
więc trapieni nieśmiertelni
ku opoce — Rudrze — biegli.

55 Wraz z Wasawą ci bogowie
tak do szlachetnego rzekli:
„Rudro, władco świata siedzib,
wszelki dziki zwierz w ofiarach
twoim będzie po wsze czasy,
gdy tych antybogów zmorzysz”.

56 Pragnąc dla niebian radości,
przystał na to, rzekł: „Niech będzie”
i przez tysiąc lat calutkich
stał bez ruchu jak pień drzewa.

57 Gdy trzy miasta zjednoczone
na niebiosach się zjawiły,
wraz je przeszył trójczłonową
strzałą, co trzy groty miała.

58 Dzieci Danu w owych miastach
nie mogły patrzeć na strzałę
z ogniem zniszczenia złączoną,
z mocą Wisznu oraz Somy.

59 Chłopca w ramionach stworzyła
Uma, co miał pięć kosmyków,
i do bogów się ozwała,
zapytując: „Kim jest dziecię?”.

60 Bóg i władca wszelkich światów,
pan sparaliżował ramię
Śakry, co zapałał złością,
razem z gromem uniesionym.

61 Bogowie z panami stworzeń
nie zdołali go rozpoznać,
co był panem wszego świata,
co miał blask młodego Słońca.

62 Kiedy Brahma doń się zbliżył
i zobaczył wielkie bóstwo,
wyrozumiał: „On najstarszy”
i mu pradziad pokłon złożył.

63 Z błaganiami się zwrócili
bogowie do Umy z Rudrą
i znów ramię Gromodzierżcy
do natury swej wróciło.

64 Najprzedniejszy wśród trzydziestu,
pogromca ofiary Dakszy,
pan, co byka ma w sztandarze,
był z małżonką z bogów rady.

65 On jest Rudrą, on jest Śiwą,
Ogniem, Śarwą wszechwiedzącym,
on jest Indrą oraz wiatrem,
błyskawicą, Aświnami,

66 on jest Bhawą, on jest chmurą,
Wielkim Bogiem zbytym grzechu,
on Księżycem, on jest władcą,
on jest Słońcem i Waruną,

67 czasem jest, końcem wszystkiego,
śmiercią, Jamą, dniem i nocą,
miesiącem, jego połową,
porą roku, całym rokiem,
czasem wschodu i zachodu.

68 On demiurgiem, niszczycielem,
duszą świata, twórcą działań,
choć bez ciała, jest on ciałem
bóstw wszelakich we wszechświecie.

69 Wysławiają go bogowie,
jest jednaki, wieloraki,
on dzielony jest na setki,
na tysiące, na miliony.

70 Taki jest ów Bóg, a jeszcze
jest świetniejszy, niezrodzony.
Jam niezdolnym jest wysłowić
wszelkich zalet tego pana.

71 Czy posiedli wszelkie dary,
czy się grzechów dopuszczają,
w nim schronionych rad wyzwala
pan, co pierwszym jest schronieniem.

72 Życie, zdrowie, moc, bogactwo
i obfitość wszelką wygód
on dostarcza ludzkiej rasie
i on również je odbiera.

73 Jego władza się przejawia
w Indrze oraz innych bogach.
On w ponazywanym świecie
jest ludzkości złem i dobrem.

74 Włada tym, co upragnione,
więc go Władcą nazywają,
jest wszechwładcą wszelkich bytów,
rządzi również żywiołami.

75 Różnorako w różnych kształtach
on przenika wszechświat cały.
Jego usta spoczywają
hen w odmętach oceanu.

76 Bóg ów stale zamieszkuje
wszelkie place kremacyjne,
ludzie tam mu cześć oddają,
zowiąc je „miejscami dzielnych”.

77 Jego liczne kształty w świecie,
straszliwe, rozpłomienione
ludzie tutaj sporządzają
oraz o nich rozprawiają.

78 Licznym nazwy tu przydano
zgodnie z treścią, którą niosą,
od wielkości, mocy bogactw
lub od czynów jest on zwany.

79 W Wedzie został przekazany
jego hymn „Śatarudrija”*,
zwany też „Bezkresnym Rudrą” —
czci on cały szlachetnego.

80 Mocarz, bóg, ziszcza pragnienia
tak te ziemskie, jak i boskie,
pan potężny, bóg wszechwładny
wielki świat po kres przenika.

81 Tak bramini, jak wieszczowie
mówią o najstarszym bycie,
jest on pierwszym pośród niebian,
z jego ust powstaje ogień.

82 Wszelakie zwierzęta chroni,
z nimi zawsze się zabawia
i jest ich najwyższym panem,
zatem zwą go Panem Zwierząt.

83 Dzięki ślubom celibatu
jego fallus jest we wzwodzie,
czym pomnaża radość światów,
zatem zwą go Wielkim Władcą.

84 Wieszczowie razem z bogami,
gandharwowie, apsarasy
jego fallus czczą z estymą
wzniesiony w potężnym wzwodzie.

85 Kiedy jest on tak wielbiony,
Wielki Bóg się wielce cieszy,
Śankara staje się wesół,
kontent, podekscytowany.

86 Jego postać różnoraka
w przeszłym, przyszłym, teraźniejszym,
ruchoma i nieruchoma,
więc go zowią wielokształtnym.

87 Jednooki, trwa w płomieniach
lub też wszędzie ma swe oczy.
Z gniewu w światy wszystkie wstąpił,
więc jest Śarwą nazywany.

88 Jako że ma dymną postać,
Dymnokokim* jest nazwany.
W nim bogowie wszyscy świata,
zwą go więc Kosmosu Kształtem.

89 Władca siedzib jest wielbiony
przez boginie trzy przemożne:
niebo, wodę oraz ziemię,
Trzechmatkowym* jest więc zwany.

90 Zawsze cele on osiąga
wynikłe z każdego czynu,
pragnie dobra dla ludzkości,
więc jest Śiwą nazywany.

91 Tysiącoki, wszędooki,
który ma miriady oczu,
jest wielkiego świata panem,
więc go zowią Wielkim Władcą.

92 Stojąc w górę, płomienieje,
stoi za powstaniem tchnienia,
jego fallus zawsze stoi,
więc Stojącym* się nazywa.

93 Nierównością jakby w ciałach,
jest równością dech mających,
on jest wiatrem górnym, dolnym
w ciałach jakby w nierówności.

94 Można wielbić go w idolu,
cześć oddawać fallusowi.
Kto fallusa czci, doświadcza
zawsze wielkiej pomyślności.

95 Od ud ciała pół ogniowe,
księżycowe pół jest szczęsne.
Ogień pół ma jego jaźni,
księżyc zwą połową drugą.

96 Szczęsne ciało rozświetlone,
wielkie, jasne jest dla bogów.
Strasznym ogniem jest nazwane
ciało, co wśród ludzi płonie.

97 Będąc w swoim szczęsnym ciele,
on celibat praktykuje.
Władca wszystkich zaś pożera,
będąc w swoim strasznym kształcie.

98 Ostrym jest, przerażającym,
spopiela rozpłomieniony,
zjada mięso, szpik i kości,
więc go Rudrą nazywają.

99 Oto Bóg, najwyższy z bogów,
synu Prythy, szedł przed tobą.
W bitwie on mordował wrogów,
tyś go widział, łuk miał w dłoni.

100 Oto Pan, oto niebianin
w walce kroczył tuż przed tobą,
dał ci on też wszelkie bronie,
nimi niszczysz synów Danu.

101 Sławę, zbożność, długie życie
i bogactwo daje w darze,
dzięki Wedom rozsławiony,
hymn wielkiego Boga bogów
„Śatarudrija”, o Partho,
został tobie objaśniony.

102 Jest do wszystkich celów drogą,
czysty, niszczy wszelkie błędy,
on usuwa wszystkie grzechy
i cierpienia wsze łagodzi.

103 Hymn ten cztery ma rozdziały.
Który człek go zawsze słucha,
ten, zabiwszy wszystkich wrogów,
uda się do świata Rudry.

104 Kto „Śatarudriji” słucha,
ją uważnie recytuje,
boską, dotyczącą bojów
oraz czynów szlachetnego,

105 kto wśród ludzi jest czcicielem
Boga oraz władcy świata,
gdy Trójoki jest szczęśliwy,
zyska dary, spełni żądze.

106 Idź i walcz, o synu Kunti,
klęska ciebie się nie ima,
gdy przy tobie jest Dręczyciel*,
twój doradca i obrońca.

Sańdźaja rzekł:
107 Tak powiedział w czas tej wojny
Ardźunie syn Paraśary,
potem odszedł tak, jak przyszedł,
o najlepszy wśród Bharatów.