7.171. Atak Aśwatthamana

Sańdźaja rzekł:
1 Gdy Zdobywca Bogactw ujrzał
Bhimę skrytego pociskiem,
aby siłę żaru złamać,
wodną bronią go otoczył.

2 Nikt jednakże nie mógł dostrzec
jak on wodą był okryty,
wskutek biegłości Ardźuny
i zakrycia wielkim żarem.

3 Z końmi, wozem i woźnicą
Bhima okryty pociskiem,
jak złożony ogień w ogniu
lśnił w płomieni wieniec zdobny.

4 Jak pod koniec nocy gwiazdy
za zachodnią górę wchodzą,
tak strzał chmara podążała
prosto w stronę Bhimaseny.

5 Bhima, rydwan, jego konie
i woźnica, o szlachetny,
spowici przez syna Drony
zlali się z płomieniem ognia.

6 Jak spaliwszy świat do granic
z ruchomym i nieruchomym,
w usta Pana ogień wchodzi,
tak otoczył Bhimę pocisk.

7 Jak ognia, co wlał się w Słońce,
lub Dnia Twórcy, co wszedł w ogień,
tak nikt nie był zdolnym widzieć
tego, w kogo żar ów wkroczył.

8 Widząc pocisk rozproszony,
bieżący k wozowi Bhimy
oraz wielkość syna Drony,
który nie miał oponenta,

9 także wojów synów Pandu,
zbytych broni i bez zmysłów,
rydwanników z Judhiszthirą,
z obliczami spuszczonymi,

10 Ardźuna i Wasudewa
w wielkim pędzie, jaśniejący,
zeskoczyli z swych rydwanów
i ku Bhimie popędzili.

11 Dwaj mocarze dali nura
w blask pocisku syna Drony,
wstały z przeogromnej mocy,
dzięki złudzie weń wkroczyli.

12 A że bronie odłożyli,
ogień zrodzon ich nie spalił,
wsparł ich również oręż wodny
oraz męstwo obu Krysznów.

13 By ukoić moc pocisku
Narajany, pociągnęli
Bhimę razem z jego bronią
gwałtem Nara z Narajaną.

14 Kunti syn wleczony siłą,
rydwannik, w głos się wydzierał,
tym też zwiększał przeraźliwą
moc pocisku syna Drony.

15 Rzekł mu wówczas Wasudewa:
„Jak to jest, o synu Pandu,
że choć ci zakazaliśmy,
toś ty walki nie zaniechał?

16 Jeśli walka dać by mogła
zwycięstwo nad Kaurawami,
to my byśmy też walczyli,
jak i inni wojownicy.

17 Wszyscy twoi jak mąż jeden
zeszli ze swoich rydwanów,
więc ty również, synu Kunti,
uchodź jak najszybciej z wozu.

18 Po tych słowach Kryszna zrzucił
go z rydwanu wprost na ziemię,
ten jak wąż godzony syczał,
z gniewu krwią nabiegły oczy.

19 Gdy ściągnięto go z rydwanu
i rzucono broń na ziemię,
wówczas pocisk Narajany,
wrogogromca, się uciszył.

20 Tym sposobem kiedy ucichł,
a z nim żar nie do zniesienia,
wszystko stało się przejrzyste —
strony główne i pośrednie.

21 Bryza miła wnet powiała,
ucichły zwierzęta, ptaki,
woje się uradowali
i wierzchowce, władco ludzi.

22 Kiedy żar ów przeraźliwy
rozwiał się, synu Bharatów,
jaśniał mądry Bhima niczym
wschodzące porankiem Słońce.

23 Już czekały niedobitki
sił Pandawów ocalałe,
z wstrzymania pocisku rade,
łaknąc zguby twego syna.

24 Gdy tak stały wszystkie siły,
pocisk został poskromiony,
Durjodhana, wielki królu,
ozwał się do syna Drony:

25 „Aśwatthamanie, pospiesznie
jeszcze raz przywołaj pocisk,
Pańćalowie wszak czekają,
znowu licząc na zwycięstwo”.

26 Po tych słowach twego syna
Aśwatthaman ciężko westchnął
i do cierpiącego księcia,
o szlachetny, tak przemówił:

27 „Wszak ten pocisk nie zawraca,
dwakroć go nie można użyć.
Zawrócony, bez wątpienia,
zdusi przywołującego.

28 Wasudewa znał metodę,
jak ów pocisk przezwyciężyć,
w innym razie wzniecon w boju
rzezi wrogów by dokonał.

29 Śmierć lub klęskę rozważając —
lepsza śmierć niźli porażka.
Zmorzyliśmy naszych wrogów,
są jak martwi, broń złożywszy”.

Durjodhana rzekł:
30 Synu mistrza, gdy pocisku
dwakroć użyć ty nie możesz,
to zastosuj inne bronie,
by morderców mistrza zgładzić.

31 Ty znasz wszelki boski oręż
niczym sam Trójoki władca,
gdy zapragniesz, rozwścieczony,
Grodogromca* ci nie ujdzie”.

Dhrytarasztra rzekł:
32 Kiedy pocisk uśmierzono,
Dronę podstępnie zabito,
cóż syn Drony jeszcze zrobił,
gdy go naglił Durjodhana

33 i zobaczył synów Prythy
znów do boju powstających,
od pocisku jego wolnych,
w przedzie armii którzy stali?

Sańdźaja rzekł:
34 Z lwim ogonem na proporcu,
kiedy ojca śmierć wspominał,
rozwścieczony, strach wzniecając,
na Pryszaty syna natarł.

35 Lecąc k niemu, słał dwadzieścia
małych strzał byk pośród ludzi
i pięć jeszcze, w wielkim pędzie,
nimi to buhaja przeszył.

36 Dhrysztadjumna, królu ziemi,
sześćdziesiąt i trzy swe strzały
słał skrzydlate w syna Drony,
który płonął niczym ogień.

37 Dwudziestoma z złotym piórem,
ostrym grotem ciął woźnicę,
cztery strzały wielce ostre
posłał w jego cztery konie.

38 Drony syn ciągle go ranił,
rycząc, rozdygotał ziemię,
jakby pragnął podczas boju
wszelkie stworzenie pochłonąć.

39 Silny syn Pryszaty, królu,
znawca broni, niestrudzony,
ruszył ku synowi Drony,
odwrót za śmierć uważając.

40 Deszcz ze strzał na głowę spuścił
najdroższego syna Drony,
najprzedniejszy z rydwanników,
Pańćalja, potężny duchem.

41 Drony syn bojem wzburzony
zakrył go wszem skrzydlatymi,
dziesięcioma go przewiercił,
wspominając śmierć rodzica.

42 Dwoma z mocą posłanymi,
co jak brzytwy groty miały,
ciął proporzec i cięciwę,
a innymi go zadręczał.

43 Kiedy zniszczył już mu rydwan,
zabił konie i woźnicę,
wściekły zasypał strzałami
jego przyboczną drużynę.

44 Armia Pańćalów, o panie,
wówczas pędem uciekała,
zbolała, szyki złamane,
potokami strzał raniona.

45 Widząc wojów zbiegających
i w opałach Dhrysztadjumnę,
wnuk Śiniego* pognał konie
ku wozowi syna Drony.

46 Osiem ostrych strzał uwolnił
i Aśwatthamana trafił,
dwudziestoma różnych kształtów
znów uderzył w niecierpliwca,
przeszył też jego woźnicę,
a czterema cztery konie.

47 Zraniony przez Jujudhanę
strzałami o różnych kształtach,
popędliwy wielki łucznik,
Drony syn tak rzekł ze śmiechem:

48 „Afekt twój, wnuku Śiniego,
znam względem zabójcy mistrza,
jego wszak nie uratujesz
ani siebie z moich kleszczy”.

49 Rzekł to i najlepszą strzałę
z prostym drzewcem, blasku Słońca,
puścił bystro ku Satwacie
niczym Hari* grom we Wrytrę.

50 Wypuszczona strzała przeszła
przez tarczę i jego ciało
przeniknąwszy, weszła w ziemię
jak sycząca żmija w jamę.

51 Gdy przebiła jego zbroję,
mąż, jak słoń hakiem godzony,
ze strzałami łuk wypuścił,
krwią się zalał z wielkiej rany.

52 Zamroczony, krwią zbrukany,
siadł na ławie swego wozu.
Wewnątrz kosza woja wywiózł
woźnica od syna Drony.

53 Inną strzałę z piękną lotką,
która proste drzewce miała,
celnie między brwi wypuścił
Dhrysztadjumny, gromcy wrogów.

54 Wcześniej był już poraniony,
gdy potężny raz otrzymał,
osłabł w boju ów Pańćala
i się oparł na sztandarze.

55 Pięciu mężnych rydwanników
pośród Pandów doń ruszyło,
myśląc, że jak słoń potężny
przez lwa został poszarpany.

56 Zdobny w Diadem, Bhimasena,
Wryddhakszatra z rodu Puru,
młody książę pośród Ćedich,
Sudarśana z kraju Malwy,
każdy po pięć strzał wypuścił,
w każdym względzie sobie równi.

57 Strzał dwadzieścia pięć jak węże
jadowite nań lecące
ciął syn Drony jednocześnie
tą samą ilością bełtów.

58 Siedem ostrych strzał syn Drony
słał w Paurawę, trzy w Malawę,
jedną ku synowi Prythy,
sześć zaś ku Wilczybrzuchowi.

59 Wszyscy owi rydwannicy
jednocześnie i z osobna
ostrymi o złotych lotkach
ciemiężyli syna Drony.

60 Młody książę dwudziestoma
skrzydlatymi ranił strzały,
Prythy syn znowu ośmioma,
każdy z nich osobno trzema.

61 Ardźunę ugodził
sześcioma strzałami,
Draunajani posłał
dziesięć w Wasudewę,
pięć ponownie w Bhimę,
w księcia znowu cztery.
Skrywszy syna Prythy
w deszczu strzał przemożnych,
lwi ryk przeraźliwy
z piersi swej wydobył.

62 Drony syn posyłał
wielce ostre strzały
o żółtym kolorze
i z przodu, i z tyłu.
One to zasnuły
całą ziemię, niebo
oraz strony świata
groźnymi kształtami.

63 Straszną moc przejawił
niczym sam król Indra,
siedzącego w wozie
zabił Sudarśanę.
Trzema jednocześnie
strzałami mu obciął
głowę i ramiona
jak dwa słupy Indry.

64 Dzidą rydwanową
uderzył w Paurawę,
pociął wóz mu w części
ostrymi strzałami.
Potem dwa ramiona
maszczone sandałem
oraz głowę odciął
niedźwiedziową strzałą.

65 Młodziutkiego księcia
drogiego dla Ćedich,
o kolorze ciała
lazurowych lilii,
śmiejąc się, strzałami
jak ogień zniszczenia
śpiesznie śmierci oddał
z końmi i woźnicą.

66 Drony syn, mężny bohater,
pan wojaczki, niezmożony,
gdy ich zabił podczas starcia,
w wielką konchę dął z radością.

67 Tak syn Pandu, Bhimasena,
oraz wszyscy Pańćalowie
Dhrysztadjumny wóz rzucili,
w strachu gnali na wsze strony.

68 Drony syn z tyłu zasypał
pognębionych swymi strzały
i z impetem, jak czas śmierci,
na Pandawów armię natarł.

69 Wytracani w tej potyczce
woje w strachu uważali,
że syn Drony ich pognębia,
nacierając z każdej strony.