Autorzy

Opracowali (indika 2024):
(tłumaczenie)

Monika Nowakowska
(komitet redakcyjny)
Andrzej Babkiewicz, Joanna Jurewicz, Monika Nowakowska,
Sven Sellmer, Przemysław Szczurek, Anna Trynkowska
(redakcja techniczna)
Karina Babkiewicz
(przygotowanie tekstu, skład, zamieszczenie na stronie)
Sven Sellmer i Andrzej Babkiewicz

Tłumaczenie finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
w latach 2017–2023, numer projektu 0357/NPRH5/H22/84/2017.

महाभारत

Mahābhārata

7. Księga Drony (Droṇaparvan)

***

7.77-121 Śmierć Dźajadrathy (jayadratha-vadha) /
Czternasty dzień bitwy

7.87. Ślubowanie Satjakiego

Streszczenie rozdziału:

saṃjaya uvāca
dharmarājasya tad vākyaṃ niśamya śinipuṃgavaḥ |
pārthāc ca bhayam āśaṅkan parityāgān mahīpateḥ ||7.87.1||

apavādaṃ hy ātmanaś ca lokād rakṣan viśeṣataḥ |
na māṃ bhīta iti brūyur āyāntaṃ phalgunaṃ prati ||7.87.2||

niścitya bahudhaivaṃ sa sātyakir yuddhadurmadaḥ |
dharmarājam idaṃ vākyam abravīt puruṣarṣabha ||7.87.3||

kṛtāṃ cen manyase rakṣāṃ svasti te 'stu viśāṃ pate |
anuyāsyāmi bībhatsuṃ kariṣye vacanaṃ tava ||7.87.4||

na hi me pāṇḍavāt kaś cit triṣu lokeṣu vidyate |
yo vai priyataro rājan satyam etad bravīmi te ||7.87.5||

tasyāhaṃ padavīṃ yāsye saṃdeśāt tava mānada |
tvatkṛte na ca me kiṃ cid akartavyaṃ kathaṃ cana ||7.87.6||

yathā hi me guror vākyaṃ viśiṣṭaṃ dvipadāṃ vara |
tathā tavāpi vacanaṃ viśiṣṭataram eva me ||7.87.7||

priye hi tava vartete bhrātarau kṛṣṇapāṇḍavau |
tayoḥ priye sthitaṃ caiva viddhi māṃ rājapuṃgava ||7.87.8||

tavājñāṃ śirasā gṛhya pāṇḍavārtham ahaṃ prabho |
bhittvedaṃ durbhidaṃ sainyaṃ prayāsye narasattama ||7.87.9||

droṇānīkaṃ viśāmy eṣa kruddho jhaṣa ivārṇavam |
tatra yāsyāmi yatrāsau rājan rājā jayadrathaḥ ||7.87.10||

yatra senāṃ samāśritya bhītas tiṣṭhati pāṇḍavāt |
gupto rathavaraśreṣṭhair drauṇikarṇakṛpādibhiḥ ||7.87.11||

itas triyojanaṃ manye tam adhvānaṃ viśāṃ pate |
yatra tiṣṭhati pārtho 'sau jayadrathavadhodyataḥ ||7.87.12||

triyojanagatasyāpi tasya yāsyāmy ahaṃ padam |
āsaindhavavadhād rājan sudṛḍhenāntarātmanā ||7.87.13||

anādiṣṭas tu guruṇā ko nu yudhyeta mānavaḥ |
ādiṣṭas tu tvayā rājan ko na yudhyeta mādṛśaḥ |
abhijānāmi taṃ deśaṃ yatra yāsyāmy ahaṃ prabho ||7.87.14||

huḍaśaktigadāprāsa# #khaḍgacarmarṣṭitomaram |
iṣvastravarasaṃbādhaṃ kṣobhayiṣye balārṇavam ||7.87.15||

yad etat kuñjarānīkaṃ sāhasram anupaśyasi |
kulam añjanakaṃ nāma yatraite vīryaśālinaḥ ||7.87.16||

āsthitā bahubhir mlecchair yuddhaśauṇḍaiḥ prahāribhiḥ |
nāgā meghanibhā rājan kṣaranta iva toyadāḥ ||7.87.17||

naite jātu nivarteran preṣitā hastisādibhiḥ |
anyatra hi vadhād eṣāṃ nāsti rājan parājayaḥ ||7.87.18||

atha yān rathino rājan samantād anupaśyasi |
ete rukmarathā nāma rājaputrā mahārathāḥ ||7.87.19||

ratheṣv astreṣu nipuṇā nāgeṣu ca viśāṃ pate |
dhanurvede gatāḥ pāraṃ muṣṭiyuddhe ca kovidāḥ ||7.87.20||

gadāyuddhaviśeṣajñā niyuddhakuśalās tathā |
khaḍgapraharaṇe yuktāḥ saṃpāte cāsicarmaṇoḥ ||7.87.21||

śūrāś ca kṛtavidyāś ca spardhante ca parasparam |
nityaṃ ca samare rājan vijigīṣanti mānavān ||7.87.22||

karṇena vijitā rājan duḥśāsanam anuvratāḥ |
etāṃs tu vāsudevo 'pi rathodārān praśaṃsati ||7.87.23||

satataṃ priyakāmāś ca karṇasyaite vaśe sthitāḥ |
tasyaiva vacanād rājan nivṛttāḥ śvetavāhanāt ||7.87.24||

te na kṣatā na ca śrāntā dṛḍhāvaraṇakārmukāḥ |
madarthaṃ viṣṭhitā nūnaṃ dhārtarāṣṭrasya śāsanāt ||7.87.25||

etān pramathya saṃgrāme priyārthaṃ tava kaurava |
prayāsyāmi tataḥ paścāt padavīṃ savyasācinaḥ ||7.87.26||

yāṃs tv etān aparān rājan nāgān saptaśatāni ca |
prekṣase varmasaṃchannān kirātaiḥ samadhiṣṭhitān ||7.87.27||

kirātarājo yān prādād gṛhītaḥ savyasācinā |
svalaṃkṛtāṃs tathā preṣyān icchañ jīvitam ātmanaḥ ||7.87.28||

āsann ete purā rājaṃs tava karmakarā dṛḍham |
tvām evādya yuyutsante paśya kālasya paryayam ||7.87.29||

teṣām ete mahāmātrāḥ kirātā yuddhadurmadāḥ |
hastiśikṣāvidaś caiva sarve caivāgniyonayaḥ ||7.87.30||

ete vinirjitāḥ sarve saṃgrāme savyasācinā |
madartham adya saṃyattā duryodhanavaśānugāḥ ||7.87.31||

etān bhittvā śarai rājan kirātān yuddhadurmadān |
saindhavasya vadhe yuktam anuyāsyāmi pāṇḍavam ||7.87.32||

ye tv ete sumahānāgā añjanasya kulodbhavāḥ |
karkaśāś ca vinītāś ca prabhinnakaraṭāmukhāḥ ||7.87.33||

jāmbūnadamayaiḥ sarvair varmabhiḥ suvibhūṣitāḥ |
labdhalakṣyā raṇe rājann airāvaṇasamā yudhi ||7.87.34||

uttarāt parvatād ete tīkṣṇair dasyubhir āsthitāḥ |
karkaśaiḥ pravarair yodhaiḥ kārṣṇāyasatanucchadaiḥ ||7.87.35||

santi goyonayaś cātra santi vānarayonayaḥ |
anekayonayaś cānye tathā mānuṣayonayaḥ ||7.87.36||

anīkam asatām etad dhūmavarṇam udīryate |
mlecchānāṃ pāpakartṝṇāṃ himavaddurgavāsinām ||7.87.37||

etad duryodhano labdhvā samagraṃ nāgamaṇḍalam |
kṛpaṃ ca saumadattiṃ ca droṇaṃ ca rathināṃ varam ||7.87.38||

sindhurājaṃ tathā karṇam avamanyata pāṇḍavān |
kṛtārtham atha cātmānaṃ manyate kālacoditaḥ ||7.87.39||

te ca sarve 'nusaṃprāptā mama nārācagocaram |
na vimokṣyanti kaunteya yady api syur manojavāḥ ||7.87.40||

tena saṃbhāvitā nityaṃ paravīryopajīvinā |
vināśam upayāsyanti maccharaughanipīḍitāḥ ||7.87.41||

ye tv ete rathino rājan dṛśyante kāñcanadhvajāḥ |
ete durvāraṇā nāma kāmbojā yadi te śrutāḥ ||7.87.42||

śūrāś ca kṛtavidyāś ca dhanurvede ca niṣṭhitāḥ |
saṃhatāś ca bhṛśaṃ hy ete anyonyasya hitaiṣiṇaḥ ||7.87.43||

akṣauhiṇyaś ca saṃrabdhā dhārtarāṣṭrasya bhārata |
yattā madarthaṃ tiṣṭhanti kuruvīrābhirakṣitāḥ ||7.87.44||

apramattā mahārāja mām eva pratyupasthitāḥ |
tāṃs tv ahaṃ pramathiṣyāmi tṛṇānīva hutāśanaḥ ||7.87.45||

tasmāt sarvān upāsaṅgān sarvopakaraṇāni ca |
rathe kurvantu me rājan yathāvad rathakalpakāḥ ||7.87.46||

asmiṃs tu khalu saṃgrāme grāhyaṃ vividham āyudham |
yathopadiṣṭam ācāryaiḥ kāryaḥ pañcaguṇo rathaḥ ||7.87.47||

kāmbojair hi sameṣyāmi kruddhair āśīviṣopamaiḥ |
nānāśastrasamāvāpair vividhāyudhayodhibhiḥ ||7.87.48||

kirātaiś ca sameṣyāmi viṣakalpaiḥ prahāribhiḥ |
lālitaiḥ satataṃ rājñā duryodhanahitaiṣibhiḥ ||7.87.49||

śakaiś cāpi sameṣyāmi śakratulyaparākramaiḥ |
agnikalpair durādharṣaiḥ pradīptair iva pāvakaiḥ ||7.87.50||

tathānyair vividhair yodhaiḥ kālakalpair durāsadaiḥ |
sameṣyāmi raṇe rājan bahubhir yuddhadurmadaiḥ ||7.87.51||

tasmād vai vājino mukhyā viśrāntāḥ śubhalakṣaṇāḥ |
upāvṛttāś ca pītāś ca punar yujyantu me rathe ||7.87.52||

tasya sarvān upāsaṅgān sarvopakaraṇāni ca |
rathe prāsthāpayad rājā śastrāṇi vividhāni ca ||7.87.53||

tatas tān sarvato muktvā sadaśvāṃś caturo janāḥ |
rasavat pāyayām āsuḥ pānaṃ madasamīriṇam ||7.87.54||

pītopavṛttān snātāṃś ca jagdhānnān samalaṃkṛtān |
vinītaśalyāṃs turagāṃś caturo hemamālinaḥ ||7.87.55||

tān yattān rukmavarṇābhān vinītāñ śīghragāminaḥ |
saṃhṛṣṭamanaso 'vyagrān vidhivat kalpite rathe ||7.87.56||

mahādhvajena siṃhena hemakesaramālinā |
saṃvṛte ketanair hemair maṇividrumacitritaiḥ |
pāṇḍurābhraprakāśābhiḥ patākābhir alaṃkṛte ||7.87.57||

hemadaṇḍocchritacchatre bahuśastraparicchade |
yojayām āsa vidhivad dhemabhāṇḍavibhūṣitān ||7.87.58||

dārukasyānujo bhrātā sūtas tasya priyaḥ sakhā |
nyavedayad rathaṃ yuktaṃ vāsavasyeva mātaliḥ ||7.87.59||

tataḥ snātaḥ śucir bhūtvā kṛtakautukamaṅgalaḥ |
snātakānāṃ sahasrasya svarṇaniṣkān adāpayat |
āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṃ varaḥ ||7.87.60||

tataḥ sa madhuparkārhaḥ pītvā kailāvataṃ madhu |
lohitākṣo babhau tatra madavihvalalocanaḥ ||7.87.61||

ālabhya vīrakāṃsyaṃ ca harṣeṇa mahatānvitaḥ |
dviguṇīkṛtatejā hi prajvalann iva pāvakaḥ |
utsaṅge dhanur ādāya saśaraṃ rathināṃ varaḥ ||7.87.62||

kṛtasvastyayano vipraiḥ kavacī samalaṃkṛtaḥ |
lājair gandhais tathā mālyaiḥ kanyābhiś cābhinanditaḥ ||7.87.63||

yudhiṣṭhirasya caraṇāv abhivādya kṛtāñjaliḥ |
tena mūrdhany upāghrāta āruroha mahāratham ||7.87.64||

tatas te vājino hṛṣṭāḥ supuṣṭā vātaraṃhasaḥ |
ajayyā jaitram ūhus taṃ vikurvantaḥ sma saindhavāḥ ||7.87.65||

atha harṣaparītāṅgaḥ sātyakir bhīmam abravīt |
tvaṃ bhīma rakṣa rājānam etat kāryatamaṃ hi te ||7.87.66||

ahaṃ bhittvā pravekṣyāmi kālapakvam idaṃ balam |
āyatyāṃ ca tadātve ca śreyo rājño 'bhirakṣaṇam ||7.87.67||

jānīṣe mama vīryaṃ tvaṃ tava cāham ariṃdama |
tasmād bhīma nivartasva mama ced icchasi priyam ||7.87.68||

tathoktaḥ sātyakiṃ prāha vraja tvaṃ kāryasiddhaye |
ahaṃ rājñaḥ kariṣyāmi rakṣāṃ puruṣasattama ||7.87.69||

evam uktaḥ pratyuvāca bhīmasenaṃ sa mādhavaḥ |
gaccha gaccha drutaṃ pārtha dhruvo 'dya vijayo mama ||7.87.70||

yan me snigdho 'nuraktaś ca tvam adya vaśagaḥ sthitaḥ |
nimittāni ca dhanyāni yathā bhīma vadanti me ||7.87.71||

nihate saindhave pāpe pāṇḍavena mahātmanā |
pariṣvajiṣye rājānaṃ dharmātmānaṃ na saṃśayaḥ ||7.87.72||

etāvad uktvā bhīmaṃ tu visṛjya ca mahāmanāḥ |
saṃpraikṣat tāvakaṃ sainyaṃ vyāghro mṛgagaṇān iva ||7.87.73||

taṃ dṛṣṭvā pravivikṣantaṃ sainyaṃ tava janādhipa |
bhūya evābhavan mūḍhaṃ subhṛśaṃ cāpy akampata ||7.87.74||

tataḥ prayātaḥ sahasā sainyaṃ tava sa sātyakiḥ |
didṛkṣur arjunaṃ rājan dharmarājasya śāsanāt ||7.87.75||

I opowiadał Sańdźaja:
1–3 Buhaj rodu Śinich*, słowa Dharmaradźy przyjąwszy do wiadomości, obawiając się zarzutów ze strony Syna Prythy, że na pastwę losu porzucił pana ziemi*, a zwłaszcza uniknąć pragnąc ludzkiej obmowy, że wyruszając ku boku Phalguny: „ha, boi się, zestrachany!” — wszystko to rozważawszy po wielokroć, Satjaki, szałem bitewnym upojony, odezwał się do Dharmy Włodarza w te słowa, o byku wśród ludzi:

4 „Jeśliś przekonany, że sprawa twojej ochrony jest załatwiona, wszelkiej pomyślności ci życzę, panie ludów! Wyruszę śladem Obrzydliwego i zrobię, co mówisz.

5 Nie znajdzie się bowiem nikt poza Synem Pandu, kto byłby mi droższy, o królu. Prawdę w rzeczy samej powiadam tobie.

6 Za twoim wskazaniem jego śladem ruszę, dawco zaszczytów! Nie ma nic w świecie takiego, czego bym dla ciebie zrobić się nie podjął.

7 Tak bowiem jak szczególnie ważne są dla mnie słowa mojego mistrza, o najlepszy wśród ludzi, tak i twoje słowa też, a nawet tym bardziej, są ważne dla mnie szczególnie.

8 Najdrożsi bowiem pozostają dla ciebie obaj bracia, Kryszna i Syn Pandu. Wiedz, że ja ich obu dobra strzegę właśnie, o byku wśród wojowników.

9 Przyjąwszy twoje polecenie pochyleniem głowy, będę na usługi Syna Pandu, wszechpanie. Przedarłszy się przez tę trudną do przejścia armię, dotrę do niego, o najlepszy z ludzi.

10 Oto gniewny zanurzę się z impetem w armię Drony niczym tuńczyk w ocean. Tam się udam, gdzie walczy ów władca, o władco*, Dźajadratha.

11 Udam się tam, gdzie schroniwszy się za własnym wojskiem, drży on ze strachu przed Synem Pandu, strzeżony przez najlepszych z wybornych rydwanników, Syna Drony, Karnę i Krypę.

12 Stąd, sądzę, są trzy stajania tej drogi, o panie ludów, do miejsca, gdzie stoi mężny Syn Prythy, gotując się do zabicia Dźajadrathy.

13 Chociaż znajduje się w odległości trzech stai, ruszam jego śladem z mocnym przekonaniem w sercu, królu, by trwać przy nim, aż zabije on Władcę Sindhu.

14 Jakiż człowiek wszakże podejmowałby walkę bez rozkazu swego przełożonego*? A rozkaz od ciebie otrzymawszy, królu, któż z wojów mnie podobnych walki by nie podjął? Świadom jestem całkowicie, dokąd mam udać się, o panie.

15 Falujący od włóczni, lanc, tarcz, mieczy, miotaczy, maczug, pik i pałek, od znakomitych strzał i ostrzy kipiący wojsk ocean wzburzę, panie.

16–17 Patrz na tę oto armię słoni tysiąca, tak zwanej zachodniej odmiany, cechujących się wigorem i odwagą, których dosiedli liczni barbarzyńcy, wojną pijani i waleczni. Patrz na słonie zwałom chmur podobne, królu, które nadciągają jakby wód deszczowych pełne.

18 Nie zawróciłyby one w polu nigdy, poganiane przez swoich jeźdźców, albowiem nie da się ich pokonać, królu, inaczej niż rzezi ich spowodowaniem.

19–20 Oto popatrz, królu, na tych rydwanników wszędzie wokół. Ci są Rukmarathami zwani — synowie rycerscy, wspaniali rydwannicy, znakomici w walce na rydwanach, słoniach i we władaniu orężem, o panie ludu. Poznali wszystkie sekrety łuczniczego rzemiosła i doświadczeni są w walce na pięści.

21 W walce maczugą wyjątkowi eksperci i zręczni również w zapasach. Wyszkoleni we władaniu mieczem, a także tarczą i nożem w bezpośrednim starciu.

22 Śmiali herosi, wiedzą obdarzeni, zawsze na placu boju, królu, rywalizują ze sobą wzajemnie, pragnąc zabić jak najwięcej ludzi.

23 Przez Karnę podbici, królu, ślepo oddani Duhśasanie — tych oto nawet Wasudewa jako znakomitych rydwanników sławi.

24 Nieustannie pragną Karnie przyjemność sprawiać — pod jego kontrolą pozostają i na jego jedno słowo, królu, odstąpili od Białokonnego*.

25 Ani poranieni nie są, ani wymęczeni, łuki mają potężne i tarcze, na mnie przygotowani stoją już z pewnością w szyku na rozkaz Syna Dhrytarasztry.

26 Tych rozniósłszy w pył na placu boju dla dobra twojego, potomku Kuru, ruszę zaraz potem Leworęcznego* śladem.

27–28 Ale spójrzże i na tych drugich słoni siedem setek, królu, całkowicie okrytych zbrojami, a dosiadanych przez Kiratów, ze świtą sług także pięknie przyozdobionych, które podarował schwytany przez Leworęcznego król Kiratów, życie pragnąc zachować.

29 Bywali oni niegdyś, królu, zadań twych wykonawcami solidnymi, a dzisiaj z tobą właśnie walczyć pragną. Popatrz, co za losu przewrotność!

30 Spośród nich najwspanialsi na słoniach wojownicy Kiratowie, szałem bitewnym upojeni, to zaiste znawcy sztuki prowadzenia słoni, a wszyscy pochodzą z łona boga ognia — Agniego.

31 Ci oto, całkowicie poskromieni wszyscy w boju przez Leworęcznego, na starcie ze mną dzisiaj przygotowani w szyku stoją, woli Durjodhany poddani.

32 Tych Kiratów właśnie szałem bitewnym upojonych pociskami rozbiwszy, o królu, wyruszę śladem Syna Pandu przygotowanego do zabicia Władcy Sindhu.

33 A tu oto te ogromnie wielkie słonie pochodzą z zachodnich stad, odporne są i wyszkolone, z popękanych skroni ścieka im wydzielina — oznaka pobudzenia i bojowego amoku*.

34 Przyozdobione pięknie wszelakimi pancerzami sporządzonymi z rzecznego, samorodnego złota, sprawdzone po wielokroć na polu bitwy, królu, w walce podobne są samemu Airawacie*.

35 Z gór Północy pochodzą, dosiadane przez brutalnych rozbojników*, twardych i wybornych wojowników o ciałach osłoniętych żelaznymi zbrojami.

36 Są wśród nich tacy, co pochodzą od bydła, są i tacy, co pochodzą od małp, są i inni pochodzący z różnych łon, jak i tacy, co od człowieka pochodzą.

37 Niczym kłęby dymu narasta armia tych nieokrzesańców*, barbarzyńców, niecnie postępujących, mieszkańców trudnodostępnych szczytów śnieżnych.

38–39 Tę całą masę słoni w szyk dysku* ustawionych pozyskawszy, a także Krypę i syna Somadatty, i Dronę, najznakomitszego z rydwanników, również Władcę Sindhu, jak i Karnę, Durjodhana lekceważy Pandawów. I pewien jest, gnany przeznaczeniem, że już swój cel osiągnął.

40 A wszyscy oni już znaleźli się w zasięgu strzał moich żelaznych. Nie wymkną mi się, Synu Kunti, nawet gdyby byli jak myśl szybcy.

41 Przez tego* żerującego na męstwie innych zawsze wysoko poważani w zagładę pójdą, zadręczani gradem strzał moich.

42 Zaś ci oto rydwannicy, królu, widoczni z daleka z proporcami ze złota, to Kambodźowie, o których powiadają, że trudni są do odparcia, jeżeliś może słyszał.

43 Śmiali i wyszkoleni, z wiedzą łuczniczą gruntownie zaznajomieni, a i solidarni mocno, wzajemnie się jeden drugiego pilnują.

44 Armie* Syna Dhrytarasztry, całe wzburzeniem rozognione, o potomku Bharaty, przyszykowane do walki ze mną stoją w gotowości, chronione przez bohaterów rodu Kuru.

45 Czujni, wielki królu, na mnie właśnie przyszykowani naprzeciw trwają. A ja ich rozniosę niczym źdźbła trawy ogień — Obiat Pożeracz.

46 Dlatego wszystkie kołczany, bronie i wszystko, co niezbędne, niech załoga rydwanu na pojazd mój załaduje, królu, jak trzeba.

47 W tej walce trzeba przecież będzie chwytać zaiste za różne rodzaje oręża. Niech rydwan ma na wyposażeniu pięć razy tyle wszystkiego, co zalecają walki nauczyciele.

48 Albowiem zetrę się z Kambodźami wściekłymi podobnymi wężom jadowitym, sięgającymi po środki rozmaite i walczącymi rozmaitym orężem.

49 I z Kiratami się zetrę, zabójczymi jak trucizna wojownikami, hołubionymi zawsze przez Durjodhanę, dobra króla pilnującymi.

50 Z Śakami również się zetrę, którzy potęgą dorównują Śakrze, jak ogień nieposkromionymi, szalejącym płomieniom podobnymi.

51 A i z innymi także rozmaitymi wojownikami zetrę się w polu bitwy, królu, licznymi, szałem bitewnym upojonymi, niczym nieubłagany Czas–Śmierć niepokonanymi.

52 Dlatego właśnie ogiery najpierwsze wypoczęte, oznakami pomyślności udekorowane niech zostaną przywiedzione, napojone i zaprzężone do mojego rydwanu”.

53 Król wszystkie kołczany, strzały i wszystko, co niezbędne, na jego rydwanie kazał umieścić wraz z rozmaitymi rodzajami broni.

54 A potem wyprzągnąwszy i wolno puściwszy cztery rumaki świetne, ludzie napoili je smakowitym popitkiem w stan upojenia wprawiającym.

55–58 Po napojeniu przywiedzione i oporządzone, nakarmione, przyozdobione, z uporządkowanymi kopytami te cztery ogiery przyszykowane — ze złotymi girlandami, złotym połyskiem jaśniejące, wyszkolone, szybkobieżne, radośnie pobudzone, niespłoszone, złotym strojem ozdobione — zgodnie ze sztuką zaprzągł do rydwanu oporządzonego zgodnie z zasadami, zwieńczonego wielkim proporcem ukoronowanym godłem lwa ze złotą grzywą, przystrojonego złotymi herbami udekorowanymi klejnotami i koralami, ustrojonego chorągiewkami jaśniejącymi jak białe obłoki, z parasolem wysoko wzniesionym na złotym drzewcu i z orszakiem licznym orężem go osłaniającym.

59 Daruki* młodszy brat — woźnica jego i drogi przyjaciel — ogłosił wszem i wobec, niczym Matali* o rydwanie samego Wasawy, że rydwan jest gotowy.

60 Wówczas ablucji dokonawszy, oczyszczony, ceremonię odprawiwszy pomyślność zapewniającą, obdarował tysiącem złotych monet* nowo wykształconych braminów*, w zamian ich błogosławieństwo przyjmując — Satjaki, najlepszy z błogosławionych.

61 Potem wypiwszy, niczym godny pełnego szacunku przyjęcia oblubieniec, miód Kailawatów*, z oczami podbiegłymi krwią stał, strzelając na boki niespokojnymi z podniecenia spojrzeniami.

62 A dotknąwszy pucharu z brązu dla mężów mężnych, podnieceniem wielkim ogarnięty, podwoił swoją świetlistą energię i płomieniejąc niczym Ogień Oczyszczający, łuk chwycił w objęcia wraz ze strzałami, najlepszy śpośród rydwanników.

63 Pobłogosławiony przez uczonych braminów, zbroją pokryty, hojnie przystrojony, został przez panny na jego cześć wiwatujące wysławiony i prażonym ryżem, wonnym proszkiem z drzewa sandałowego oraz girlandami obdarzony.

64 Do stóp Judhiszthiry z szacunkiem pochylił się ze złożonymi dłońmi, a ten usta swoje do jego czoła przyłożył. Po czym wstąpił Satjaki na swój rydwan wspaniały.

65 Wówczas te ogiery z Sindhu pochodzące — odżywione, podekscytowane, jak wiatr rącze, niezwyciężone — powiozły go zwycięskiego, rozedrgane.

66 W drodze zaś Satjaki, z ciałem podnieceniem przepełnionym, do Bhimy się w te słowa odezwał: „Ty, Bhimo, króla strzeż, to jest bowiem twoje najpilniejsze teraz zadanie.

67 Ja przebiwszy się, wkroczę w tę armię, której czas ostateczny już dojrzał. A zarówno w przyszłości, jak i teraz dobra króla trzeba strzec najpilniej.

68 Moje męstwo jest ci znane, ja znam męstwo twoje, o pogromco wrogów. Dlatego, Bhimo, do króla zawracaj, jeśli mego dobra pragniesz”.

69 Bhimasena, słysząc te słowa, Satjakiemu tak odpowiedział: „Ruszaj obowiązek wypełniać, ja zajmę się ochroną króla, o najlepszy wśród ludzi”.

70 W odpowiedzi zaś Madhu Potomek tak się do Bhimaseny ozwał: „Jedź, jedź pewnie, Synu Prythy, pewne jest bowiem dzisiaj moje zwycięstwo.

71–72 Ty, któryś mi ukochany i umiłowany, poddaj się dzisiaj mojej komendzie. Jak bowiem, Bhimo, znaki pomyślne mi powiadają, gdy grzeszny Władca Sindhu zabity zostanie przez Syna Pandu o wielkim harcie ducha, znowu obejmę króla* o silnym morale, nie ma co do tego obaw żadnych”.

73 To mówiąc, Bhimę zwolniwszy, Satjaki o sercu wspaniałym popatrywać począł badawczo na twoje wojsko, królu, niczym tygrys na stado gazeli.

74 Widząc go, gotującego się wyraźnie do ataku, o panie ludzi, w jeszcze większe zaiste popadły twoje wojska pomieszanie i drżenie je przeszło ogromne.

75 I ruszył wówczas gwałtownie na armię twoją ów Satjaki, Ardźunę pragnąc zobaczyć, o królu, na polecenie Włodarza Dharmy.