Autor
Opracowanie (indika 2026):
(tłumaczenie, analiza gramatyczna i syntaktyczna, objaśnienia)
Andrzej Babkiewicz
भागवतपुराणम्
Bhāgavata-purāṇam
Purana Bhagawata
Księga 2 (dvitīya-skandhaḥ)
Opis natury Człowieka (puruṣa-saṃsthā-varṇanam)
Rozdział 2.3 (tṛtīyo ‘dhyāyaḥ)
Pochwała wielbienia Boga (bhagavat-sevā-praśaṃsanam)
Streszczenie rozdziału:
1-7
śrī-śuka uvāca
evam etan nigaditaṃ
pṛṣṭavān yad bhavān mama |
nṛṇāṃ yan mriyamāṇānāṃ
manuṣyeṣu manīṣiṇām ||2.3.1||
brahma-varcasa-kāmas tu
yajeta brahmaṇaḥ patim |
indram indriya-kāmas tu
prajākāmaḥ prajāpatīn ||2.3.2||
devīṃ māyāṃ tu śrī-kāmas
tejas-kāmo vibhāvasum |
vasukāmo vasūn rudrān
vīryakāmo 'tha vīryavān ||2.3.3||
annādya-kāmas tv aditiṃ
svarga-kāmo 'diteḥ sutān |
viśvān devān rājya-kāmaḥ
sādhyān saṃsādhako viśām ||2.3.4||
āyuṣ-kāmo ’śvinau devau
puṣṭi-kāma ilāṃ yajet |
pratiṣṭhā-kāmaḥ puruṣo
rodasī loka-mātarau ||2.3.5||
rūpābhikāmo gandharvān
strī-kāmo ’psara urvaśīm |
ādhipatya-kāmaḥ sarveṣāṃ
yajeta parameṣṭhinam ||2.3.6||
yajñaṃ yajed yaśas-kāmaḥ
kośa-kāmaḥ pracetasam |
vidyā-kāmas tu giriśaṃ
dāmpatyārtha umāṃ satīm ||2.3.7||
dharmārtha uttama-ślokaṃ
tantuḥ tanvan pitṝn yajet |
rakṣā-kāmaḥ puṇya-janān
ojas-kāmo marud-gaṇān ||2.3.8||
rājya-kāmo manūn devān
nirṛtiṃ tv abhicaran yajet |
kāma-kāmo yajet somam
akāmaḥ puruṣaṃ param ||2.3.9||
akāmaḥ sarva-kāmo vā
mokṣa-kāma udāra-dhīḥ |
tīvreṇa bhakti-yogena
yajeta puruṣaṃ param ||2.3.10||
etāvān eva yajatām
iha niḥśreyasodayaḥ |
bhagavaty acalo bhāvo
yad bhāgavata-saṅgataḥ ||2.3.11||
jñānaṃ yad āprati-nivṛtta-guṇormi-cakram
ātma-prasāda uta yatra guṇeṣv asaṅgaḥ |
kaivalya-sammata-pathas tv atha bhakti-yogaḥ
ko nirvṛto hari-kathāsu ratiṃ na kuryāt ||2.3.12|| व
śaunaka uvāca
ity abhivyāhṛtaṃ rājā
niśamya bharata-rṣabhaḥ |
kim anyat pṛṣṭavān bhūyo
vaiyāsakim ṛṣiṃ kavim ||2.3.13||
etac chuśrūṣatāṃ vidvan
sūta no ’rhasi bhāṣitum |
kathā hari-kathodarkāḥ
satāṃ syuḥ sadasi dhruvam ||2.3.14||
sa vai bhāgavato rājā
pāṇḍaveyo mahā-rathaḥ |
bālaḥ krīḍanakaiḥ krīḍan
kṛṣṇa-krīḍāṃ ya ādade ||2.3.15||
vaiyāsakiś ca bhagavān
vāsudeva-parāyaṇaḥ |
urugāya-guṇodārāḥ
satāṃ syur hi samāgame ||2.3.16||
āyur harati vai puṃsām
udyann astaṃ ca yann asau |
tasya rte yat kṣaṇo nīta
uttama-śloka-vārtayā ||2.3.17||
taravaḥ kiṃ na jīvanti
bhastrāḥ kiṃ na śvasanty uta |
na khādanti na mehanti
kiṃ grāme paśavo 'pare ||2.3.18||
śva-viḍvarāhoṣṭra-kharaiḥ
saṃstutaḥ puruṣaḥ paśuḥ |
na yat-karṇa-pathopeto
jātu nāma gadāgrajaḥ ||2.3.19||
bile batorukrama-vikramān ye
na śṛṇvataḥ karṇa-puṭe narasya |
jihvāsatī dārdurikeva sūta
na copagāyaty urugāya-gāthāḥ ||2.3.20|| त्रि
bhāraḥ paraṃ paṭṭa-kirīṭa-juṣṭam apy
uttamāṅgaṃ na namen mukundam |
śāvau karau no kurute saparyāṃ
harer lasat-kāñcana-kaṅkaṇau vā ||2.3.21|| त्रि
barhāyite te nayane narāṇāṃ
liṅgāni viṣṇor na nirīkṣato ye |
pādau nṛṇāṃ tau druma-janma-bhājau
kṣetrāṇi nānu vrajato harer yau ||2.3.22|| त्रि
jīvañ chavo bhāgavatāṅghri-reṇuṃ
na jātu martyo ’bhilabheta yas tu |
śrī-viṣṇu-padyā manujas tulasyāḥ
śvasañ chavo yas tu na veda gandham ||2.3.23|| त्रि
tad aśma-sāraṃ hṛdayaṃ batedaṃ
yad gṛhyamāṇair hari-nāma-dheyaiḥ |
na vikriyetātha yadā vikāro
netre jalaṃ gātra-ruheṣu harṣaḥ ||2.3.24|| त्रि
athābhidhehy aṅga mano’nukūlaṃ
prabhāṣase bhāgavata-pradhānaḥ |
yad āha vaiyāsakir ātma-vidyā-
viśārado nṛpatiṃ sādhu pṛṣṭaḥ ||2.3.25|| त्रि
iti śrīmad-bhāgavate mahā-purāṇe
brahma-sūtra-bhāṣye
pārama-haṃsyāṃ saṃhitāyāṃ
vaiyāsikyāṃ
dvitīya-skandhe puruṣa-saṃsthā-varṇane
bhagavat-sevā-praśaṃsanaṃ nāma
tṛtīyo ‘dhyāyaḥ ||2.2||
Oto w chwalebnej wielkiej puranie Bhagawata,
w komentarzu do Sutr wedanty,
w piśmie najlepszych z ascetów,
w utworze syna Wjasy,
w drugiej księdze, w Opisie natury Człowieka,
rozdział trzeci zatytułowany
„Pochwała wielbienia Boga”.